Kịch bản tăng trưởng trong bối cảnh nhiều biến động

Mặc dù triển vọng chung là tích cực, các chuyên gia đều thống nhất rằng lộ trình của năm 2026 sẽ không phải là một "đường thẳng" đi lên thuận lợi. Theo ông Nguyễn Đức Thông, thị trường vẫn sẽ đối mặt với không ít "sóng" do bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, rủi ro địa chính trị tại các khu vực như Trung Đông vẫn ở mức cao. Đặc biệt, khi cơ chế "tiền rẻ" dần trở nên lỗi thời, áp lực lên các tài sản rủi ro sẽ gia tăng đáng kể.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn được định vị là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định. "Tôi thiên về kịch bản khó nhưng vẫn có cơ hội tăng trưởng cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026", ông Thông nhận định. Động lực chính đến từ mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng ở mức 10%, cùng với sự quyết liệt trong đầu tư công và hạ tầng – vốn được coi là bệ đỡ quan trọng cho nền kinh tế.

Sự lạc quan của giới đầu tư trong năm mới dựa trên ba yếu tố hỗ trợ cơ bản: Thứ nhất là nội lực từ các thành phần kinh tế. Các mảng tiêu dùng, dịch vụ và sản xuất đang phục hồi mạnh mẽ. Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, tạo hiệu ứng lan tỏa cho nhiều nhóm ngành phụ trợ. Thứ hai là áp lực từ mục tiêu tăng trưởng. Con số 10% dù đầy thách thức nhưng chính là động lực để các cơ quan quản lý đẩy nhanh cải cách, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, từ đó giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả hoạt động và lợi nhuận biên. Thứ ba, và cũng là quan trọng nhất, chính là câu chuyện nâng hạng. Việc tiệm cận các cột mốc đánh giá của FTSE và khả năng lọt vào danh sách theo dõi (watchlist) của MSCI sẽ giúp "định vị" lại vị thế của Việt Nam. Điều này không chỉ tạo hiệu ứng tâm lý mà còn chuyển hóa thành dòng vốn ngoại dài hạn và bền vững.

Bước sang năm 2026, khái niệm nâng hạng không còn dừng lại ở việc đáp ứng các tiêu chí trên giấy tờ. Ông Nguyễn Đức Thông nhấn mạnh rằng nâng hạng chỉ là "tấm vé vào cửa", điều quan trọng hơn là hệ thống giao dịch, thanh toán và kỷ luật thị trường phải ổn định đủ lâu để nhà đầu tư quốc tế an tâm giải ngân.

Để hiện thực hóa điều này, các tổ chức kinh doanh chứng khoán cần chuyển dịch tư duy từ "đạt chuẩn" sang "vận hành chuẩn". Hệ thống hạ tầng phải đảm bảo tính thông suốt, không để xảy ra các sự cố kỹ thuật vốn có thể làm xói mòn niềm tin của các định chế tài chính lớn. Đồng thời, tính minh bạch phải trở thành kim chỉ nam cho các doanh nghiệp niêm yết. Bài học từ các thị trường khu vực như Indonesia cho thấy, chỉ cần một nghi ngại về tính minh bạch cũng đủ khiến dòng vốn ngoại rút lui nhanh chóng.

Dòng tiền và thanh khoản: Kỳ vọng vượt đỉnh

Thanh khoản thị trường năm 2026 được dự báo sẽ vô cùng dồi dào với khả năng thiết lập những mặt bằng kỷ lục mới. Có ba nguồn lực chính sẽ thúc đẩy dòng tiền: Dòng vốn tổ chức: Sự rõ ràng trong lộ trình nâng hạng sẽ kích hoạt các quỹ ETF, quỹ chỉ số và cả các quỹ chủ động giải ngân mạnh mẽ hơn. Cổ phần hóa và thoái vốn: Các thương vụ lớn từ các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI lên sàn sẽ mang đến nguồn "hàng" chất lượng, quy mô lớn, thu hút sự quan tâm của cả nhà đầu tư nội và ngoại. Đa dạng hóa hàng hóa: Sự xuất hiện của các lĩnh vực mới trên sàn chứng khoán giúp nhà đầu tư có thêm lựa chọn, giúp dòng tiền phân bổ đều hơn thay vì chỉ tập trung vào một vài nhóm ngành truyền thống. "Tôi kỳ vọng năm 2026 sẽ là một năm thị trường vừa tiến thêm một nấc về chuẩn mực, vừa tiến thêm một nấc về chất lượng sản phẩm, để dòng vốn vào mạnh hơn và quan trọng hơn là ở lại lâu hơn", ông Thông chia sẻ.

Trong một thị trường đang nâng chuẩn, vị thế của nhà đầu tư cá nhân cũng cần được thay đổi. Sự tham gia của các chủ thể mới như các quỹ đầu cơ (hedge funds) hay các thuật toán giao dịch tần suất cao sẽ khiến thị trường biến động nhanh và khốc liệt hơn.

Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên chú trọng vào ba vấn đề cốt lõi: theo sát các cú sốc bên ngoài (giá năng lượng, chính sách tiền tệ của Fed), đặt kỷ luật quản trị rủi ro lên hàng đầu và đa dạng hóa danh mục đầu tư. Việc hạn chế lạm dụng đòn bẩy và tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch sẽ là chiến lược tối ưu để đi đường dài.

Nhìn về tương lai gần, cột mốc quan trọng nhất được kỳ vọng là kỳ đánh giá của FTSE vào tháng 3/2026. Một kết quả tích cực sẽ là lời khẳng định mạnh mẽ nhất cho những nỗ lực cải cách của Việt Nam. Bên cạnh đó, việc triển khai cơ chế bù trừ trung tâm (CCP) và các công cụ mới như giao dịch trong ngày (day trading) được mong đợi sẽ giúp nhà đầu tư tối ưu hóa danh mục hiệu quả hơn.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả hạ tầng lẫn thể chế, chứng khoán Việt Nam năm 2026 đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi vị thế trên bản đồ tài chính toàn cầu, hướng tới một thị trường vốn phát triển bền vững và minh bạch thực chất./.