Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu.
Sáng 25/5, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và những tháng đầu năm 2026, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, chủ động triển khai và hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.
Trong triển khai các nghị quyết của Đảng, Ủy ban là đầu mối tham mưu giúp Đảng ủy Quốc hội theo dõi, đôn đốc thực hiện Kế hoạch 3260 triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; tổ chức Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo của Quốc hội về thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW và các phiên họp liên quan đến chuyển đổi số tại Quốc hội.
Về công tác lập pháp và giám sát, Ủy ban tập trung hoàn thiện pháp luật gắn với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, bám sát yêu cầu thực tiễn.
Ủy ban đã thẩm tra, tham gia thẩm tra và trình Quốc hội thông qua hơn 30 dự án luật, nghị quyết nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng. Đồng thời, tổ chức giám sát nhiều vấn đề lớn, phức tạp tác động tới phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân như ô nhiễm không khí đô thị, an ninh nguồn nước, biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng, an toàn thực phẩm, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Ủy ban cũng đi đầu trong triển khai phong trào “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”, ký số và xử lý hồ sơ trên môi trường mạng gần như tuyệt đối, đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ tra cứu, tóm tắt tài liệu thẩm tra.
Ghi nhận và biểu dương tinh thần trách nhiệm, sự chủ động của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng nề hơn trong bối cảnh đất nước thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và hai mục tiêu 100 năm.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tập trung triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đặc biệt ở các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời thực hiện hiệu quả các nghị quyết của Đảng bộ Quốc hội và Đảng bộ Ủy ban nhiệm kỳ 2025-2030.
Theo Chủ tịch Quốc hội, cần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật với tầm nhìn chiến lược, cách làm sáng tạo, chủ động hơn trên tinh thần “đúng vai, thuộc bài”. Ngoài tham mưu ban hành chính sách, Ủy ban phải tăng cường giám sát quá trình thực hiện để đánh giá hiệu quả và tính phù hợp của chính sách.
Nêu rõ Quốc hội đã ban hành nhiều luật quan trọng liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo như Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Trí tuệ nhân tạo..., Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tập trung giám sát việc triển khai các luật này cũng như tiến độ ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn từ Trung ương tới địa phương.
Muốn giám sát hiệu quả, Ủy ban cần xây dựng chương trình giám sát theo tháng, quý, năm; tăng cường giám sát thường xuyên đối với các vấn đề nóng được cử tri và dư luận quan tâm.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; rà soát các quy định chồng chéo, lỗi thời để kịp thời sửa đổi, không để kéo dài gây cản trở phát triển.
Ủy ban tiếp tục nghiên cứu, phối hợp hoàn thiện các dự án luật trọng điểm liên quan đến công nghệ số, kinh tế số và đổi mới sáng tạo; đồng thời xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ, nhà khoa học dám nghĩ, dám làm, dám đột phá công nghệ; cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính trong nghiên cứu khoa học.
Đối với 7 dự án luật quan trọng mà Ủy ban chủ trì thẩm tra trong thời gian tới như Luật Điện lực, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)..., Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chuyển mạnh từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách, tham mưu chiến lược”.
Báo cáo thẩm tra cần dựa trên phân tích chính sách, dữ liệu, đánh giá tác động và dự báo rủi ro; giảm mô tả, tăng kiến nghị chính sách.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Ủy ban phối hợp chặt chẽ với Chính phủ trong xây dựng pháp luật, đổi mới cách nghĩ, cách làm nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp luật, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Về chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chuyển đổi số phải thực chất, hiệu quả, tránh hình thức.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cần trở thành mô hình “Cơ quan Quốc hội số” hiện đại, không giấy tờ, xử lý công việc dựa trên dữ liệu.
Ủy ban phối hợp với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số chuyên sâu phục vụ hoạt động của Quốc hội; tích hợp AI vào hệ thống thông tin phục vụ đại biểu Quốc hội; chuẩn hóa và liên thông dữ liệu lập pháp, giám sát.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh Ủy ban phải trở thành đơn vị mạnh về chuyên môn, dữ liệu và chuyên gia; tiếp tục phát huy mô hình “phân vai, khoán việc chuyên sâu” tới từng thành viên và tăng cường huy động các đại biểu Quốc hội kiêm nhiệm tại địa phương.
Ủy ban cần rà soát mô hình các tiểu ban, phân công rõ trách nhiệm theo nhóm chính sách; tăng cường phối hợp; phát huy vai trò của chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu có kinh nghiệm thực tiễn; hình thành mạng lưới chuyên gia, khai thác dữ liệu từ Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ, trường đại học và các tổ chức nghiên cứu.
Nhắc lại các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định đây là mệnh lệnh hành động đối với Ủy ban khóa XVI.
Là cơ quan đầu mối tham mưu của Quốc hội trong các lĩnh vực trọng yếu này, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường không được phép đi sau thực tiễn. Mỗi thành viên phải có tư duy khoa học, tinh thần dấn thân và quyết tâm đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trở thành động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Bình luận
0