Những ngày giữa tháng 1, không khí mua bán tại nhiều chợ truyền thống ở Hà Nội trầm lắng khác hẳn mọi năm. Tại Chợ Hôm – một trong những khu chợ nổi tiếng, nhiều ki-ốt đến gần trưa mới bắt đầu mở cửa, hàng hóa bày biện nhưng vắng bóng người mua. Bà Hương Giang, tiểu thương bán đồ khô hơn 30 năm, cho biết cả ngày chỉ bán được vài trăm nghìn đồng. “Chưa năm nào ế như năm nay. Trước đây, từ giữa tháng 11 âm lịch đã tấp nập hàng Tết, nay cả tuần có khi không có khách”, bà nói.

Cảnh ngồi chờ khách kéo dài cũng diễn ra ở nhiều quầy hàng khác. Ông N.N.Đ, bán đồ gia dụng, thừa nhận có thời điểm 5 ngày liền không “mở hàng”. Để bù chi phí thuê ki-ốt, ông tranh thủ chạy xe ôm công nghệ, giao hàng bằng xe điện. Không ít tiểu thương cho biết, các quy định mới về quản lý thuế hộ kinh doanh cũng khiến họ thêm áp lực, buộc phải tính đến chuyện sang nhượng hoặc trả lại quầy.

Tại chợ đầu mối Đồng Xuân, lượng hàng luân chuyển về các tỉnh giảm rõ rệt. Chị Nguyễn Thu, tiểu thương bán bánh kẹo, mứt Tết, cho hay các mối hàng nhập ít hơn, vận chuyển cũng được tính toán tiết kiệm chi phí. Giá một số mặt hàng khô tăng 5-7% so với cùng kỳ, nhưng sức mua không theo kịp khiến tiểu thương dè dặt nhập hàng.

Bên cạnh khó khăn kinh tế, nỗi lo an toàn thực phẩm cũng tác động mạnh đến hành vi tiêu dùng. Sau vụ việc Công ty CP Đồ hộp Hạ Long bị phát hiện sử dụng thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi, niềm tin của người dân bị lung lay. Nhiều người chuyển sang mua trong siêu thị dù giá cao hơn 20-30%, song vẫn chưa thực sự yên tâm.

Theo PGS Trần Hồng Côn, nguyên giảng viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội), nguyên nhân cốt lõi nằm ở khâu hậu kiểm còn lỏng lẻo. “Chúng ta có chính sách nhưng thực thi yếu, thiếu kiểm tra định kỳ và trách nhiệm rõ ràng, khiến hàng bẩn, hàng giả vẫn tồn tại”, ông nhận định, đồng thời nhấn mạnh cần cơ chế kiểm định độc lập, lưu mẫu và giám sát xuyên suốt chuỗi cung ứng.

Ở góc độ thị trường, Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết giá hàng Tết nhìn chung ổn định, song thịt lợn được dự báo tăng cao, có thể chạm 80.000 – 85.000 đồng/kg tại miền Bắc do nhu cầu tăng 15-20%. Các đoàn giám sát sẽ được triển khai nhằm ngăn chặn tình trạng tăng giá “té nước theo mưa”, bảo đảm cân đối cung – cầu trong dịp Tết./.