Chip nhớ lần đầu vượt dầu mỏ về giá trị vốn hóa giữa làn sóng AI bùng nổ

Trong tuần qua, thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận một cột mốc chưa từng có khi tổng giá trị vốn hóa của ba nhà sản xuất chip nhớ lớn gồm Micron (Mỹ), Samsung Electronics và SK Hynix (Hàn Quốc) lần đầu tiên vượt qua ba tập đoàn dầu khí hàng đầu thế giới là Saudi Aramco, Exxon Mobil và Chevron, với mức cao hơn khoảng 22%.

Sự thay đổi mang tính biểu tượng này gắn liền với làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), khi các hệ thống AI hiện đại đòi hỏi lượng dữ liệu và bộ nhớ khổng lồ để huấn luyện và vận hành. Nhu cầu chip nhớ vì vậy tăng mạnh, vượt xa khả năng cung ứng của thị trường.

Không chỉ các doanh nghiệp lớn trong nhóm chip nhớ, ở phân khúc chip flash, Sandisk (Mỹ) cũng ghi nhận vốn hóa tăng gần gấp ba chỉ trong vài tháng, đạt mức tương đương tập đoàn dầu khí PetroChina (Trung Quốc).

Dù thị trường đã tăng nóng, một số nhà đầu tư vẫn lo ngại về khả năng điều chỉnh chu kỳ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng bản chất ngành chip nhớ đang thay đổi, không còn vận hành theo quy luật cũ kiểu hàng hóa cơ bản với chu kỳ cung – cầu lên xuống mạnh như trước đây.

Làn sóng AI đã làm thay đổi cấu trúc thị trường, khi các nhà sản xuất bắt đầu ký kết hợp đồng cung ứng dài hạn – điều vốn rất hiếm trong ngành. Micron đã ký hợp đồng dài hạn 5 năm đầu tiên, trong khi Sandisk đảm bảo đầu ra cho hơn một phần ba năng lực sản xuất thông qua các thỏa thuận với 5 khách hàng lớn.

Động lực phía sau là các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Google và Amazon, những đơn vị sẵn sàng trả giá cao hơn để đảm bảo nguồn cung chip nhớ, do rủi ro thiếu hụt được đánh giá nghiêm trọng hơn chi phí tăng giá. Theo chuyên gia Tim Arcuri (UBS), các hợp đồng dài hạn có thể chiếm tới 30% lượng chip DRAM xuất xưởng trong năm tới.

Nhờ xu hướng này, lợi nhuận của các doanh nghiệp tăng mạnh. Riêng Micron, lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu đã tăng từ 1,56 USD lên 12,2 USD chỉ trong một năm.

Dù vốn hóa đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, cổ phiếu Micron vẫn đang giao dịch dưới mức 10 lần lợi nhuận dự phóng, thuộc nhóm thấp trong chỉ số S&P 500. Samsung và SK Hynix còn có mức định giá thấp hơn, chỉ khoảng 6–7 lần, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 26 lần của chỉ số bán dẫn PHLX.

Qua đó cho thấy câu chuyện không đơn thuần là biến động giá ngắn hạn, mà là sự thay đổi mang tính cấu trúc, đưa chip nhớ trở thành “tài nguyên chiến lược” trong kỷ nguyên số, tương tự vai trò của dầu mỏ trong nền kinh tế truyền thống.