Chiến lược phân bổ đa lớp tài sản

Trao đổi về vấn đề này trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS) và ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF) đều nhận định rằng, để quản trị rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận, nhà đầu tư cần phân bổ nguồn vốn vào các lớp tài sản khác nhau, đồng thời nguyên tắc phân bổ nên chuyển từ "chọn đúng tài sản an toàn" sang quản trị theo từng loại rủi ro cụ thể.

BTV Mùi Khánh Ly: Như hai vị khách mời cũng đã thấy, thời gian qua, các loại tài sản trên thế giới biến động không ngừng, kể cả đến thời điểm hiện tại vẫn tiềm ẩn những rủi ro hơn giai đoạn trước, các ông nhận xét như thế nào về điều này?

Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS)

Điều tôi muốn nhấn mạnh trước tiên là khái niệm về tài sản an toàn chưa bao giờ là khái niệm bất biến, và giai đoạn vừa qua chứng minh rõ điều đó. Vàng trong năm 2026 đã có độ biến động vượt ngưỡng trong lịch sử, lọt vào nhóm 5% biến động cao nhất kể từ năm 1971. Riêng quý II/2026, giá vàng dao động từ khoảng 3.960 đến 4.850 USD/ounce, biên độ mà trước đây khó ai hình dung cho một tài sản phòng thủ.

Theo tôi, có ba lớp rủi ro cộng hưởng gây ra điều này. Thứ nhất, là chu kỳ lãi suất khó đoán hơn. Thứ hai, vấn đề địa chính trị đã thành biến số trung tâm. Xung đột tại Trung Đông kéo dài liên quan đến eo biển Hormuz - nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu, khiến biến động lan từ năng lượng sang lạm phát rồi sang trái phiếu. Thứ ba, đó là tương quan trái phiếu - cổ phiếu đã đổi bản chất. Khi lạm phát là gốc rễ của cú sốc, cả hai tài sản cùng giảm. Đây là lý do trái phiếu không còn làm tốt vai trò giảm xóc cho danh mục với tỷ lệ 60/40 như trước.

Như vậy có thể thấy đây không phải giai đoạn hết an toàn, mà là biến động đã trở thành trạng thái nền, không còn là ngoại lệ. Điều này buộc nhà quản lý tài sản phải chuyển từ tư duy chọn tài sản an toàn sang quản trị biến động chủ động, xây danh mục dựa trên tương quan động hơn.

Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF)

Theo đánh giá của tôi, biến động là bản chất tất yếu của mọi loại tài sản và sẽ không có kênh đầu tư nào chỉ tăng giá mà không trải qua những nhịp điều chỉnh ngắn hạn, do đó nhà đầu tư cần chuẩn bị sẵn tâm lý cho điều này.

Sở dĩ trong trung hạn vừa qua, chúng ta ít cảm nhận được sự rung lắc là do nền kinh tế đã ở trong môi trường lãi suất thấp quá lâu. Khi chi phí vốn rẻ, các lớp tài sản mang tính đầu tư và đầu cơ thường có xu hướng tăng giá mạnh, làm lu mờ đi những rủi ro hiện hữu.

Bước sang giai đoạn này, khi các chính sách vĩ mô, đặc biệt là định hướng điều hành lãi suất còn nhiều bất định và chịu ảnh hưởng chéo từ kinh tế Mỹ, tình hình địa chính trị căng thẳng tại Trung Đông hay chiến tranh thương mại toàn cầu, tâm lý của thị trường sẽ trở nên vô cùng nhạy cảm. Bất kỳ sự kiện nào diễn ra lệch nhịp so với kỳ vọng, chẳng hạn như việc giữ nguyên hoặc tăng thay vì cắt giảm lãi suất, đều có thể làm đảo chiều tâm lý nhà đầu tư rất nhanh, từ đó trực tiếp kích hoạt đà biến động trên toàn bộ các lớp tài sản.

BTV Mùi Khánh Ly: Và trong giai đoạn các loại tài sản biến động trên toàn cầu này có đặc điểm gì đáng chú ý theo quan sát của hai ông?

Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS)

Theo quan sát của tôi, có bốn đặc điểm chung xuyên suốt các lớp tài sản trong đợt biến động này. Đầu tiên, là tốc độ phản ứng với tin tức nhanh hơn hẳn ở mọi loại tài sản. Cổ phiếu, trái phiếu, dầu, vàng đều biến động mạnh gần như tức thời khi có tin chính sách, ví dụ riêng tháng 3/2026, biến động của cả cổ phiếu lẫn trái phiếu đều tăng vọt cùng lúc với vàng, không phải hiện tượng cục bộ.

Tiếp theo, tương quan giữa cổ phiếu và trái phiếu đã chuyển dương, đây là thay đổi cấu trúc quan trọng nhất. Kênh trái phiếu, vốn được xem là hầm trú ẩn về kỳ hạn, giờ bản thân kỳ hạn lại trở thành nguồn rủi ro trong môi trường lợi suất thực tăng.

Thứ ba, là dầu và năng lượng trở thành biến số trung tâm. Xung đột tại Trung Đông, liên quan đến eo biển Hormuz, đẩy giá dầu biến động mạnh, từ đó lan sang kỳ vọng lạm phát, sang định giá lãi suất thực, rồi sang cả vàng và cổ phiếu.

Cuối cùng, các loại tài sản như vàng, bạc và tiền mã hóa có xu hướng biến động đồng pha với nhau, rồi cùng hạ nhiệt khi rủi ro dịu bớt. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang xếp nhóm tài sản này chung một giỏ phòng thủ thay thế, phản ứng theo cùng một logic, thay vì mỗi tài sản vận động độc lập theo đặc thù riêng.

Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF)

Theo quan điểm của tôi, điểm đáng chú ý nhất của thị trường trong giai đoạn này là mức độ phụ thuộc sâu sắc vào các động thái điều hành chính sách của Fed, cũng như sự luân chuyển của dòng tiền và bài toán chi phí vốn. Bên cạnh đó, các chu kỳ địa chính trị đang đóng vai trò là những biến số tác động mạnh mẽ đến tâm lý đầu tư.

Đặc biệt, nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy tương quan giữa các lớp tài sản không còn sự phân hóa rõ nét như trước kia. Thay vào đó, thị trường đang thể hiện một mức độ đồng pha rất cao. Hệ quả là khi những dòng tiền lớn quyết định rút khỏi thị trường nhằm quản trị rủi ro, sự sụt giảm sẽ diễn ra đồng loạt trên hầu hết các loại hình tài sản.

BTV Mùi Khánh Ly: Giai đoạn này những đối tượng như thế nào dễ bị ảnh hưởng nhất theo hai ông?

Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS)

Theo tôi, có bốn nhóm nhà đầu tư dễ chịu tổn thương nhất trong giai đoạn này.

Thứ nhất là nhà đầu tư áp dụng công thức phân bổ tài sản cứng nhắc theo quá khứ, điển hình là danh mục 60/40 (60% cổ phiếu, 40% trái phiếu). Khi tương quan cổ phiếu - trái phiếu chuyển dương, nhóm này chịu thiệt hại kép.

Thứ hai, người gửi tiết kiệm dài hạn không theo dõi lạm phát thực. Họ yên tâm vì số dư sổ tiết kiệm vẫn tăng đều, nhưng không nhận ra sức mua đang bị bào mòn nếu tình trạng lạm phát dai dẳng, vượt lãi suất danh nghĩa thì đây là rủi ro tiềm ẩn.

Thứ ba là khi nhà đầu tư dùng đòn bẩy cao, đặc biệt ở các tài sản được xem là an toàn. Khi biến động tăng đột ngột, các vị thế có đòn bẩy dễ bị margin call, buộc phải bán tháo đúng lúc thị trường bất lợi nhất, biến một tài sản phòng thủ thành nguồn thua lỗ.

Cuối cùng là nhà đầu tư mới tham gia thị trường trong giai đoạn tăng giá kéo dài, chưa từng trải qua chu kỳ đảo chiều mạnh. Nhóm này thường mua đuổi theo đà tăng của vàng hay các tài sản trú ẩn khi giá đã lập đỉnh rồi hoảng loạn bán ra khi biến động ngược chiều xảy ra như hành vi mua cao bán thấp, sẽ càng bị khuếch đại trong môi trường biến động lớn như hiện nay.

Do vậy trong bối cảnh thị trường biến động nhiều, nhà đầu tư rằng cần rà soát lại nền tảng của danh mục, chứ không chỉ điều chỉnh tỷ trọng tài sản.

Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF)

Theo tôi, trong những giai đoạn thị trường rung lắc, nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất chính là các nhà đầu tư lạm dụng đòn bẩy tài chính. Khi môi trường lãi suất neo ở mức tương đối cao, chi phí vay mượn sẽ nhanh chóng bào mòn nguồn vốn. Áp lực dòng tiền buộc nhiều người phải ngậm ngùi bán tháo tài sản ở vùng giá đáy để trả nợ, tước đi cơ hội trụ vững qua các nhịp điều chỉnh ngắn hạn.

Tuy nhiên, nếu nhìn lại bức tranh lịch sử của thị trường, chúng ta sẽ thấy một quy luật: bất chấp những biến động ngắn hạn, việc nắm giữ các tài sản chất lượng hay cổ phiếu của những doanh nghiệp nền tảng tốt luôn mang lại sự tăng trưởng bền bỉ theo thời gian. Do đó, nguyên tắc bảo vệ thành quả đầu tư là phải hạn chế tối đa đòn bẩy và luôn kiên định với các mục tiêu dài hạn.

BTV Mùi Khánh Ly: Vậy trong bối cảnh đó người dân nên phân bổ đa lớp tài sản như thế nào cho hiệu quả?

Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS)

Theo tôi, trong bối cảnh này, nguyên tắc phân bổ nên chuyển từ "chọn đúng tài sản an toàn" sang quản trị theo từng loại rủi ro cụ thể vì như tôi đã trao đổi, không có tài sản nào miễn nhiễm hoàn toàn. Tôi xin chia sẻ vài nguyên tắc tham khảo.

Thứ nhất là cần đa dạng hóa theo loại rủi ro, không chỉ theo loại tài sản. Thay vì nghĩ bao nhiêu % cổ phiếu, bao nhiêu % trái phiếu, chúng ta nên tự hỏi: Danh mục của mình đang phòng thủ được các rủi ro lạm phát/ địa chính trị/ thanh khoản chưa?

Thứ hai, chúng ta không dồn toàn bộ phần an toàn vào một kênh duy nhất.

Thứ ba là nên ưu tiên kỳ hạn ngắn hơn ở phần thu nhập cố định trong giai đoạn lãi suất còn nhiều bất định, để giảm độ nhạy với biến động lợi suất.

Tiếp theo là có thể giữ một phần thanh khoản dự phòng đủ lớn để không bị buộc phải bán tài sản đúng lúc thị trường bất lợi đây chính là bài học từ nhóm nhà đầu tư dùng đòn bẩy cao tôi đề cập ở câu trước.

Cuối cùng, nên tái cân bằng định kỳ thay vì để danh mục trôi tự do. Vì giá các tài sản đang thay đổi liên tục, danh mục cần rà soát lại theo quý, chứ không nên áp dụng một cơ cấu cố định trong nhiều năm như trước.

Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF)

Để quản trị rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận, nhà đầu tư cần phân bổ nguồn vốn vào các lớp tài sản khác nhau nhằm đạt được tỷ lệ đa dạng hóa tốt nhất. Hơn thế nữa, chìa khóa để bảo vệ thành quả chính là kỷ luật tái cân bằng danh mục định kỳ.

Giả sử, chúng ta bước vào thị trường với tỷ trọng phân bổ 10% cho vàng. Sau một thời gian nắm giữ, đà tăng giá đẩy tỷ trọng vàng lên chiếm tới 25% tổng danh mục. Khi đó, hành động tái cân bằng sẽ diễn ra bằng cách chốt lời một phần để đưa tỷ lệ vàng về lại mốc 10% ban đầu. Dòng tiền dôi dư từ phần chốt lời đó sẽ được luân chuyển, tái đầu tư vào những lớp tài sản đang bị định giá thấp hoặc chưa sinh lời trong ngắn hạn, nhưng lại sở hữu dư địa tăng trưởng mạnh mẽ trong dài hạn.

BTV Mùi Khánh Ly: Là một công ty chuyên về quản lý tài sản tài chính thì bên ABS đang có những giải pháp như thế nào để hỗ trợ người dân và nhà đầu tư quản lý tài sản tài chính hiệu quả hơn ạ?

Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS)

Về phía ABS, chúng tôi xác định rõ trong bối cảnh biến động đa lớp tài sản như hiện nay, vai trò của công ty chứng khoán không chỉ dừng ở môi giới giao dịch, mà cần tiến tới tư vấn quản lý tài sản toàn diện cho khách hàng. Đây cũng là xu hướng chung của ngành chứng khoán Việt Nam khi thị trường ngày càng phức tạp hơn. Cụ thể, chúng tôi đang hướng đến ba trụ cột.

Đầu tiên là tư vấn phân bổ tài sản theo khẩu vị rủi ro cá nhân hóa thay vì đưa ra khuyến nghị chung chung cho mọi nhà đầu tư, chúng tôi hướng tới việc xây dựng danh mục phù hợp với từng mục tiêu tài chính, độ tuổi, khả năng chịu rủi ro cụ thể của từng khách hàng, thay vì chỉ tư vấn mua hay bán một mã cổ phiếu đơn lẻ.

Tiếp theo là mở rộng sản phẩm đầu tư, bên cạnh cổ phiếu truyền thống, chúng tôi đang nỗ lực đa dạng hóa các lựa chọn đầu tư mà khách hàng có thể tiếp cận, để nhà đầu tư có thể phân bổ linh hoạt hơn giữa các lớp tài sản, thay vì bị giới hạn chỉ trong kênh chứng khoán niêm yết.

Cuối cùng là đầu tư vào nền tảng nghiên cứu và công nghệ hỗ trợ ra quyết định, chúng tôi liên tục cập nhật các báo cáo phân tích vĩ mô, ngành và công cụ đánh giá để khách hàng có thông tin kịp thời, ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính, đặc biệt quan trọng trong giai đoạn biến động cao như hiện nay.

Tôi cho rằng đây là hướng đi tất yếu của ngành khi thị trường tài chính ngày càng liên thông và phức tạp, nhà đầu tư cá nhân sẽ ngày càng cần đến sự đồng hành chuyên nghiệp trong việc quản lý tổng thể tài sản, chứ không chỉ là một giao dịch riêng lẻ. Đó cũng là cam kết mà chúng tôi đang từng bước xây dựng để phục vụ khách hàng tốt hơn trong dài hạn.

BTV Mùi Khánh Ly: Nhiều người dân vẫn đang nghĩ rằng phải thật sự giàu có mới có thể quản lý tài sản tài chính, nhưng thực tế có phải như vậy không thưa hai ông?

Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS)

Có ba lý do khiến quan niệm "phải giàu mới cần quản lý tài sản" cần được nhìn lại.

Thứ nhất, bản chất của quản lý tài sản là quản lý theo tỷ lệ, không phải theo số tuyệt đối. Một người có 50 triệu đồng tiết kiệm cũng cần trả lời đúng những câu hỏi như người có 5 tỷ đó là nên giữ bao nhiêu % tiền mặt để phòng rủi ro, bao nhiêu % nên đầu tư dài hạn, bao nhiêu % nên phân bổ vào tài sản chống lạm phát. Nguyên tắc phân bổ theo tỷ lệ % hoàn toàn áp dụng được với mọi quy mô tài sản.

Thứ hai, ngưỡng gia nhập với nhiều kênh đầu tư ngày nay đã thấp hơn rất nhiều so với trước, với số vốn khiêm tốn.

Thứ ba và đây là điểm tôi cho là quan trọng nhất, người có tài sản khiêm tốn thường không có tấm đệm an toàn để chịu sai lầm tài chính, còn người có tài sản vừa và nhỏ, một sai lầm cũng có thể bị ảnh hưởng lớn nên kỷ luật quản lý tài sản với nhóm này lại càng cấp thiết.

Tôi cho rằng cách tiếp cận đúng là: quản lý tài sản không phải là làm gì với số tiền lớn, mà là xây dựng thói quen ra quyết định tài chính có hệ thống, điều mà bất kỳ ai, ở bất kỳ quy mô tài sản nào, cũng nên bắt đầu càng sớm càng tốt.

Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF)

Chúng ta thấy nhiều người vẫn mang định kiến cho rằng quản lý tài sản là đặc quyền hay công việc của riêng người giàu, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Bất kỳ ai cũng cần biết cách quản trị dòng thu nhập và tài sản của mình một cách hợp lý, bởi đây chính là cội nguồn kiến tạo nên sự thịnh vượng tài chính trong tương lai. Bí quyết để đạt được tự do tài chính không nằm ở việc bạn đang có bao nhiêu tiền, mà nằm ở việc bạn có kỷ luật tiết kiệm và bắt đầu đầu tư sớm hay không. Nguyên lý này là kim chỉ nam dành cho tất cả mọi người, chứ không chỉ gói gọn trong nhóm những người đã sở hữu sẵn một khối gia sản đồ sộ.

BTV Mùi Khánh Ly: Xin cảm ơn hai ông về những thông tin vừa rồi.