Ngày 21/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ về tương lai của đảo Greenland sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Trên cơ sở này, Mỹ đồng ý rút lại kế hoạch áp thuế đối với 8 quốc gia châu Âu, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/2.

Theo ông Trump, Mỹ và NATO sẽ tiếp tục có thêm các cuộc thảo luận liên quan tới khu vực Greenland cũng như dự án phòng thủ mang tên “Vòm vàng” của Mỹ. Nhà Trắng cho biết, các chi tiết của khung thỏa thuận về Greenland vẫn cần được tất cả các bên liên quan hoàn thiện trước khi chính thức công bố.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh, nếu thỏa thuận được thông qua, Mỹ sẽ đạt được các mục tiêu chiến lược liên quan tới Greenland với chi phí thấp và mang tính lâu dài. Bà cho rằng Tổng thống Trump một lần nữa thể hiện vai trò “Tổng tư lệnh của các thỏa thuận”.

Về phía NATO, Tổng thư ký Mark Rutte đánh giá bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social về khung thỏa thuận Greenland là “hoàn toàn đi đúng trọng tâm”, đồng thời cho biết ông đã có một cuộc gặp “rất tốt đẹp” với nhà lãnh đạo Mỹ. Tuy nhiên, ông Rutte cũng lưu ý rằng sẽ còn nhiều cuộc trao đổi tiếp theo trước khi mọi việc được làm rõ.

Người phát ngôn NATO Alison Hart cho biết các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp tục, trong đó các đồng minh NATO tập trung vào việc bảo đảm an ninh Bắc Cực thông qua nỗ lực tập thể, đặc biệt là vai trò của 7 quốc gia thành viên có lãnh thổ ở khu vực này.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen hoan nghênh tuyên bố của Tổng thống Trump khi loại trừ khả năng kiểm soát Greenland bằng vũ lực và tạm dừng cuộc chiến thương mại với châu Âu. Tuy vậy, ông nhấn mạnh các bên vẫn cần giải quyết những quan ngại về an ninh của Mỹ tại Bắc Cực, đồng thời tôn trọng các “lằn ranh đỏ” của Đan Mạch.

Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof cho rằng việc hạ nhiệt căng thẳng và loại bỏ kế hoạch áp thuế nhập khẩu 10% là tín hiệu tích cực, song kêu gọi Mỹ, Canada và châu Âu tiếp tục hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ NATO nhằm tăng cường an ninh Bắc Cực. Ngoại trưởng Thụy Điển Eva Stenergard cũng đánh giá cao quyết định dỡ bỏ thuế quan của chính quyền Trump, coi đây là kết quả từ nỗ lực ngoại giao của các đồng minh thời gian qua.

Dù vậy, các lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) vẫn giữ kế hoạch tổ chức cuộc họp khẩn cấp vào ngày 22/1 để thảo luận tình hình, trong bối cảnh còn nhiều bất định. Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil cảnh báo không nên quá lạc quan sớm, cho rằng việc Tổng thống Trump rút lại đe dọa áp thuế có thể chỉ là một bước đi chiến thuật nhằm tạo đòn bẩy trong vấn đề Greenland./.