Ngày 25/1, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết nước này hiện không có ý định theo đuổi một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc. Theo ông, thỏa thuận gần đây với Bắc Kinh chỉ đơn thuần là cắt giảm thuế quan đối với một số lĩnh vực vừa bị áp thuế trước đó.

Năm 2024, Canada đã nối gót Mỹ áp thuế 100% đối với xe điện Trung Quốc và thuế 25% đối với thép, nhôm. Trung Quốc sau đó đáp trả bằng việc áp thuế nhập khẩu 100% đối với dầu và khô hạt cải dầu (canola) của Canada, cùng mức thuế 25% đối với thịt heo và hải sản.

Trong chuyến thăm Trung Quốc gần đây, ông Carney đã đồng ý giảm mức thuế 100% của Canada đối với xe điện Trung Quốc để đổi lấy việc Bắc Kinh giảm thuế đối với các mặt hàng xuất khẩu nói trên của Canada.

Theo thỏa thuận, sẽ có hạn ngạch ban đầu hằng năm là 49.000 xe điện Trung Quốc được xuất khẩu vào Canada với mức thuế 6,1%, và con số này sẽ tăng lên khoảng 70.000 xe trong vòng 5 năm. Ông Carney lưu ý rằng trước năm 2024, Canada không áp dụng hạn ngạch đối với xe điện Trung Quốc.

Thủ tướng Canada cho biết hạn ngạch ban đầu này tương đương khoảng 3% trong tổng số 1,8 triệu xe bán ra mỗi năm tại Canada. Đổi lại, Trung Quốc dự kiến bắt đầu đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô Canada trong vòng 3 năm tới. Ngoài ra, theo thỏa thuận, Trung Quốc cũng sẽ miễn thị thực cho du khách Canada.

Trước diễn biến này, ngày 24/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ áp thuế nhập khẩu 100% lên Canada nếu nước này đạt thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

“Nếu Canada đạt thỏa thuận với Trung Quốc, họ sẽ bị áp thuế 100% ngay lập tức với tất cả hàng hóa bán sang Mỹ”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Trả lời ABC News, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng tuyên bố Washington không thể để Canada trở thành “lối mở” cho hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn vào thị trường Mỹ.

Canada đã bác bỏ các cáo buộc từ phía Mỹ. Thủ tướng Carney kêu gọi người dân ưu tiên sản xuất và tiêu thụ hàng hóa nội địa, đồng thời thể hiện quan điểm cứng rắn trước các sức ép từ Washington.

Ông Carney thời gian qua nổi lên như một tiếng nói kêu gọi các quốc gia tầm trung tăng cường liên kết để đối trọng với Mỹ. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông nhấn mạnh: “Các cường quốc tầm trung phải hành động cùng nhau, bởi nếu bạn không có mặt trên bàn đàm phán, thì bạn sẽ nằm trong thực đơn”.

Những căng thẳng mới giữa Mỹ và Canada diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump nhiều lần gợi ý rằng Canada nên được sáp nhập vào Mỹ như bang thứ 51, đồng thời theo đuổi ý định kiểm soát Greenland, làm dấy lên lo ngại trong quan hệ giữa Washington với các đồng minh.