Cam kết hòa bình và tái thiết lập an ninh biên giới

Sáng ngày 27/12, tại cửa khẩu Prom - Pak Kard, Ủy ban Biên giới Chung Campuchia - Thái Lan (GBC) đã ký tuyên bố chung tái khẳng định cam kết thực thi đầy đủ lệnh ngừng bắn dưới sự giám sát của các quan sát viên ASEAN. 

Cuộc họp cấp cao do Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Seiha và Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan Nattaphon Narkphanit đồng chủ trì. Hai bên thống nhất lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ 12h cùng ngày, hướng tới mục tiêu tối thượng là bảo đảm an toàn cho người dân sống dọc khu vực biên giới dài 800 km.

Theo các điều khoản đã ký kết, lực lượng quân đội hai nước cam kết không nổ súng vô cớ, không tiến quân hoặc triển khai lực lượng áp sát vị trí của đối phương. 

Phía Thái Lan cho biết sẽ giám sát chặt chẽ tình hình trong vòng 72 giờ tới để đánh giá thiện chí từ các bên trước khi tiến hành làm rõ các chi tiết kỹ thuật sâu hơn của thỏa thuận.

Quan điểm về chủ quyền và thực trạng kiểm soát lãnh thổ

Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được thiết lập, những thách thức trong đàm phán biên giới vẫn còn hiện hữu. Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul khẳng định Bangkok chấp nhận ngừng bắn nhưng không đồng ý với đề xuất của Phnom Penh về việc đưa các vị trí đóng quân trở lại hiện trạng trước ngày 07/12. 

Phía Thái Lan nhấn mạnh các cuộc đàm phán tiếp theo phải dựa trên thực tế hiện tại để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Thái Lan tuyên bố quân đội nước này hiện có khả năng giữ 99% khu vực đang kiểm soát, ưu tiên bảo đảm an ninh tại các điểm then chốt có tác động trực tiếp đến người dân. 

Các bên thống nhất thực hiện theo 4 nguyên tắc của Tuyên bố Kuala Lumpur, bao gồm rút vũ khí hạng nặng, rà phá bom mìn, phối hợp chống tội phạm lừa đảo và xử lý các điểm nóng dọc biên giới.

Nỗ lực khôi phục đời sống và ngăn chặn leo thang

Thỏa thuận ngày 27/12 được xem là bước đi mang tính quyết định để chấm dứt chuỗi ngày xung đột ác liệt khiến ít nhất 53 người thiệt mạng từ cả hai phía và buộc hơn 900.000 dân thường phải sơ tán. 

Mục tiêu cấp bách hiện nay của cả hai chính phủ là tạo điều kiện an toàn để người dân trở về nhà và khôi phục các hoạt động dân sinh, thương mại vốn bị đình trệ trong suốt ba tuần qua.

Dù tình hình tạm thời lắng dịu, cả Bangkok và Phnom Penh đều duy trì trạng thái cảnh giác cao độ. Lãnh đạo hai nước bày tỏ hy vọng thỏa thuận cuối cùng sẽ giúp thiết lập sự ổn định lâu dài, tuy nhiên cũng đưa ra những cảnh báo sẵn sàng đáp trả nếu có bất kỳ hành động đe dọa hoặc vi phạm lệnh ngừng bắn nào xảy ra./.