Sự cố xảy ra vào tháng 2/2023 trong quá trình xây dựng hầm đường bộ Giang Âm – Tĩnh Giang dài 6,4 km bên dưới sông Dương Tử. Công trình sử dụng máy đào hầm dạng khiên có đường kính 16 m, trị giá khoảng 50 triệu USD. Khi đang đào ở độ sâu 54 m, cỗ máy bất ngờ dừng hoạt động.

Vị trí gặp sự cố nằm ngay bên dưới luồng giao thông chính của sông Dương Tử, nơi áp lực nước trong lòng đất lên tới gần 0,76 megapascal, tạo ra lực tác động khoảng 76.000 kg trên mỗi mét vuông khiên đào. Trong điều kiện này, máy không thể lùi lại cũng không thể tháo dỡ an toàn để sửa chữa hay thu hồi tại chỗ.

Tình huống đặt dự án vào thế cực kỳ nan giải, có nguy cơ biến công trình hạ tầng quy mô lớn thành thảm họa. Nhóm kỹ sư đứng trước hai lựa chọn đều bất lợi: từ bỏ cỗ máy và thiết kế lại toàn bộ dự án hoặc hủy bỏ đường hầm, kéo theo nhiều năm chậm tiến độ và tổn thất lớn.

Sau nhiều cuộc thảo luận do các thành viên Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc chủ trì, nhóm dự án quyết định triển khai phương án thứ ba chưa từng có tiền lệ: sử dụng một máy đào hầm dạng khiên thứ hai đào từ hướng ngược lại để tiếp cận và “giải cứu” cỗ máy mắc kẹt bên dưới sông.

Theo chuyên gia Yao Zhanhu của China First Highway Engineering, thách thức lớn nhất là điều hướng chính xác máy đào hầm mới trong môi trường đất chịu áp suất cao, giàu nước và cát chảy. Sáu tháng sau sự cố, máy đào thứ hai bắt đầu tiến vào từ phía đối diện với tốc độ chậm và được hỗ trợ bởi hệ thống dẫn đường trực quan theo thời gian thực, sử dụng camera và cảm biến để giám sát toàn diện quá trình đào.

Ngày 21/7/2024, hai máy đào hầm gặp nhau thành công bên dưới sông Dương Tử, gần như thẳng hàng tuyệt đối. Độ lệch ngang tại điểm nối bằng 0 mm, độ lệch dọc chỉ 2 mm, thấp hơn rất nhiều so với giới hạn dung sai thiết kế 10 cm.

Sau khi ghép nối, khu vực tiếp giáp được gia cố để tránh sụp đổ và ngập nước. Theo đề xuất của chuyên gia Chen Xiangsheng từ Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc, nhóm thi công áp dụng phương pháp “bơm vữa trước, đóng băng sau”. Tổng cộng 363 ống được khoan từ bên trong hai máy để bơm vữa vào đất, sau đó lắp các ống đóng băng tạo thành bức tường đất đông cứng dày 3,9 m với nhiệt độ trung bình -13°C.

Công đoạn cuối cùng là tháo dỡ hai máy đào hầm khổng lồ. Do mắc kẹt đối đầu, chúng không thể được kéo ra nguyên khối. Mỗi máy được tháo rời thành khoảng 2.000 bộ phận, mỗi bộ phận nặng khoảng một tấn. Toàn bộ quá trình được thực hiện thủ công để tránh phá vỡ cân bằng nhiệt của lớp đất đã đóng băng, đồng thời bêtông được bơm bổ sung vào vành ngoài đường hầm nhằm đảm bảo độ ổn định lâu dài.

Ngày 26/3/2025, gần hai năm sau sự cố, lớp lót kết cấu chính ở hai đầu đường hầm được kết nối hoàn toàn và các đội thi công từ hai hướng chính thức gặp nhau. Đến cuối tháng 11/2025, đoạn ghép nối dưới nước của hầm đường bộ Giang Âm – Tĩnh Giang hoàn tất.

Dự án dự kiến mở cửa hoàn toàn vào giữa năm nay. Khi đi vào hoạt động, đây sẽ là hầm đường bộ có đường kính lớn nhất Trung Quốc, được xây dựng theo tiêu chuẩn xa lộ 6 làn kép và có khả năng chịu áp lực nước cao nhất.

Theo đánh giá của Interesting Engineering, thành công này cho thấy việc “giải cứu” các dự án đào hầm gặp sự cố nghiêm trọng sâu trong lòng đất, thậm chí dưới sông, là hoàn toàn khả thi. Kinh nghiệm rút ra có thể được áp dụng cho các dự án tương lai như đường hầm dưới biển, hệ thống tàu điện ngầm và các công trình trong điều kiện địa chất rủi ro cao.