Bộ Y tế đang lấy ý kiến cho dự thảo thông tư quy định chi tiết Luật Phòng bệnh, dự kiến ban hành trong năm nay. Theo đó, ngành y tế đề xuất mở rộng hệ thống giám sát sức khỏe tâm thần sang nhóm người có nguy cơ cao, thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh đã phát triển.
Bên cạnh nhóm chịu áp lực lớn trong cuộc sống và công việc, dự thảo cũng đề cập việc theo dõi những người có yếu tố nguy cơ về sinh lý, tâm lý và xã hội. Nhân viên y tế sẽ giám sát những người có người thân mắc bệnh tâm thần, người từng bị chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não hoặc đang mắc các bệnh mạn tính như ung thư, đái tháo đường, HIV/AIDS.
Ngoài ra, những người trải qua các giai đoạn thay đổi sinh lý đặc biệt cũng được đưa vào diện theo dõi, gồm tuổi dậy thì, phụ nữ sau sinh, giai đoạn tiền mãn kinh và người cao tuổi. Ở khía cạnh tâm lý, nhóm từng trải qua căng thẳng kéo dài do mất người thân, ly hôn, thất nghiệp, bạo lực gia đình hoặc thảm họa cũng nằm trong diện giám sát. Một số chuyên gia còn đề xuất theo dõi những người có đặc điểm tính cách như quá cầu toàn, tự ti, hay lo âu hoặc từng có ý định tự sát.
Để triển khai, hệ thống y tế sẽ thu thập các thông tin liên quan đến cá nhân, nghề nghiệp, nơi cư trú và những biểu hiện như suy giảm khả năng học tập, lao động, giao tiếp hay rối loạn cảm xúc kéo dài. Thông qua đó, bác sĩ có thể sớm nhận diện nguy cơ trong cộng đồng, từ đó đưa ra biện pháp hỗ trợ kịp thời nhằm hạn chế bệnh tiến triển nặng hoặc tái phát.
Theo số liệu của Bộ Y tế, tỷ lệ rối loạn tâm thần tại Việt Nam chiếm gần 15% dân số, tương đương cứ 7 người thì có một người mắc, nhưng phần lớn chưa được điều trị. Tình trạng sức khỏe tâm thần ở trẻ em và thanh thiếu niên cũng đáng lo ngại. Khảo sát Sức khỏe tâm thần vị thành niên quốc gia năm 2022 cho thấy 21,7% thanh thiếu niên cho biết gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Những bệnh lý như trầm cảm, rối loạn lưỡng cực, tâm thần phân liệt, tự kỷ hay mất trí nhớ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tạo gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.
Trong bối cảnh nhân lực chuyên khoa còn thiếu, Bộ Y tế đang xây dựng hai đề án nhằm nâng cao năng lực hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần và giám định pháp y giai đoạn 2023-2030. Ngành y tế dự kiến tăng số giường bệnh, bổ sung nhân lực và nâng cấp cơ sở vật chất. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2025, ít nhất 40% người dân được sàng lọc sức khỏe tâm thần định kỳ và con số này sẽ tăng lên 60% vào năm 2030. Đồng thời, khoảng một nửa số trẻ em và thanh thiếu niên có nguy cơ sẽ được can thiệp sớm.
Bình luận
0