Các nhà khoa học Mỹ vừa công bố phát hiện mới cho thấy indole – hợp chất được sản sinh bởi vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh – có thể đóng vai trò bảo vệ gan cho con nếu được bổ sung cho mẹ trong thai kỳ và thời gian cho con bú.

Kết quả đăng trên tạp chí eBioMedicine cho thấy chuột mẹ được bổ sung indole sinh ra những cá thể trưởng thành có tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ thấp hơn rõ rệt so với nhóm không được bổ sung.

Theo nhóm nghiên cứu, trẻ có mẹ ăn nhiều chất béo và đường trong giai đoạn mang thai và nuôi con bằng sữa mẹ có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD). Đây là bệnh lý ngày càng phổ biến, có thể tiến triển nhanh ở trẻ em và liên quan chặt chẽ đến bệnh tiểu đường.

Tiến sĩ Jed Friedman, Giám đốc Trung tâm Đái tháo đường Harold Hamm thuộc OU Health và giáo sư tại Đại học Oklahoma, cho biết khoảng 30% trẻ em béo phì mắc MASLD, trong khi tỷ lệ này ở trẻ không béo phì là khoảng 10%. Nguy cơ tăng cao nếu mẹ bị béo phì hoặc có chế độ ăn thiếu lành mạnh. Hiện chưa có thuốc đặc hiệu điều trị MASLD ở trẻ, ngoài biện pháp giảm cân.

Indole được tạo ra khi vi khuẩn đường ruột phân giải tryptophan – một axit amin có trong thịt gia cầm và các loại hạt. Trong thí nghiệm, chuột mẹ ăn chế độ kiểu phương Tây (giàu chất béo và đường) trong suốt thai kỳ và thời gian cho con bú; một nhóm được bổ sung thêm indole. Sau cai sữa, chuột con được nuôi bình thường rồi chuyển sang chế độ giàu chất béo để kích thích bệnh.

Kết quả cho thấy nhóm chuột sinh từ mẹ bổ sung indole có gan khỏe mạnh hơn, tăng cân ít hơn, đường huyết thấp hơn và tế bào mỡ nhỏ hơn, ngay cả khi tiếp xúc chế độ ăn không lành mạnh. Các nhà khoa học cũng ghi nhận sự kích hoạt con đường bảo vệ ở ruột liên quan đến thụ thể AHR.

Đáng chú ý, khi cấy hệ vi sinh đường ruột của nhóm “được bảo vệ” sang chuột khác, các cá thể nhận cũng giảm tổn thương gan. Điều này củng cố vai trò trung tâm của hệ vi sinh trong cơ chế bảo vệ.

Theo Phó Giáo sư Karen Jonscher, đồng tác giả nghiên cứu, cải thiện hệ vi sinh đường ruột của mẹ có thể là chìa khóa giảm nguy cơ MASLD ở con. Dù mới dừng ở mô hình động vật, phát hiện này mở ra hướng tiếp cận phòng ngừa bệnh gan từ rất sớm, đặc biệt trong bối cảnh béo phì và rối loạn chuyển hóa ở trẻ em gia tăng trên toàn cầu.