Bắt đầu từ tháng 3, bất động sản sẽ được cấp mã định danh điện tử riêng theo Nghị định 357 của Chính phủ về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Theo đó, mỗi căn nhà, gồm chung cư hoặc nhà riêng lẻ, cũng như các bất động sản trong công trình xây dựng sẽ có một “căn cước số” riêng. Mã định danh này tích hợp đầy đủ thông tin pháp lý, tình trạng sử dụng và lịch sử giao dịch của bất động sản, với mục tiêu lớn nhất là minh bạch hóa thị trường nhà đất.

Sở Xây dựng tại các địa phương sẽ là đơn vị thực hiện việc gắn thông tin mã định danh điện tử cho sản phẩm bất động sản là nhà ở trong các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn.

Trong thời gian tới, khi hệ thống được hoàn thiện, mỗi ngôi nhà sẽ có một mã định danh riêng. Khi đó, người mua không chỉ biết các thông tin cơ bản như diện tích hay hướng nhà, mà còn có thể tiếp cận các dữ liệu chi tiết như lịch sử giao dịch với mức giá cụ thể, tình trạng thế chấp tại ngân hàng hoặc thông tin liên quan đến quy hoạch. Đây là những thông tin quan trọng nhưng trước đây không phải lúc nào người mua nhà cũng dễ dàng tiếp cận.

Hiện nay, một số địa phương đã bắt đầu triển khai các bước đầu tiên trong việc gắn mã định danh bất động sản. Tuy nhiên, với số lượng nhà đất và dự án bất động sản rất lớn trên thị trường, quá trình này sẽ cần một khoảng thời gian nhất định để hoàn thành.

Tại Bắc Ninh, khoảng 50% doanh nghiệp đang thực hiện dự án bất động sản đã được cấp tài khoản trên hệ thống thông tin chung để kê khai mã định danh cho các sản phẩm nhà ở.

Ông Nguyễn Tuấn Dũng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh cho biết: “Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng sẽ thẩm tra, rà soát thông tin. Trong trường hợp thông tin đảm bảo các quy định sẽ báo cáo UBND tỉnh, tích hợp vào hệ thống thông tin về nhà ở và bất động sản của Bộ Xây dựng”.

Theo các doanh nghiệp, nhiều dự án bất động sản có tới hàng nghìn sản phẩm nên khối lượng kê khai để gắn mã định danh là rất lớn. Tuy nhiên, họ cho rằng đây là việc làm cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh giá đất tại nhiều khu vực từng bị thổi giá, gây ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư.

Ông Vương Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Xây dựng và Thương mại Lam Sơn cho rằng, sau khi giá đất bị đẩy lên cao, các nhà đầu cơ thường rút lui nhanh chóng, để lại khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình định giá và nộp tiền sử dụng đất. Việc định danh bất động sản sẽ giúp chủ đầu tư cũng như cơ quan quản lý xác định mức giá phù hợp với thị trường.

Một số doanh nghiệp cũng nhận định rằng khi mã định danh bất động sản được công khai trên hệ thống chung, doanh nghiệp có thể theo dõi nguồn cung từng phân khúc nhà ở để đưa ra kế hoạch đầu tư hợp lý, tránh tình trạng dư thừa sản phẩm hoặc tồn kho.

Ông Nguyễn Thành Trung, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Archi cho rằng hệ thống này sẽ hỗ trợ hiệu quả trong việc quản trị chiến lược phát triển thị trường bất động sản, từ đó giúp cơ quan quản lý đưa ra chính sách phát triển hạ tầng, kêu gọi đầu tư hoặc ưu đãi phù hợp theo từng khu vực và phân khúc.

Nhiều người dân cũng kỳ vọng việc định danh bất động sản sẽ giúp hạn chế tình trạng đầu cơ, thổi giá và nâng cao mức độ minh bạch của thị trường. Anh Bùi Đức Quang, ở Ninh Bình cho rằng việc này sẽ giúp tránh rủi ro khi đầu tư vào các bất động sản có pháp lý yếu.

Sau khi doanh nghiệp hoàn tất kê khai và được Sở Xây dựng địa phương phê duyệt, mã định danh của bất động sản mới chính thức được hình thành. Tuy nhiên, để người dân có thể tra cứu thông tin của từng bất động sản trên hệ thống, các cơ quan chức năng vẫn cần thêm thời gian để hoàn tất việc phê duyệt và cập nhật dữ liệu.

Theo các địa phương, hiện việc kê khai mã định danh chủ yếu đang áp dụng với nhà đất thuộc các dự án nhà ở mới do chủ đầu tư xây dựng. Đối với nhà đất thổ cư riêng lẻ, các địa phương vẫn đang chờ hướng dẫn cụ thể.

Đại diện Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh cho biết trong thời gian tới, Bộ Xây dựng cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống để có thể triển khai gắn mã định danh cho cả các dự án cũ, đồng thời áp dụng với nhà ở riêng lẻ nhằm đảm bảo tính đồng bộ.

Ngay sau khi Nghị định 357 có hiệu lực, một số doanh nghiệp đã thành lập bộ phận riêng để thực hiện kê khai sản phẩm bất động sản lên hệ thống. Tuy nhiên, với khối lượng dữ liệu lớn, nhiều doanh nghiệp đề xuất cần có thêm các chương trình tập huấn và hướng dẫn cụ thể từ cơ quan chức năng.

Ông Phạm Tiến Dũng, Giám đốc Công ty Cổ phần Cát Tường cho rằng cần có hướng dẫn chi tiết và sự hỗ trợ trong giai đoạn đầu để doanh nghiệp tránh nhầm lẫn trong quá trình triển khai hoặc gặp khó khăn về kỹ thuật.

Đối với các doanh nghiệp phân phối và bán hàng, việc có mã định danh bất động sản cũng giúp họ có đầy đủ thông tin để tư vấn chính xác cho khách hàng. Các doanh nghiệp cũng kỳ vọng hệ thống dữ liệu sẽ được liên thông giữa các tỉnh, thành phố.

Theo bà Nguyễn Thị Thùy Linh, Phó Tổng Giám đốc Kinh doanh Công ty Cổ phần Bất động sản G.Empire, một cá nhân có thể sở hữu nhiều bất động sản ở các địa phương khác nhau, do đó việc liên kết dữ liệu giữa các địa phương sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và độ chính xác của thông tin.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng để xây dựng hệ thống mã định danh bất động sản đầy đủ và hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý như cơ quan thuế, văn phòng đăng ký đất đai, ngân hàng. Điều này giúp đảm bảo dữ liệu được kết nối liên thông, tránh tình trạng phân mảnh, chồng chéo hoặc trùng lặp.

Theo quy định tại Nghị định 357, sau khi hệ thống được hoàn thiện, người dân có thể nộp yêu cầu cấp quyền khai thác dữ liệu trực tuyến thông qua hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Bộ Xây dựng sẽ xem xét yêu cầu trong thời hạn không quá 7 ngày và thông báo kết quả cấp quyền; trong trường hợp từ chối sẽ nêu rõ lý do để người dân nắm được thông tin.