Theo bác sĩ nội trú Dương Thị Ngọc Lan, Phòng khám Tư vấn dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, chỉ cần ăn một lượng nhỏ các món truyền thống ngày Tết cũng có thể nạp vào cơ thể lượng lớn calo. Nếu tiêu thụ quá mức, cơ thể dễ tăng cân nhanh, tích mỡ, gây áp lực lên hệ tiêu hóa và làm gia tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu, tăng đường huyết.
Trong mâm cỗ Tết, nhiều món thịt chế biến sẵn, món nhiều mỡ và đường có mật độ năng lượng cao. Chỉ một khẩu phần nhỏ đã tương đương một bữa ăn chính, do đó cần được kiểm soát.
Cụ thể, bánh chưng và bánh tét được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt mỡ. Một miếng 100-120 g cung cấp khoảng 180-250 kcal; bánh chưng 200 g có thể chứa tới 407 kcal, còn bánh tét nhân đậu ngọt lên đến 444 kcal/200 g do hàm lượng tinh bột và đường cao. Nếu ăn thay cơm nhiều bữa liên tiếp, tổng năng lượng nạp vào rất dễ vượt nhu cầu.
Thịt kho tàu mỗi chén nhỏ cung cấp khoảng 250-300 kcal, thậm chí cao hơn nếu thịt nhiều mỡ hoặc dùng nhiều nước dừa, đường. Các loại thịt chế biến sẵn như lạp xưởng, chả lợn, chả quế dao động 416-585 kcal/100 g, phần lớn đến từ chất béo. Nem chua và giò lụa có mức năng lượng thấp hơn (khoảng 140 kcal/100 g), còn thịt bò khô khoảng 240 kcal/100 g nhưng lại giàu muối và đạm nên không nên ăn nhiều.
Đồ ngọt và mứt Tết cũng chứa lượng calo đáng kể. Trung bình 100 g mứt cung cấp 220-500 kcal, trong đó mứt dừa thuộc nhóm cao năng lượng. Dù mỗi lần ăn không nhiều, nhưng nếu ăn vặt nhiều lần trong ngày, lượng calo tích lũy sẽ nhanh chóng vượt mức cần thiết.
Các loại hạt như hạt dưa, hạt bí, hạt điều giàu dinh dưỡng, chứa chất béo tốt và vitamin nhóm B, nhưng cũng có mức năng lượng cao, khoảng 519-583 kcal/100 g.
Về quan niệm “ăn nhạt để giảm calo”, bác sĩ Ngọc Lan cho rằng điều này chưa hoàn toàn chính xác. Việc nêm nhạt chủ yếu giúp giảm muối, có lợi cho huyết áp và tim mạch, nhưng không làm giảm năng lượng nếu món ăn vẫn giàu tinh bột, đường và chất béo. Vì vậy, kiểm soát khẩu phần và lựa chọn nguyên liệu mới là yếu tố quyết định để hạn chế dư thừa calo trong dịp Tết.
Để vừa thưởng thức món ngon vừa tránh tăng cân, bác sĩ khuyến nghị: mỗi bữa chỉ nên ăn 50-100 g bánh chưng hoặc bánh tét; khi nấu thịt kho tàu nên chọn thịt ít mỡ và giảm đường; với miến gà nên bỏ da và hạn chế nước dùng béo; tăng cường rau củ quả đa dạng màu sắc.
Ngoài ra, cần hạn chế thịt chế biến sẵn, đồ ngọt, bia rượu; ưu tiên hạt rang khô ít muối và không ăn hạt thay bữa chính. Với thịt đỏ như heo, bò, dê, người trưởng thành chỉ nên dùng tối đa 3 khẩu phần mỗi tuần, tương đương 350-500 g thịt chín (khoảng 700-750 g thịt tươi). Thịt chế biến sẵn nên ăn rất ít hoặc tránh dùng.
Người mắc tiểu đường cần hạn chế món nhiều tinh bột và đường; người tăng huyết áp nên giảm món mặn, thịt chế biến sẵn và bia rượu; còn người rối loạn mỡ máu nên tránh thực phẩm giàu mỡ động vật.
Bình luận
0