Âm thanh đại ngàn sống động trong không gian nghệ thuật tương tác

Âm thanh của đá được đánh thức bằng những cái chạm

Chỉ một cái chạm nhẹ, những phiến đá bắt đầu cất tiếng. Người xem không còn đứng bên ngoài để quan sát mà trực tiếp tham gia, cảm nhận và tạo nên những thanh âm theo cách riêng. Chính sự tương tác ấy tạo nên nét khác biệt cho không gian trưng bày tại phường Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng.

Điểm nhấn của không gian là tác phẩm nghệ thuật tương tác lấy cảm hứng từ âm thanh của bộ đàn đá Đăk Kar, nhạc cụ có niên đại từ thời tiền sử. Tác phẩm được sáng tạo nhằm kết nối công nghệ với nghệ thuật, khơi gợi ký ức về đại ngàn bằng một hình thức trải nghiệm mới.

Người tham quan không chỉ lắng nghe những giai điệu có sẵn mà còn trực tiếp tạo ra âm thanh thông qua từng cái chạm. Mỗi tương tác mang đến một sắc thái riêng, biến công nghệ thành cầu nối giúp công chúng tiếp cận gần hơn với các giá trị của di sản văn hóa.

Em Nông Thị Khánh Hà, học sinh Trường Dân tộc nội trú Nơ Trang Lơ, phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng, cho biết căn phòng âm thanh của đá để lại nhiều ấn tượng. Không gian này gợi lên thông điệp về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên. Mỗi hành động của con người đều tạo ra sự hồi đáp từ tự nhiên, dù tích cực hay tiêu cực.

Trải nghiệm không chỉ mang đến cảm giác mới lạ nhờ công nghệ tương tác. Những thanh âm phát ra từ đá còn khơi gợi suy ngẫm về cách con người ứng xử với môi trường, góp phần truyền tải thông điệp bảo vệ thiên nhiên theo một cách gần gũi và trực quan.

Âm thanh mở cuộc đối thoại giữa con người và thiên nhiên

Nhà Triển lãm Âm thanh được thiết kế với 8 phòng và 7 chủ đề. Mỗi không gian mang đến một trải nghiệm riêng, mở ra cuộc đối thoại giữa con người với thiên nhiên thông qua nghệ thuật và công nghệ.

Ở căn phòng của đá, người xem chỉ cần một cái chạm để tạo nên những thanh âm. Căn phòng của gỗ lại mang đến trải nghiệm hoàn toàn khác. Một tia sáng lướt qua cành hoa có thể đánh thức nhiều giai điệu, biến ánh sáng, gỗ và công nghệ thành một tác phẩm tương tác giàu cảm xúc.

Hình ảnh, ánh sáng và âm thanh hòa quyện trong cùng một không gian, giúp người xem cảm nhận thiên nhiên bằng nhiều giác quan. Mỗi chuyển động nhỏ đều tạo ra sự hồi đáp, đưa người tham quan trở thành một phần của tác phẩm thay vì chỉ đứng quan sát.

Chị Nguyễn Thị Huyền Trâm, thuyết minh viên Nhà Triển lãm Âm thanh, phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng, cho biết rừng cây gắn liền với sự sống và là nguồn giá trị thiết yếu của con người. Không gian trưng bày gửi gắm thông điệp gìn giữ thiên nhiên, bảo vệ cây xanh và làm giàu thêm sự sống cho các thế hệ mai sau.

Thông điệp ấy không được truyền tải bằng lời giới thiệu đơn thuần. Người xem tự cảm nhận qua từng hình ảnh, hiệu ứng ánh sáng và thanh âm, tạo nên một hành trình khám phá giàu cảm xúc và nhiều suy ngẫm.

Khi âm thanh truyền thống gặp công nghệ tương tác

Từ đá, gỗ đến hình ảnh của rừng, các không gian trưng bày đều được kết nối bằng yếu tố tương tác. Người tham quan không còn đứng ngoài quan sát mà trực tiếp trở thành một phần của hành trình khám phá.

Công nghệ mở ra một phương thức mới để tiếp cận các giá trị văn hóa truyền thống. Những chất liệu gắn với đại ngàn được tái hiện sinh động, giúp âm thanh trở nên gần gũi và dễ cảm nhận hơn đối với công chúng.

Ông Nguyễn Tấn Vũ, Phó Giám đốc Bảo tàng Lâm Đồng, cho biết công nghệ tương tác góp phần chuyển đổi trải nghiệm của công chúng từ thụ động sang chủ động. Người xem có thể trực tiếp tạo nên những giai điệu thông qua các ứng dụng tương tác, thay vì chỉ lắng nghe như trước.

Vai trò của người tham quan cũng thay đổi. Mỗi cái chạm tạo nên một thanh âm riêng, rút ngắn khoảng cách giữa con người và tác phẩm. Trải nghiệm được hình thành từ chính sự tương tác của người xem, tạo nên cảm nhận khác biệt ở mỗi lần khám phá.

Ông Nguyễn Tấn Vũ cho biết việc ứng dụng công nghệ còn góp phần xóa bỏ rào cản về không gian và thời gian trong quá trình tiếp cận di sản.

Công nghệ vì thế trở thành cầu nối để các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hiện đại bằng một hình thức gần gũi, sinh động và giàu tính trải nghiệm.

Âm thanh nối dài ký ức đại ngàn

Điểm đặc biệt của không gian này không chỉ nằm ở cách tạo ra những giai điệu. Phía sau mỗi tương tác còn là câu chuyện về thiên nhiên, văn hóa và mối quan hệ giữa con người với môi trường sống.

Một cái chạm vào đá tạo nên âm thanh. Một tia sáng đi qua gỗ đánh thức giai điệu. Những trải nghiệm tưởng chừng đơn giản lại mở ra nhiều lớp cảm nhận, từ sự tò mò trước công nghệ đến những suy ngẫm về thiên nhiên và những giá trị cần được gìn giữ.

Từ cảm hứng của bộ đàn đá Đăk Kar đến những không gian gợi nhắc về rừng cây, Nhà Triển lãm Âm thanh cho thấy một cách tiếp cận mới trong việc đưa những chất liệu truyền thống đến với công chúng. Thay vì đặt người xem ở vị trí tiếp nhận một chiều, các tác phẩm tạo điều kiện để họ trực tiếp tham gia vào trải nghiệm.

Đây cũng là điểm gặp gỡ giữa truyền thống và công nghệ. Những giá trị gắn với đại ngàn được chuyển tải bằng ngôn ngữ của nghệ thuật tương tác, trong đó âm thanh trở thành sợi dây kết nối giữa quá khứ với hiện tại, giữa thiên nhiên với con người.

Mỗi người khi bước vào không gian có thể tạo nên trải nghiệm của riêng mình. Chính sự tham gia ấy giúp câu chuyện về đá, gỗ và rừng không chỉ được kể bằng lời mà còn được nghe, nhìn và cảm nhận.

Từ những cái chạm của hôm nay, âm thanh của đại ngàn tiếp tục được đánh thức trong một hình thức mới. Khi công nghệ trở thành nhịp cầu kết nối với những giá trị truyền thống, ký ức đại ngàn cũng có thêm cách để hiện diện và đồng hành cùng đời sống đương đại.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html