Trung Quốc ghi nhận số lượng công ty một người (OPC) tăng mạnh từ năm ngoái, trong bối cảnh các công cụ AI ngày càng rẻ, thông minh và dễ sử dụng.
Với Wang Yao, nhà sáng lập một OPC liên quan đến kênh cá nhân Wiley, sức hấp dẫn của mô hình này nằm ở tính linh hoạt và rủi ro thấp hơn là quy mô. Thông qua việc chia sẻ nội dung trên mạng xã hội về phát triển bản thân, cuộc sống ở nước ngoài và tiết kiệm chi phí để nâng cao chất lượng sống, kênh của cô đã thu hút hơn 100.000 người theo dõi trên Xiaohongshu - nền tảng mạng xã hội kết hợp thương mại điện tử phổ biến tại Trung Quốc.
Ngoài hoạt động sáng tạo nội dung, Yao còn vận hành doanh nghiệp chuyên về tư vấn và hợp tác thương hiệu. Theo cô, điểm quan trọng nhất là được làm chủ công việc của chính mình.
“Công ty vận hành rất hiệu quả vì không có nợ, chi phí thấp và linh hoạt cao”, Yao nói với China Daily, đồng thời mô tả mô hình kinh doanh của mình là “kiếm tiền bằng cách chuyển hóa niềm tin thành doanh thu”.
Theo Yao, ngày càng nhiều người nhận ra tinh thần khởi nghiệp không nhất thiết phải gắn với đội ngũ lớn, vốn đầu tư mạo hiểm hay mục tiêu IPO. “Một cá nhân vẫn có thể xây dựng doanh nghiệp tốt bằng kỹ năng và tầm ảnh hưởng của chính mình”, cô nói.
Yao cho biết AI đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động ổn định của doanh nghiệp. Nhờ trí tuệ nhân tạo, cô không cần thuê người viết nội dung, thiết kế hay biên tập video, giúp giảm đáng kể chi phí vận hành và dễ dàng thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới với mức rủi ro thấp.
“Doanh nghiệp một người là sản phẩm của kỷ nguyên AI”, bà Karen Dai, nhà sáng lập SoloNest tại Thượng Hải, nhận định với Straitstimes. Theo bà, AI đã làm giảm đáng kể rào cản gia nhập kinh doanh so với trước đây.
Dai cũng cho rằng OPC là một trong những lời giải cho “lời nguyền tuổi 35” - thuật ngữ nói về nguy cơ lao động trong ngành công nghệ bị đào thải khi bước qua độ tuổi này.
Wei Xin, 34 tuổi, sống tại Thượng Hải, cho biết cô đã sớm dự đoán công việc của mình có thể bị AI thay thế. Sau khi trở về Trung Quốc từ Mỹ, cô theo học các khóa về Gemini trước khi chuyển sang sáng tạo nội dung trên mạng xã hội. “Nếu không tiếp cận AI, tôi có thể sớm bị loại bỏ”, cô nói.
Ông He Xia, cựu chuyên gia của Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc (CAICT), cho rằng AI đang giúp một cá nhân có thể hoạt động như cả một đội nhóm nhờ sự phổ biến và khả năng tích hợp nhiều chức năng như phát triển phần mềm, tìm kiếm, tạo hình ảnh và sản xuất nội dung âm thanh, video.
Các tác nhân AI như OpenClaw cũng giúp giảm rào cản lập trình, mở ra cơ hội cho những doanh nhân không có nhiều kiến thức kỹ thuật.
Xu hướng OPC đang định hình lại bức tranh khởi nghiệp tại Trung Quốc. Theo báo cáo về xu hướng phát triển doanh nghiệp tư nhân giai đoạn 2025-2030 do Hiệp hội Nhân tài Zhongguancun công bố, số lượng OPC trên toàn quốc đã vượt 16 triệu tính đến tháng 6/2025, chiếm 27,4% tổng số doanh nghiệp tại Trung Quốc.
Chỉ riêng nửa đầu năm 2025, nước này ghi nhận 2,86 triệu doanh nghiệp tư nhân mới thành lập, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, People’s Daily cho biết gần 7,32 triệu OPC mới được đăng ký trong năm 2025, tăng 42,3% so với năm 2024.
Theo Rest of World, xu hướng OPC bùng nổ từ cuối năm ngoái sau khi thành phố Tô Châu công bố kế hoạch xây dựng 30 cộng đồng OPC và đặt mục tiêu phát triển 1.000 doanh nghiệp một người vào năm 2028. Nhiều địa phương khác cũng triển khai các chính sách hỗ trợ riêng như trợ cấp điện toán, hỗ trợ vay vốn và ưu đãi cho startup AI.
AFP cho biết Tô Châu cam kết đào tạo hơn 10.000 nhân tài OPC trước năm 2028 và đầu tư khoảng 100 triệu USD vào các lĩnh vực như robot và chăm sóc sức khỏe. Thành Đô cũng công bố hỗ trợ tài chính cho sinh viên tốt nghiệp thành lập doanh nghiệp một người sử dụng AI.
Theo ThinkChina, tỉnh Quảng Đông đã ban hành chính sách OPC cấp tỉnh đầu tiên, hướng tới xây dựng 100 cộng đồng hệ sinh thái và phát triển 1.000 doanh nghiệp OPC kiểu mẫu trước năm 2028.
Theo Our China Story, phần lớn doanh nhân OPC thuộc thế hệ sinh sau năm 1990 và 2000 - nhóm lao động thành thạo công nghệ số, ưa chuộng mô hình làm việc linh hoạt và có khả năng chuyển đổi kỹ năng cá nhân thành giá trị thương mại.
Ông Kyle Chan, nghiên cứu viên tại Viện Brookings, đánh giá các chính sách hỗ trợ OPC của Trung Quốc là chất xúc tác cho doanh nghiệp nhỏ phát triển, đồng thời là giải pháp chi phí thấp nhằm giảm áp lực thất nghiệp trong giới trẻ.
Chủ tịch Alibaba Kuo Zhang cho biết 30-40% khách hàng trên nền tảng thương mại điện tử của tập đoàn là “doanh nhân độc lập”. Đầu năm nay, Alibaba cũng ra mắt Accio Work - trợ lý AI dành cho doanh nghiệp nhỏ với khoảng 10 triệu người dùng hàng tháng, hỗ trợ quản lý dịch vụ khách hàng, thuế, tiếp thị và hậu cần.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo AI không phải yếu tố bảo đảm thành công bền vững. Giáo sư Zhou Guangsu của Đại học Nhân dân Trung Quốc cho rằng trong mô hình “con người + AI”, yếu tố con người vẫn là lợi thế cạnh tranh cốt lõi.
Theo ông, AI có thể giúp doanh nhân xây dựng sản phẩm nhanh hơn nhưng khả năng thương mại hóa vẫn phụ thuộc vào tư duy kinh doanh, hiểu biết thị trường và khả năng thích ứng trước áp lực.
Ông Pan Helin, thành viên Ủy ban chuyên gia về kinh tế thông tin và truyền thông thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, nhận định OPC không nên chỉ là xu hướng mang tính biểu tượng. Điều quan trọng là cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí giao dịch và tăng cường chính sách hỗ trợ nhân tài để bảo đảm sự phát triển bền vững.
Bình luận
0