Báo cáo Chỉ số rủi ro việc làm do AI tại Mỹ của Đại học Tufts xếp hạng 784 ngành nghề, 530 khu vực và 50 tiểu bang theo mức độ dễ bị thay thế bởi trí tuệ nhân tạo. Kết quả cho thấy trong vòng 2-5 năm tới, khoảng 9,3 triệu việc làm có nguy cơ bị loại bỏ, với phạm vi dự kiến 2,7-19,5 triệu việc làm tùy kịch bản. Ước tính thu nhập hộ gia đình bị ảnh hưởng dao động từ 200 đến 1.500 tỷ USD, trung bình khoảng 757 tỷ USD – tương đương nền kinh tế của Bỉ.
Nhóm nghiên cứu xác định 33 ngành nghề khởi phát quá trình này, với 4,9 triệu người lao động đứng trước bước ngoặt. Mức độ dễ bị tổn thương cao nhất thuộc về lĩnh vực công nghệ thông tin (18%), tài chính – bảo hiểm (16%) và khoa học kỹ thuật (16%). Những nghề có thu nhập cao như nhà văn, lập trình viên, nhà thiết kế giao diện web hay kỹ thuật số cũng đối mặt tỷ lệ mất việc lên tới hơn 50%.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh chỉ những người lao động biết tận dụng AI để nâng cao kỹ năng mới có thể duy trì vị thế. Bhaskar Chakravorti, hiệu trưởng Đại học Tufts, nhận định: “Công việc của tương lai sẽ thuộc về những người kết hợp kiến thức chuyên môn, tư duy phản biện và khả năng sử dụng AI.”
Ngược lại, những nghề lương thấp, thường là công việc tay chân như thợ lợp mái, thợ mỏ, công nhân vận hành máy móc hay thợ hàn có nguy cơ bị AI thay thế rất thấp, dưới 1%. Nghiên cứu lưu ý rằng vùng “an toàn” phần lớn thuộc nhóm lao động cận nghèo.
Yếu tố địa lý cũng ảnh hưởng: người lao động ở đô thị lớn như New York, Los Angeles, Washington DC, San Francisco hay Chicago sẽ chịu tác động nặng nề nhất, với thiệt hại thu nhập hàng năm dự kiến ít nhất 20 tỷ USD mỗi thành phố.
Các dữ liệu này trùng khớp với thống kê từ MIT và Challenger, Gray & Christmas, cho thấy AI đang đủ khả năng tham gia vào nhiều ngành nghề có yêu cầu kỹ năng cao. Tuy nhiên, một số chuyên gia, bao gồm CEO OpenAI Sam Altman, cảnh báo rằng con số sa thải liên quan AI có thể bị “thổi phồng” khi các công ty sử dụng AI làm lý do để cắt giảm nhân sự trong bối cảnh kinh doanh phức tạp.
Bình luận
0