Bệnh gout hay bệnh thận không phải lúc nào cũng khởi phát bằng những cơn đau dữ dội. Ở nhiều người, quá trình này diễn ra lặng lẽ, bắt đầu từ sự gia tăng của axit uric trong máu – một chất thải sinh ra khi cơ thể phân hủy purin, hợp chất có nhiều trong thực phẩm hằng ngày.
Thông thường, thận sẽ lọc và đào thải axit uric qua nước tiểu. Tuy nhiên, khi lượng purin đưa vào cơ thể quá lớn hoặc chức năng thận suy giảm, axit uric sẽ tích tụ trong máu, lắng đọng tại khớp, thận và mạch máu. Tình trạng này làm tăng nguy cơ gout, sỏi thận và tổn thương thận mạn.
Theo Harvard Health Publishing, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát nồng độ axit uric. Trong khi đó, Times of India liệt kê 6 nhóm thực phẩm phổ biến có thể làm tăng chỉ số này nếu tiêu thụ nhiều.
Thịt đỏ: Thịt bò, thịt lợn, thịt cừu chứa hàm lượng purin cao. Khi chuyển hóa, purin tạo ra axit uric. Việc ăn thịt đỏ thường xuyên còn liên quan đến rối loạn mỡ máu và nguy cơ tim mạch. Các nghiên cứu dịch tễ cho thấy người tiêu thụ nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có nguy cơ tăng axit uric và mắc gout cao hơn.
Hải sản: Cá trích, cá mòi, cá cơm, tôm, cua, mực, sò ốc đều giàu purin. Ở những người dễ tăng axit uric, việc ăn nhiều hải sản, nhất là trong các bữa tiệc có rượu bia, có thể kích hoạt cơn gout cấp.
Rượu bia: Bia đặc biệt bất lợi với người có nguy cơ gout vì ngoài cồn còn chứa nhiều guanosine – một dạng purin. Rượu bia cũng gây mất nước, làm giảm khả năng đào thải axit uric của thận. Các phân tích tổng hợp cho thấy nguy cơ gout cao nhất ở người uống bia, sau đó là rượu mạnh.
Đồ uống có đường và thực phẩm ngọt: Nước ngọt, nước trái cây đóng chai, bánh kẹo chứa nhiều fructose. Chất này kích thích cơ thể tự sản xuất axit uric, đồng thời làm tăng nguy cơ béo phì và tăng huyết áp. Nghiên cứu cho thấy fructose có thể làm tăng axit uric ngay cả khi khẩu phần ăn không quá giàu purin.
Thực phẩm chế biến sẵn: Đồ hộp, xúc xích, mì ăn liền và thức ăn nhanh không chỉ chứa purin mà còn nhiều muối và chất béo xấu. Lượng natri cao khiến thận phải làm việc nhiều hơn, còn chất béo góp phần thúc đẩy phản ứng viêm, dễ làm bùng phát cơn gout.
Thực phẩm giàu men: Men bia, men dinh dưỡng, bánh mì lên men đậm đặc và các sản phẩm từ men có thể thúc đẩy quá trình chuyển hóa purin, làm tăng axit uric và khiến triệu chứng gout nặng hơn ở người nhạy cảm.
Ở chiều ngược lại, một số thực phẩm có thể hỗ trợ kiểm soát axit uric. Vitamin C được ghi nhận giúp tăng đào thải axit uric qua thận; các loại trái cây như cam, quýt, dâu tây, ớt chuông có lợi trong chế độ ăn.
Anh đào chứa anthocyanin – hợp chất có khả năng ức chế sản xuất axit uric, đồng thời giúp giảm viêm. Chanh và trái cây họ cam quýt còn góp phần kiềm hóa nước tiểu, hạn chế sự kết tinh của axit uric. Một số nghiên cứu cho thấy nước chanh có thể đóng vai trò hỗ trợ trong kiểm soát gout.
Ngoài ra, dưa chuột, bí xanh, cà chua giàu nước và rất ít purin, giúp tăng thải axit uric qua đường tiểu. Trà xanh, nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa, cũng được ghi nhận có thể giúp giảm nhẹ nồng độ axit uric trong máu.
Bình luận
0