Ngày 5/3, nhóm 24 bang của Mỹ đã nộp đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump liên quan đến quyết định áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% đối với hàng hóa từ tất cả các đối tác thương mại. Các bang cho rằng Tổng thống không thể sử dụng một cơ sở pháp lý khác để né phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ.

Trước đó, ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu của ông Trump được ban hành dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Ngay sau đó, cùng ngày, ông Trump ký sắc lệnh áp mức thuế nhập khẩu bổ sung 10%, lần này viện dẫn thẩm quyền theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Một ngày sau, Tổng thống Mỹ tuyên bố kế hoạch nâng mức thuế này lên 15%.

Trong đơn kiện gửi tới Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT), các bang lập luận rằng mức thuế mới vẫn là bất hợp pháp. Theo họ, điều khoản trong đạo luật mà ông Trump viện dẫn vốn được thiết kế để xử lý những tình huống khẩn cấp, mang tính ngắn hạn liên quan đến tiền tệ, chứ không phải nhằm giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại đã tồn tại trong thời gian dài.

Tổng chưởng lý bang Oregon Dan Rayfield cho rằng chính sách thuế mới của Tổng thống Trump là một nỗ lực “lách luật” nhằm tránh phải làm việc với Quốc hội, điều được quy định trong Hiến pháp Mỹ. Ông nhận định các chính sách kinh tế của ông Trump trước đây từng gây tranh cãi và khiến người dân, doanh nghiệp cũng như các bang tại Mỹ phải gánh chi phí lên tới hàng trăm tỷ USD.

Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định chính quyền sẽ bảo vệ các quyết định của Tổng thống trước tòa. Theo ông, Tổng thống đang sử dụng thẩm quyền do Quốc hội trao để giải quyết các vấn đề cơ bản liên quan đến thanh toán quốc tế và tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng của Mỹ.

Từ 0h01 ngày 24/2 (giờ Mỹ), hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ đã bắt đầu chịu mức thuế tạm thời 10%. Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) cũng dừng thu các loại thuế liên quan đến IEEPA.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 4/3, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết mức thuế nhập khẩu bổ sung 15% dự kiến sẽ có hiệu lực vào một thời điểm trong tuần này.

Theo quy định, mức thuế bổ sung này có hiệu lực tối đa 150 ngày và việc gia hạn sau đó phải được Quốc hội thông qua. Tuy nhiên, ông Bessent cho biết trong khoảng thời gian 150 ngày đó, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cùng Bộ Thương mại Mỹ sẽ hoàn tất các nghiên cứu cần thiết liên quan đến thương mại, từ đó có thể đưa ra các biện pháp thuế quan bổ sung. Ông cũng dự báo đến tháng 8, mức thuế nhập khẩu của Mỹ có thể quay trở lại như trước khi Tòa án Tối cao đưa ra phán quyết.