Trước làn sóng tội phạm công nghệ cao không ngừng gia tăng, việc xây dựng "quy tắc gia đình an toàn" đang trở thành nhu cầu cấp thiết. Theo các chuyên gia trong lĩnh vực an ninh và truyền thông, mỗi gia đình cần trở thành một "tuyến phòng thủ" vững chắc trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi.
Thực tế cho thấy, tội phạm không chỉ nhắm vào cá nhân mà còn khai thác các mối quan hệ trong gia đình để thực hiện hành vi lừa đảo. Các chiêu thức phổ biến gồm giả danh con cháu gọi điện xin tiền, mạo danh người thân hoặc cơ quan chức năng, đặc biệt nhắm vào người cao tuổi và trẻ em – những đối tượng hạn chế về hiểu biết công nghệ.
Đáng lo ngại, các chuyên gia quốc tế cảnh báo về xu hướng lừa đảo bằng công nghệ Deepfake, cho phép giả mạo giọng nói, hình ảnh giống thật tới mức khó phân biệt. Tội phạm có thể giả danh người thân, lãnh đạo hoặc cấp trên để yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, khiến nạn nhân dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn và mất cảnh giác.
Một trường hợp điển hình là bà M.T.H. (70 tuổi, Nghệ An), suýt mất toàn bộ tài sản khi bị đối tượng giả danh cán bộ công an gọi điện, yêu cầu bán 19 chỉ vàng để "chứng minh tài sản sạch". Rất may, lực lượng chức năng đã kịp thời can thiệp và ngăn chặn. Theo các chuyên gia, nếu thông tin này được chia sẻ sớm với người thân, nạn nhân có thể tránh được bẫy lừa ngay từ đầu.
Nguyên nhân khiến nhiều người trở thành nạn nhân là do kiến thức về lừa đảo còn rời rạc, thiếu hệ thống. Tâm lý chủ quan, cho rằng mình sẽ không bị nhắm tới, khiến nhiều người dễ mất cảnh giác. Trong khi đó, các đối tượng lừa đảo thường tận dụng thời điểm nạn nhân hoảng sợ, bị cô lập hoặc phải ra quyết định gấp để ra tay.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của gia đình như "tường lửa" đầu tiên. Những hành động đơn giản như gọi điện xác minh, hỏi ý kiến người thân trước khi chuyển tiền có thể giúp ngăn chặn các vụ lừa đảo trị giá từ hàng triệu đến hàng tỷ đồng.
Để tăng cường khả năng phòng vệ, các chuyên gia đưa ra 10 quy tắc cơ bản mà mỗi gia đình nên áp dụng:
Xác minh trước khi hành động: Luôn gọi điện trực tiếp để kiểm tra thông tin trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.
Giữ bình tĩnh: Không hoảng loạn trước các yêu cầu khẩn cấp, cần suy nghĩ kỹ trước khi quyết định.
Bảo mật tài khoản: Sử dụng mật khẩu mạnh, kích hoạt xác thực hai lớp và không chia sẻ mã OTP.
Bảo vệ thông tin cá nhân: Không đăng tải giấy tờ, số tài khoản hoặc thông tin nhạy cảm lên mạng.
Tránh liên kết lạ: Không truy cập đường link hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Cập nhật thiết bị: Thường xuyên cập nhật phần mềm để vá lỗ hổng bảo mật.
Thận trọng đầu tư: Cảnh giác với các lời mời gọi lợi nhuận cao, "việc nhẹ lương cao".
Chia sẻ cảnh báo: Trao đổi thông tin về các chiêu lừa mới trong gia đình.
Không quyết định vội vàng: Luôn tham khảo ý kiến trước khi thực hiện giao dịch quan trọng.
Học hỏi lẫn nhau: Hướng dẫn người già, trẻ nhỏ nhận biết rủi ro và cùng nhau xử lý tình huống.
Theo các chuyên gia, tội phạm công nghệ cao không chỉ sợ những người hiểu biết, mà còn e ngại những gia đình có nguyên tắc rõ ràng. Khi mỗi gia đình nâng cao cảnh giác và phối hợp bảo vệ lẫn nhau, sẽ góp phần xây dựng một môi trường số an toàn, hạn chế tối đa thiệt hại do lừa đảo gây ra.
Bình luận
0