Trao quyền tự quyết số con và hỗ trợ tài chính cho các cặp vợ chồng

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc Quốc hội chính thức gỡ bỏ rào cản hành chính về số con. Luật Dân số sửa đổi đã trao quyền tự quyết về việc sinh con cho mỗi cặp vợ chồng, đồng thời đưa ra các cơ chế khuyến khích kinh tế và xã hội nhằm duy trì mức sinh thay thế và cân bằng giới tính.

Cụ thể, chính sách hỗ trợ tài chính sẽ được áp dụng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi và những cặp vợ chồng tại các vùng có mức sinh thấp, hoặc vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những đối tượng này sẽ nhận được ưu đãi khi mua nhà ở xã hội và các chính sách ưu tiên trong tiếp cận dịch vụ xã hội.

Các quyết nghị này được xây dựng trên cơ sở đề xuất của Chính phủ và chương trình mục tiêu quốc gia chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Mục tiêu đến năm 2030 là tỷ số giới tính khi sinh giảm xuống dưới 109 bé trai/100 bé gái và tỷ suất sinh thô tăng 0,5 phần nghìn so với năm 2025.

Các chuyên gia nhận định, sự thay đổi này là bước chuyển mình chiến lược, thích ứng với tình hình dân số đang có sự biến động lớn, giúp chính sách dân số đi vào cuộc sống một cách tự nguyện và hiệu quả hơn.

Đầu tư lớn và lộ trình tiến tới miễn viện phí cơ bản

Song song với chính sách dân số, một quyết định mang tính lịch sử khác đã được thông qua nhằm củng cố hệ thống tài chính y tế. Quốc hội đã phân bổ 88.635 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030 để đầu tư vào công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Đặc biệt, chính sách đã mở đường cho việc tiến tới miễn viện phí cơ bản. Trước mắt, chính sách sẽ miễn viện phí đối với dịch vụ dự phòng cơ bản. Điều này cho phép người dân được tiếp cận miễn phí các dịch vụ thiết yếu như tiêm chủng mở rộng, khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc ban đầu tại tuyến y tế cơ sở. Đây được coi là khoản đầu tư thông minh, chuyển đổi mô hình từ tập trung vào điều trị sang phòng bệnh.

Cùng với đó, chính sách cũng vạch rõ lộ trình tăng mức thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) từ năm 2026. Đây là bước đi đầu tiên trong kế hoạch tiến tới miễn viện phí cơ bản cho toàn dân vào năm 2030, như một phần trong đề án xây dựng gói dịch vụ y tế cơ bản thuộc phạm vi miễn viện phí theo nghị quyết của Chính phủ.

Các chuyên gia y tế đánh giá, những quyết nghị về "cơ chế, chính sách đột phá" này là sự đổi mới tư duy lập pháp, thực hiện phương châm "đi trước một bước". Việc thông qua các quy định "cởi trói" về mặt hành chính, pháp lý cùng với "các đòn bẩy kinh tế thiết thực" đã đặt nền móng vững chắc cho hệ thống y tế Việt Nam trong thập kỷ tới./.