Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 năm nay được phát động với thông điệp: “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang được “ngụy trang” bằng thiết kế bắt mắt, đa dạng hương vị và quảng bá rộng rãi trên mạng xã hội, khiến nhiều thanh thiếu niên hiểu lầm rằng những sản phẩm này ít gây hại hơn thuốc lá truyền thống.
WHO nhấn mạnh nicotine là chất gây nghiện mạnh, có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự phát triển não bộ ở thanh thiếu niên, làm giảm khả năng tập trung, gia tăng nguy cơ rối loạn tâm lý và dẫn đến lệ thuộc lâu dài.
Tổ chức này cũng cho biết thuốc lá hiện là nguyên nhân gây ra 28 nhóm bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cùng nhiều vấn đề liên quan sức khỏe sinh sản. Mỗi năm, thế giới ghi nhận hơn 8 triệu ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong đó khoảng 1,6 triệu người chết do hút thuốc thụ động.
Tại Việt Nam, sau 13 năm thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới trưởng thành đã giảm từ 47,4% năm 2010 xuống còn 38,9% năm 2023. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong thanh thiếu niên cũng giảm đáng kể qua các năm.
Tuy nhiên, ngành y tế cảnh báo thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang nổi lên như một thách thức mới khi ngày càng phổ biến trong giới trẻ thông qua mạng xã hội và các hình thức quảng bá trá hình. Thiết kế nhỏ gọn, nhiều hương vị cùng tâm lý tò mò khiến nhiều học sinh, sinh viên tiếp cận nicotine từ sớm.
Khảo sát tại Hà Nội năm 2024 cho thấy 72,1% người dân từng nghe về thuốc lá điện tử; 2,8% đã từng sử dụng và 1,1% đang sử dụng. Đáng chú ý, độ tuổi trung bình bắt đầu hút thuốc chỉ khoảng 18,9 tuổi.
Bên cạnh đó, tình trạng phơi nhiễm khói thuốc tại nơi công cộng vẫn ở mức cao. Tỷ lệ tiếp xúc với khói thuốc tại quán bar, vũ trường lên tới 73,7%; tại nhà hàng là 63,3% và trong gia đình là 44,9%.
Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá từ ngày 25-31/5/2026, Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường truyền thông về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng; đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh và sử dụng các sản phẩm này.
Các chuyên gia cho rằng việc bảo vệ giới trẻ khỏi “bẫy” nicotine không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà còn cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội nhằm xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và không khói thuốc.
Bình luận
0