Trao đổi với phóng viên Dân trí bên lề Hội nghị tổng kết hoạt động ngành Công Thương TPHCM năm 2025, chiều 9/1, ông Nguyễn Minh Hùng, Phó trưởng phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương TPHCM), cho hay Sở chỉ mới nắm được thông tin về vụ việc 130 tấn thịt heo bẩn tập kết tại kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long trong những ngày gần đây.

Theo ông Hùng, không chỉ cơ quan quản lý, mà các chuỗi siêu thị trên địa bàn TPHCM cũng không được thông tin kịp thời, dù vụ việc đã được phát hiện từ tháng 9/2025. Việc chậm trễ này khiến toàn bộ hệ thống phân phối và cơ quan chức năng rơi vào thế bị động, làm gia tăng nguy cơ sản phẩm không bảo đảm an toàn đã hoặc vẫn đang lưu thông trên thị trường.

Sự việc cho thấy công tác kiểm tra, kiểm soát chất lượng hàng hóa đang đặt ra yêu cầu cấp bách hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, chương trình “Tick xanh trách nhiệm” được Sở Công Thương TPHCM xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tăng cường giám sát chất lượng sản phẩm.

Theo đại diện Sở Công Thương, trước đây việc kiểm tra chủ yếu dựa trên hồ sơ, giấy tờ và chứng nhận. Với chương trình “Tick xanh trách nhiệm”, công tác kiểm soát được thực hiện thường xuyên, thông qua việc chủ động kiểm tra sản phẩm theo ngày, theo tuần tại các hệ thống bán lẻ. Cách làm này giúp chất lượng hàng hóa không chỉ được đánh giá trên giấy tờ, mà thông qua quá trình kiểm soát thực tế đối với từng sản phẩm cụ thể.

Hiện chương trình tập trung chủ yếu vào nhóm hàng tươi sống. Tuy nhiên, trước nhu cầu tiêu dùng tăng cao dịp Tết và đặc biệt sau vụ việc nêu trên, các hệ thống bán lẻ đã đề xuất mở rộng sang nhiều nhóm hàng khác, trong đó có thực phẩm chế biến, đóng gói.

Bên cạnh sự vào cuộc của các lực lượng chức năng và ngành an toàn thực phẩm, chương trình “Tick xanh trách nhiệm” được đánh giá là công cụ bổ trợ quan trọng, góp phần nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và tăng cường cơ chế kiểm tra chéo giữa hệ thống bán lẻ, nhà cung cấp và người tiêu dùng.

Phải xem lại trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất

Trả lời câu hỏi về việc chương trình có ràng buộc trách nhiệm thông tin ngay khi phát hiện rủi ro an toàn thực phẩm hay không, ông Nguyễn Minh Hùng cho biết nguyên lý vận hành của “Tick xanh trách nhiệm” là phát hiện sớm – chia sẻ nhanh – xử lý đồng bộ.

Cơ chế “có vào – có ra” cùng việc chia sẻ thông tin giữa 12 hệ thống bán lẻ tham gia chương trình giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Khi có cảnh báo, sản phẩm sẽ lập tức bị dừng lưu thông để rà soát, không chờ đến khi gây ảnh hưởng tới người tiêu dùng.

Theo đại diện Sở Công Thương, khi nhà cung cấp tự phát hiện sản phẩm có dấu hiệu không bảo đảm chất lượng, việc đầu tiên cần làm là chủ động thông báo cho hệ thống bán lẻ để tạm dừng lưu thông và kiểm tra.

Do đó, việc vụ 130 tấn thịt heo bẩn đã được phát hiện từ tháng 9/2025 nhưng các hệ thống phân phối và cơ quan quản lý vẫn không được thông tin kịp thời cho thấy cần phải xem lại tinh thần trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất.

“Không thể có chuyện doanh nghiệp phát hiện vấn đề nhưng lại im lặng trong thời gian dài, trong khi sản phẩm vẫn có nguy cơ lưu thông trên thị trường. Khi đó, trách nhiệm đối với người tiêu dùng và an toàn thực phẩm là vấn đề rất lớn”, ông Hùng nhấn mạnh, đồng thời cho biết khi triển khai chương trình, Sở luôn quán triệt nguyên tắc với nhà cung cấp: “Anh phải bán cái gì mà anh dám ăn”.

Cũng liên quan đến vụ việc, lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TPHCM cho biết đơn vị đang rà soát các lô hàng, lấy mẫu kiểm nghiệm những sản phẩm đã đưa ra thị trường. Đồng thời, Sở xin ý kiến chỉ đạo trực tiếp từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường để triển khai các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe người dân.

“Trước mắt, chúng tôi đã cảnh báo người dân ngừng sử dụng sản phẩm. Tuy nhiên, lẽ ra việc này phải được thực hiện từ tháng 9/2025”, lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm nói và đặt vấn đề về trách nhiệm của doanh nghiệp khi sự việc đã được phát hiện suốt 4 tháng nhưng đến nay mới có giải trình gửi đối tác và khách hàng, trong khi sản phẩm vẫn lưu thông trên thị trường.