Bề ngoài không bóng loáng, mịn màng như các dòng gốm: Chu Đậu, Bát Tràng, Phù Lãng hay Đồng Nai... sản phẩm của làng gốm Nhạn Tháp –Vân Sơn ở thị xã An Nhơn nhìn có vẻ sần sùi thô ráp nhưng nó là một trong những dòng gốm xuất hiện lâu đời, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa trên vùng đất hai vua tỉnh Bình Định.
Trước kia, cái nôi của làng gốm Nhạn Tháp – Vân Sơn nằm sâu trong xóm An Xuân, thôn Bắc Nhạn Tháp, xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn. Cách đây khoảng 70 năm, nguyên liệu làm gốm là đất sét ở vùng này cạn kiệt, làng gốm phải chuyển đến thôn Vân Sơn để gần vùng nguyên liệu, thuận lợi cho việc sản xuất. Tên gọi làng gốm Nhạn Tháp – Vân Sơn hình thành từ đấy.
Nghề làm gốm đất nung, hay như cách dân địa phương hay gọi là đồ đất không còn phồn thịnh như xưa, nhưng cũng không đến nỗi quá thưa thớt. Ở làng gốm Nhạn Tháp – Vân Sơn hiện còn khoảng 30 hộ gia đình tham gia làm nghề. Cả hai thôn Bắc Nhạn Tháp và Vân Sơn bây giờ vẫn còn không ít người chọn nghề gốm làm kinh tế chính cho gia đình.
Những sản phẩm ở làng gốm Nhạn Tháp – Vân Sơn ngày ngày vẫn đều đặn vươn đến thị trường nhiều tỉnh thành trong nước. Ngoài tiêu thụ ở các thị trường như Huế, Đà Nẵng và các tỉnh Tây Nguyên gốm đất nung Nhạn Tháp - Vân Sơn còn vào đến Kiên Giang, Rạch Giá ở phía Nam, ra đến Hải Phòng, Quảng Ninh ở phía Bắc...Sự linh hoạt trong tiếp cận nhu cầu thị trường đã giúp người dân nơi đây giữ được nghề truyền thống.
Ở khu vực Nam Trung Bộ từng có nhiều tỉnh thành sản xuất gốm gia dụng, tuy nhiên từ khi các dụng cụ bằng nhựa, nhôm, inox ra đời đã đánh bật các sản phẩm bằng đất nung. Những dòng sản phẩm như bọng giếng, chum, chóe, lu, khạp…không còn được tiêu thụ mạnh do thị trường ngày càng bị thu hẹp. Theo đó các cơ sở sản xuất gốm đất nung ở khu vực Nam Trung Bộ cũng bị mai một dần.
Những làng gốm trụ vững cho đến ngày nay như làng gốm Nhạn Tháp - Vân Sơn là nhờ những hộ gia đình tâm huyết với nghề và nhạy bén với thị trường. Từ khi những sản phẩm truyền thống bằng đất nung không còn được tiêu thụ mạnh, cả làng gốm Vân Sơn đã chuyển sang sản xuất các mặt hàng thiết yếu khác. Hàng loạt sản phẩm như lò đất, nồi đất, khuôn đúc bánh căn, bánh xèo ra đời. Những sản phẩm này đã nhanh chóng được ưa chuộng ở thị trường miền Trung - Tây Nguyên./.
Bình luận
0