Chiều 19/3, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã làm việc với Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sang đánh giá kết quả thực hiện các khuyến nghị về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Việt Nam.

Trước đó, từ ngày 11 đến 19/3, Đoàn thanh tra EC đã kiểm tra thực tế tại nhiều địa phương, doanh nghiệp, cơ quan và bộ, ngành để ghi nhận tình hình triển khai chống IUU ở cả cấp trung ương và địa phương.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết, từ năm 2017 đến nay, các khuyến nghị của EC đã góp phần quan trọng thúc đẩy Việt Nam hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản lý và hướng tới phát triển nghề cá bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản. Việt Nam đã từng bước hội nhập quốc tế, hoàn thiện hệ thống pháp luật, trong đó có Luật Thủy sản cùng các nghị định, thông tư và tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Phó Thủ tướng khẳng định, Việt Nam không chỉ thực hiện các khuyến nghị nhằm gỡ “thẻ vàng”, mà coi đây là chiến lược lâu dài để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo đảm sinh kế cho người dân và thực hiện trách nhiệm quốc gia đối với các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Nhấn mạnh quan hệ hợp tác Việt Nam – EU, Phó Thủ tướng cho biết hai bên đã trải qua 35 năm phát triển ổn định, với thương mại tăng trưởng tích cực và EU tiếp tục là đối tác quan trọng của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.

Đáng chú ý, Việt Nam đã học hỏi nhiều kinh nghiệm từ EU trong quá trình hoàn thiện thể chế, đặc biệt là những đổi mới pháp luật liên quan đến biển, đại dương và quản lý nghề cá. Trên cơ sở đó, Việt Nam triển khai cải cách mạnh mẽ, xác định phòng, chống IUU là nhiệm vụ trọng yếu, mang tính chiến lược.

Tại cuộc làm việc, Trưởng đoàn thanh tra EC Fernando Andresen Guimaraes đánh giá Việt Nam đã có những nỗ lực vượt bậc, đạt nhiều tiến bộ quan trọng trong chống IUU, như xây dựng cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử và tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đạt gần 100%. EC nhận định Việt Nam đang đi đúng hướng và có tốc độ triển khai nhanh.

Tuy nhiên, Đoàn thanh tra cũng lưu ý một số tồn tại cần khắc phục, như tăng tính minh bạch nguồn nguyên liệu thủy sản, xử lý nghiêm các tàu cá vi phạm quy định về giám sát hành trình và nâng cao hiệu quả chế tài xử lý.

Tiếp thu ý kiến, Phó Thủ tướng cho biết Việt Nam sẽ rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật theo hướng đồng bộ, có thể áp dụng cơ chế một văn bản sửa nhiều văn bản để khắc phục nhanh các hạn chế. Đồng thời, các hành vi vi phạm như gian lận truy xuất nguồn gốc hay can thiệp thiết bị giám sát sẽ được xử lý nghiêm, với mức chế tài tăng nặng.

Về công nghệ, Việt Nam đã triển khai hệ thống giám sát hành trình tàu cá và cơ sở dữ liệu liên thông, cho phép kiểm soát gần như toàn bộ tàu cá đủ điều kiện hoạt động. Các tàu không đáp ứng yêu cầu sẽ không được phép khai thác.

Trong tổ chức thực thi, Việt Nam kết hợp giám sát bằng công nghệ với nâng cao nhận thức của ngư dân, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các lực lượng trên biển để kịp thời ngăn chặn vi phạm. Bên cạnh đó, mô hình quản trị ngành thủy sản đang được đổi mới theo hướng phân cấp mạnh cho địa phương trên nền tảng dữ liệu số.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh định hướng phát triển bền vững ngành thủy sản, gắn với bảo vệ môi trường biển, đa dạng sinh học và giảm ô nhiễm đại dương; đồng thời đặt mục tiêu nâng tỷ lệ khu bảo tồn biển lên 6% vào năm 2030 và hỗ trợ ngư dân chuyển đổi sang các mô hình sinh kế phù hợp.

Việt Nam đề nghị EU tiếp tục tăng cường hợp tác, hỗ trợ kỹ thuật trong chuyển đổi số, quản lý dữ liệu, phát triển kinh tế biển bền vững và chuyển dịch năng lượng, đặc biệt trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi.

Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam Julien Guerrier đánh giá cao các đề xuất của Việt Nam, đồng thời khẳng định hai bên còn nhiều dư địa hợp tác, trong đó chống IUU là một trong những nội dung trọng tâm, hướng tới lợi ích chung và phát triển bền vững.