Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep), dẫn số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong giai đoạn 2020-2025, lượng tôm hùm nước này nhập khẩu năm 2025 đạt 69.774 tấn, tăng so với mức 60.834 tấn của năm 2024.

Cục diện nguồn cung cho thị trường Trung Quốc đã thay đổi đáng kể chỉ sau một năm. Năm 2024, Canada là nhà xuất khẩu lớn nhất với 26.920 tấn, chiếm khoảng 44% tổng lượng nhập khẩu, trong khi Việt Nam đứng thứ hai với 10.865 tấn (khoảng 18%).

Tuy nhiên sang năm 2025, Việt Nam vươn lên vị trí dẫn đầu với 24.067 tấn, tương đương 34,5% thị phần. Trong khi đó, Canada giảm xuống còn 15.355 tấn (khoảng 22%). Hoa Kỳ đạt 9.931 tấn (14,2%) và Australia tăng mạnh lên 6.950 tấn (xấp xỉ 10%).

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, năm 2025 ghi nhận bước tăng trưởng đột phá của tôm hùm Việt tại thị trường Trung Quốc. Tổng giá trị xuất khẩu tôm các loại sang thị trường này đạt 1,3 tỷ USD, tăng 55% so với năm 2024.

Trong đó, riêng kim ngạch tôm hùm xanh đạt 840 triệu USD, tăng 131% so với mức 363,5 triệu USD của năm trước. Bước sang tháng 1 năm nay, xuất khẩu tôm hùm xanh sang Trung Quốc đạt khoảng 100,2 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ (94,2 triệu USD).

Vasep đánh giá tôm hùm Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh cao tại Trung Quốc nhờ thời gian vận chuyển ngắn, giúp đảm bảo độ tươi sống và ổn định chất lượng khi giao hàng.

Trong bối cảnh Canada gặp bất lợi về thuế trong năm 2025 và Australia đang quay trở lại thị trường, các nhà nhập khẩu Trung Quốc có xu hướng đa dạng hóa nguồn cung để tối ưu giá và độ ổn định giao hàng. Việt Nam nhờ đó hưởng lợi rõ rệt.

Tuy nhiên, Vasep lưu ý từ tháng 3, nếu tôm hùm Canada được gỡ bỏ mức thuế 25%, cán cân cạnh tranh có thể thay đổi nhanh chóng, đặc biệt ở phân khúc nhà hàng cao cấp và quà biếu. Australia cũng được dự báo tiếp tục củng cố vị thế sau khi thương mại được khôi phục.

Để duy trì thị phần, hiệp hội khuyến nghị doanh nghiệp Việt cần giữ ổn định chất lượng, chuẩn hóa quy cách sản phẩm, tối ưu logistics đối với hàng tươi sống và tăng cường kết nối với các hệ thống phân phối hiện đại.