Sự kiện Fitch Ratings chính thức nâng xếp hạng tín nhiệm đối với các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam từ mức BB+ lên mức BBB- vào ngày 22/1/2026 đã tạo nên cú hích lớn cho thị trường tài chính. Đây là dấu mốc lịch sử khi lần đầu tiên một công cụ nợ của Chính phủ Việt Nam bước chân vào nhóm Hạng đầu tư (Investment Grade). Việc vượt qua ngưỡng Đầu cơ (Speculative Grade) vốn là rào cản kỹ thuật khắt khe đối với nhiều dòng vốn ngoại quy mô lớn và các quỹ đầu tư định chế. Tín hiệu này xuất hiện đúng vào thời điểm đất nước đang chuẩn bị cho những bước ngoặt chiến lược tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, mở ra kỳ vọng về một giai đoạn bứt phá mạnh mẽ của nền kinh tế trong giai đoạn 2026 - 2030.

Lợi ích sát sườn và vai trò mở đường cho doanh nghiệp

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, mặc dù việc nâng hạng xếp hạng tín nhiệm của công cụ nợ dài hạn này là độc lập với xếp hạng tín nhiệm quốc gia, song tác động lan tỏa tích cực đến uy tín chung của Việt Nam là vô cùng rõ nét. Ông Phương cho rằng quyết định của Fitch Ratings phản ánh mức độ rủi ro của nền kinh tế đang giảm xuống rõ rệt, qua đó củng cố niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư nước ngoài trong việc mở rộng quy mô sản xuất và kinh doanh tại Việt Nam.

Giải thích sâu hơn về nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi tích cực này, Thứ trưởng Trần Quốc Phương chỉ ra ba yếu tố then chốt. Thứ nhất, Việt Nam đã vượt qua bộ tiêu chí mới khắt khe hơn của Fitch Ratings về xác suất vỡ nợ và khả năng thu hồi nợ, chứng tỏ sức khỏe tài chính công đang rất ổn định. Thứ hai là sự tin tưởng vào khả năng trả nợ dựa trên nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc. Thứ ba là uy tín từ việc quản lý các công cụ nợ lịch sử, điển hình là trái phiếu Brady phát hành từ năm 1998, đã tạo dựng lòng tin bền vững với các chủ nợ quốc tế.

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV nhận định, sự thăng hạng này là kết quả của quá trình bền bỉ kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Việt Nam đã thực hiện tốt việc kiểm soát nợ công luôn nằm dưới ngưỡng an toàn và duy trì đà tăng trưởng dương liên tục ngay cả trong những giai đoạn kinh tế thế giới biến động cực đoan. Việc lọt vào nhóm Hạng đầu tư mang lại lợi ích trực tiếp là giảm chi phí vay vốn đáng kể cho cả Chính phủ và doanh nghiệp. Khi phí bảo hiểm rủi ro giảm, dòng vốn rẻ sẽ chảy vào các dự án trọng điểm, tạo dư địa tài khóa rộng rãi cho an sinh xã hội và chuyển đổi số.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cho rằng, việc nâng hạng phản ánh sự cải thiện mạnh mẽ trong công tác quản trị nợ công của Bộ Tài chính. Việc duy trì đối thoại định kỳ và minh bạch hóa số liệu với các tổ chức như Fitch, Moody’s hay S&P đã giúp xóa bỏ các định kiến về sự thiếu minh bạch của các thị trường mới nổi. Đây chính là chìa khóa để Việt Nam tiếp tục cải thiện xếp hạng quốc gia trong những năm tới.

Lộ trình chiến lược tiến tới mục tiêu thu nhập trung bình cao

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa xếp hạng tín nhiệm quốc gia chạm mức Đầu tư vào năm 2030, Bộ Tài chính đang rốt ráo sơ kết 5 năm thực hiện Đề án cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm và đưa GDP bình quân đầu người đạt mức khoảng 8.500 USD vào năm 2030. Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, Bộ Tài chính đã xây dựng kế hoạch phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành để điều hành hiệu quả các chỉ tiêu nợ công theo tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới môi trường kinh doanh minh bạch và bền vững.

Từ phía các tổ chức quốc tế, bà Dorsati Madani, Chuyên gia kinh tế cấp cao của Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi vị thế. Tuy nhiên, WB cũng lưu ý Việt Nam cần quyết liệt hơn trong việc cải cách khu vực ngân hàng, xử lý nợ xấu và nâng cao hiệu quả quản trị tại các tập đoàn nhà nước để duy trì đà nâng hạng. Nếu tiếp tục giữ vững kỷ luật tài khóa, việc đạt mức xếp hạng đầu tư quốc gia vào trước năm 2030 là hoàn toàn khả thi, tạo bệ phóng để Việt Nam thực hiện thành công các mục tiêu chiến lược 100 năm của dân tộc./.