Một trào lưu ẩm thực mới đang lan tỏa trên mạng xã hội Trung Quốc với các món táo gai bọc đường nhồi naipi – loại váng sữa truyền thống của người Mông Cổ. Ít ai biết rằng nguồn gốc của xu hướng này bắt đầu từ vùng thảo nguyên rộng lớn thuộc Khu tự trị Nội Mông, miền bắc Trung Quốc.

Từng chỉ xuất hiện trong bữa trà sáng của các gia đình du mục, naipi nay đã bước ra khỏi căn bếp nhỏ ở thị trấn Galutu, huyện Võ Thần Sơn, để trở thành nguyên liệu sáng tạo trong nhiều món ăn hiện đại như lẩu, cà phê, pizza hay thậm chí bánh trung thu.

Buổi sáng trên thảo nguyên, người chăn nuôi Batu nhẹ nhàng vớt lớp váng sữa vàng nhạt hình thành trên bề mặt sữa tươi để qua đêm. Lớp mỡ sữa béo ngậy này khi nghiền nhỏ, hòa cùng trà sữa mặn sẽ tỏa hương thơm đậm đà, xua tan cái lạnh đầu ngày – một nét ẩm thực đặc trưng của người Mông Cổ.

Ở quy mô công nghiệp, Xưởng chế biến sữa Minxin lại hoạt động nhộn nhịp với dây chuyền hiện đại, nơi hàng nghìn lớp màng sữa được sấy khô, tạo hình và đóng gói chân không trước khi vận chuyển tới các đô thị lớn như Thượng Hải, Hàng Châu.

Theo ông Bayinnamuri, chủ xưởng Minxin, nhu cầu thị trường tăng mạnh khiến sản lượng năm 2025 gần như gấp đôi năm trước. Mỗi ngày, khoảng hai tấn sữa tươi được chế biến, tạo ra hơn 2.000 tấm váng sữa thành phẩm.

Sự bứt phá của naipi gắn liền với xu hướng tiêu dùng chú trọng thực phẩm tự nhiên, giàu protein. Nắm bắt cơ hội này, Galutu – từng nổi tiếng là nơi sản xuất váng sữa lớn – đang từng bước khôi phục ngành công nghiệp sữa.

Từ năm 2022, địa phương triển khai chuỗi sản xuất khép kín, xây dựng 4.000 mu (khoảng 266,7 ha) vùng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi như yến mạch, ngô ủ chua và đưa giống bò Jersey vào nuôi để tăng năng suất sữa. Nhờ đó, sản lượng sữa tăng từ 817.000 kg năm 2022 lên gần 5 triệu kg, bảo đảm nguồn cung ổn định cho chế biến.

Song song với mở rộng sản xuất, Galutu trở thành “phòng thí nghiệm hương vị” với nhiều cuộc thi sáng tạo món ăn từ sữa nhằm thu hút giới trẻ. Doanh nhân trẻ Xing Heli đã biến tấu món táo gai bọc đường truyền thống bằng cách nhồi thêm váng sữa, trái cây và sữa chua ủ lạnh. Sản phẩm nhanh chóng được đón nhận, mỗi ngày bán ra hàng trăm xiên.

Chiến lược phát triển của địa phương hướng đến kết hợp trồng trọt, chăn nuôi, chế biến, tiêu thụ với du lịch trải nghiệm. Du khách có thể tham quan trang trại sữa, thử làm món tráng miệng từ da sữa, thưởng thức ẩm thực đường phố và mua quà lưu niệm mang dấu ấn thảo nguyên.

Thông qua các lễ hội văn hóa và những hoạt động quảng bá quy mô lớn, Galutu đang từng bước khẳng định naipi không chỉ là một sản phẩm thực phẩm, mà còn là tài sản văn hóa đặc trưng, góp phần thúc đẩy du lịch ẩm thực Nội Mông khởi sắc.