Giữa lúc giá vàng liên tục lập các mức cao mới, Trung Quốc đang âm thầm đẩy nhanh chiến lược mở rộng ảnh hưởng trong ngành khai thác vàng toàn cầu. Bước đi đáng chú ý nhất hiện nay là kế hoạch thâu tóm Allied Gold – doanh nghiệp khai thác vàng niêm yết tại Toronto (Canada) – của Tập đoàn khai khoáng Zijin Mining Group.

Allied Gold đang nắm giữ nhiều tài sản khai thác vàng quy mô lớn tại Mali, Bờ Biển Ngà và Ethiopia. Diễn biến này diễn ra ngay sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Thủ tướng Canada Mark Carney và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh hồi đầu tháng 1.

Theo thông báo ngày 26/1, công ty con Zijin Gold International đề nghị mua toàn bộ cổ phần đang lưu hành của Allied Gold với giá 44 CAD/cổ phiếu, cao hơn 5,4% so với giá đóng cửa phiên trước đó. Thương vụ định giá Allied ở mức khoảng 5,5 tỷ CAD, tương đương gần 4 tỷ USD, và đang chờ sự phê duyệt của các cổ đông.

Thông tin lập tức tác động đến thị trường khi cổ phiếu Allied Gold tăng 4% trong phiên tại Toronto, lên 43,4 CAD, tiệm cận mức chào mua. Cơ cấu cổ đông hiện tại của Allied gồm ban lãnh đạo và hội đồng quản trị nắm 15,4%, quỹ Helikon Investments (London) sở hữu 15,2% và BlackRock nắm 8,4%.

Trọng tâm chiến lược của thương vụ là quyền kiểm soát 10 mỏ vàng tại Mali, Bờ Biển Ngà và Ethiopia, trong đó nhiều dự án dự kiến đi vào khai thác trong vài năm tới.

Tính đến cuối năm 2024, Allied Gold sở hữu khoảng 533 tấn tài nguyên vàng. Sản lượng khai thác đạt 10,7 tấn năm 2023, tăng lên 11,1 tấn năm 2024 và dự kiến đạt 11,7–12,4 tấn trong năm 2025. Đáng chú ý, mỏ Kurmuk tại Ethiopia dự kiến bắt đầu sản xuất từ nửa cuối năm nay. Cùng với các dự án mở rộng, tổng sản lượng của Allied có thể tăng lên khoảng 25 tấn mỗi năm vào năm 2029.

Ban lãnh đạo Zijin nhận định thời gian hoàn vốn của thương vụ ở mức ngắn, hiệu quả kinh tế đáng kể, đồng thời kỳ vọng việc thâu tóm sẽ nhanh chóng củng cố nguồn tài nguyên và mở rộng năng lực vận hành của tập đoàn tại châu Phi.

Sau khi hoàn tất, Zijin Gold dự kiến sẽ kiểm soát tổng cộng 12 mỏ vàng lớn tại 12 quốc gia, qua đó giúp tập đoàn mẹ tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những doanh nghiệp hàng đầu ngành vàng thế giới.

Ông Peter Marrone, Chủ tịch Allied Gold, cho biết hội đồng quản trị và ban điều hành đều ủng hộ đề xuất từ Zijin, đồng thời khuyến nghị cổ đông thông qua thương vụ, đánh giá mức giá tiền mặt là rất hấp dẫn.

Tuy nhiên, giao dịch vẫn cần vượt qua quá trình thẩm định và phê duyệt từ các cơ quan quản lý tại Canada và Trung Quốc. Theo ông Jack Shang, chuyên gia phân tích của Citi, thương vụ này sẽ giúp Zijin gia tăng mạnh sản lượng và lợi nhuận từ vàng, trong bối cảnh kim loại quý vừa vượt mốc tâm lý 5.000 USD/ounce.