Chính quyền Trung Quốc vừa ra quyết định chặn thương vụ mua lại Công ty trí tuệ nhân tạo Manus của Tập đoàn công nghệ Meta Platforms, đồng thời yêu cầu các bên phải hủy bỏ giao dịch và rút hoàn toàn khoản đầu tư đã thực hiện.
Quyết định được đưa ra bởi Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc (NDRC) sau nhiều tháng rà soát an ninh đối với thương vụ xuyên biên giới này. Trong thông báo ngắn gọn nhưng cứng rắn, cơ quan trên nhấn mạnh sẽ “cấm đầu tư nước ngoài vào dự án Manus” và buộc các bên liên quan rút lại toàn bộ giao dịch theo đúng quy định pháp luật.
Trước đó, vào cuối tháng 12/2025, Meta Platforms công bố kế hoạch mua Manus với giá trị ước tính khoảng 2 tỷ USD nhằm bổ sung năng lực AI tác tử tự động (AI agents) vào hệ sinh thái sản phẩm của mình.
Đây được xem là một trong những thương vụ AI lớn nhất của Meta kể từ sau làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo tạo sinh, đồng thời là nước cờ quan trọng giúp tập đoàn của Mark Zuckerberg tăng tốc trong cuộc đua AI đa nhiệm.
Manus là startup gây chú ý mạnh trong giới công nghệ nhờ phát triển các AI agent có khả năng hoạt động gần như tự chủ: từ lập trình, nghiên cứu thị trường, phân tích dữ liệu, lên kế hoạch công việc cho đến xử lý các chuỗi tác vụ phức tạp chỉ với một số chỉ dẫn ngắn.
Không giống chatbot truyền thống chỉ phản hồi câu hỏi, công nghệ của Manus hướng tới mô hình AI “thực thi công việc”, được đánh giá là một trong những mảnh ghép chiến lược mà cả Mỹ lẫn Trung Quốc đang cạnh tranh quyết liệt để giành lợi thế.
Dù Manus đã chuyển pháp nhân và phần lớn hoạt động sang Singapore từ năm ngoái, giới chức Bắc Kinh vẫn cho rằng đây là doanh nghiệp có nguồn gốc công nghệ và đội ngũ sáng lập xuất thân từ Trung Quốc, do đó việc bán cho tập đoàn Mỹ đồng nghĩa với nguy cơ thất thoát chất xám, dữ liệu và sở hữu trí tuệ chiến lược.
Theo các nguồn tin quốc tế, từ đầu năm nay, Trung Quốc đã mở điều tra an ninh với thương vụ này, thậm chí hạn chế di chuyển đối với một số nhà đồng sáng lập Manus trong thời gian xem xét hồ sơ.
Giới phân tích nhận định đây không chỉ là việc ngăn một thương vụ mua bán đơn lẻ, mà là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh đang siết mạnh kiểm soát chuyển giao công nghệ xuyên biên giới, đặc biệt ở những lĩnh vực nhạy cảm như bán dẫn, AI, dữ liệu lớn và điện toán lượng tử.
Nói cách khác, Trung Quốc muốn gửi đi thông điệp rõ ràng rằng những startup dù đã chuyển ra nước ngoài nhưng có “gốc công nghệ Trung Quốc” vẫn không dễ thoát khỏi vòng kiểm soát của nhà chức trách.
Với Meta, đây là cú giáng đáng kể vào chiến lược tăng tốc AI trong năm 2026. Manus được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng giúp Meta triển khai các trợ lý AI thông minh hơn trên Facebook, Instagram, WhatsApp và mảng doanh nghiệp.
Một số báo cáo cho biết đội ngũ Manus thậm chí đã bắt đầu tích hợp sâu vào bộ phận AI của Meta tại Singapore, khiến việc “tháo ngược” thương vụ lúc này trở nên cực kỳ phức tạp cả về pháp lý lẫn kỹ thuật.
Trên các diễn đàn công nghệ quốc tế, nhiều ý kiến cho rằng vụ việc là minh chứng rõ nhất cho xu hướng “AI Cold War” – chiến tranh lạnh công nghệ mới giữa hai siêu cường.
Các thương vụ mua bán giờ đây không còn đơn thuần dựa trên giá trị thương mại hay tiềm năng sinh lời, mà ngày càng bị chi phối bởi yếu tố chủ quyền dữ liệu, kiểm soát nhân tài và ưu thế quốc gia trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo.
Việc Bắc Kinh mạnh tay chặn Meta cũng đồng nghĩa môi trường đầu tư công nghệ toàn cầu đang bước vào giai đoạn phân mảnh sâu sắc hơn: doanh nghiệp Mỹ khó tiếp cận công nghệ Trung Quốc, còn startup Trung Quốc muốn “di cư” ra nước ngoài cũng không còn dễ dàng như trước.
Trong bối cảnh đó, AI đang dần được nhìn nhận như dầu mỏ của kỷ nguyên số — ai nắm công nghệ lõi sẽ nắm lợi thế chiến lược lâu dài.
Và thương vụ Manus đổ vỡ cho thấy một thực tế rất rõ: trong cuộc chơi AI hiện nay, ranh giới giữa kinh doanh và địa chính trị gần như đã biến mất.
Bình luận
0