Một trong những câu chuyện gây chú ý nhất trước thềm World Cup 2026 là việc trọng tài Omar Abdulkadir Artan của Somalia bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ, khiến ông không thể tham gia điều hành giải đấu dù đã được FIFA lựa chọn.
Ảnh: TL
Theo tiết lộ từ một quan chức Mỹ với ESPN ngày 9/6, quyết định này xuất phát từ việc Artan bị cho là có liên hệ với những cá nhân bị nghi ngờ thuộc các tổ chức khủng bố. Tuy nhiên, phía Mỹ không công bố chi tiết cụ thể do liên quan đến các quy định bảo mật về thị thực và an ninh quốc gia.
Trước đó, lực lượng Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) chỉ thông báo rằng trọng tài người Somalia bị từ chối nhập cảnh sau khi phát sinh những "quan ngại trong quá trình thẩm tra bổ sung".
Omar Artan, 34 tuổi, là một trong 52 trọng tài được FIFA lựa chọn làm nhiệm vụ tại World Cup 2026 và là một trong 7 trọng tài đại diện cho châu Phi. Nếu được tham gia giải đấu, ông sẽ trở thành người Somalia đầu tiên cầm còi tại một kỳ World Cup.
Ngày 7/6, Artan đáp chuyến bay tới sân bay quốc tế Miami để hội quân cùng đội ngũ trọng tài FIFA tại trung tâm huấn luyện ở bang Florida. Tuy nhiên, ngay khi đặt chân tới Mỹ, ông bị giữ lại để kiểm tra bổ sung.
Chia sẻ với New York Times, Artan cho biết ông đã trải qua cuộc thẩm vấn kéo dài khoảng 11 giờ. Các nhân viên biên phòng liên tục đặt câu hỏi về mục đích nhập cảnh, quan điểm chính trị tại Somalia cũng như các vấn đề liên quan đến Al-Shabaab - tổ chức Hồi giáo cực đoan đang tiến hành cuộc nổi dậy chống chính phủ Somalia trong nhiều năm qua.
"Tôi có đầy đủ giấy tờ và thị thực hợp lệ", Artan khẳng định.
Ông cho biết đã xuất trình các tài liệu do FIFA cấp, hồ sơ nghề nghiệp cùng nhiều bằng chứng liên quan đến hơn một thập kỷ hoạt động trong lĩnh vực trọng tài. Tuy nhiên, sau nhiều giờ thẩm vấn và tạm giữ, ông vẫn bị yêu cầu lên máy bay trở lại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), điểm quá cảnh trước khi đến Mỹ.
"Tôi nghĩ họ có vấn đề với đất nước của tôi", Artan chia sẻ.
CBP sau đó xác nhận trọng tài Somalia bị đánh giá là "không đủ điều kiện nhập cảnh" sau quá trình kiểm tra an ninh bổ sung, đồng thời nhấn mạnh mọi quyết định đều được đưa ra dựa trên dữ liệu thực thi pháp luật, thông tin nhập cư và các yếu tố liên quan đến an ninh quốc gia.
Trước khi nguyên nhân được tiết lộ, ông Andrew Giuliani - Giám đốc Nhóm công tác World Cup 2026 của Nhà Trắng - từng khẳng định việc từ chối nhập cảnh được đưa ra vì "một lý do rất chính đáng".
"Tôi cũng muốn đảm bảo rằng một giải đấu bóng đá không trở thành cơ hội để những kẻ khủng bố hoặc những người có liên hệ với chúng vào Mỹ", Giuliani nói.
Theo New York Times, một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến sự cố là việc tên của Artan trùng hoặc tương đồng với một cá nhân từng bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt vì có liên hệ với Al-Shabaab. Các chuyên gia về luật nhập cư nhận định yếu tố này có thể khiến ông bị đưa vào diện kiểm tra đặc biệt.
FIFA xác nhận không can thiệp vào các thủ tục nhập cư của quốc gia đăng cai và đã được phía Mỹ thông báo rằng tình trạng của Artan sẽ không thay đổi trong thời điểm hiện tại. Điều đó đồng nghĩa vị trọng tài người Somalia chắc chắn bỏ lỡ World Cup 2026.
Đây được xem là trường hợp hiếm gặp khi một trọng tài đã được FIFA chỉ định chính thức lại không thể tham dự World Cup vì các vấn đề liên quan đến nhập cảnh.
Sự việc cũng tạo ra nhiều phản ứng trên trường quốc tế. Thị trưởng Toronto Olivia Chow tuyên bố Artan sẽ được chào đón nếu đến Canada làm nhiệm vụ, trong khi Thủ hiến bang British Columbia David Eby cho rằng ông xứng đáng nhận được sự tôn trọng và ghi nhận cho những nỗ lực trong sự nghiệp.
Về phía Somalia, Bộ Thanh niên và Thể thao nước này cho biết đại sứ quán tại Mỹ đã tìm cách can thiệp nhưng chưa đạt kết quả tích cực.
Ngày 10/6, Omar Artan trở về thủ đô Mogadishu trong sự chào đón của đông đảo người dân, quan chức và đại diện Liên đoàn Bóng đá Somalia. Hàng trăm người đã có mặt tại sân bay để động viên vị trọng tài vừa đánh mất cơ hội lịch sử trong sự nghiệp.
Dù thất vọng vì không thể góp mặt tại World Cup 2026, Artan vẫn giữ tinh thần lạc quan.
"Mọi chuyện đều đã được định sẵn. FIFA luôn hỗ trợ tôi và giữ liên lạc cho đến khi tôi trở về Mogadishu", ông nói.
Trọng tài được Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) vinh danh là trọng tài xuất sắc nhất năm 2025 cũng gửi lời nhắn tới thế hệ trẻ Somalia: "Đừng mất niềm tin vào đất nước của mình. Tôi sẽ tiếp tục đại diện cho Somalia".
Khép lại bài phát biểu trước những người đến đón tại sân bay, Artan khẳng định giấc mơ World Cup của ông vẫn chưa kết thúc.
"Tôi hứa sẽ làm nhiệm vụ tại kỳ World Cup tiếp theo", vị trọng tài 34 tuổi tuyên bố.
Bình luận
0