Chị Kim Hoàng (40 tuổi, Vĩnh Long) phát hiện vết thương đã khô máu trên bàn tay con trai 5 tuổi. Sau khi gặng hỏi nhiều lần, bé mới kể đã bị chó cắn ở công viên từ hai ngày trước.

“Con chó đang ăn bánh thì bị con tôi trêu chọc nên cắn. Sợ mẹ la nên bé giấu không kể”, chị Hoàng nói. Nghe con kể, chị vừa lo lắng vì phát hiện muộn, vừa tự trách bản thân vì thường hay la mắng khiến con không dám chia sẻ. Do không theo dõi được con vật, chị đưa con đến cơ sở y tế gần nhà để kiểm tra và tiêm phòng dại đủ 5 mũi. Sau sự cố, chị nhắc con tuyệt đối không tiếp xúc với vật nuôi lạ và phải báo ngay cho người lớn nếu bị thương.

Tương tự, chị Giang đưa con trai 2 tuổi đến Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thủ Đức 2 (TP HCM) để tiêm vaccine phòng dại. Trước đó vài ngày, bé đưa tay vào bát thức ăn khiến con chó giật mình cắn vào tay, gây rỉ máu. Bác sĩ đánh giá vết thương thuộc mức độ IIIB do có chảy máu và nằm ở đầu ngón tay – vị trí tập trung nhiều dây thần kinh và mạch máu. Bé được chỉ định tiêm vaccine theo phác đồ 5 mũi và theo dõi tình trạng con vật trong 10 ngày.

Theo bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhiều trẻ chưa nhận thức được mức độ nguy hiểm nên thường giấu hoặc quên kể khi bị chó mèo cắn, cào. Phụ huynh cũng dễ bỏ qua các vết thương nhỏ, dẫn đến xử trí muộn và giảm hiệu quả phòng bệnh. Thực tế đã ghi nhận nhiều ca tử vong do bệnh dại vì phát hiện muộn, trong đó có trường hợp bé trai 6 tuổi ở Gia Lai tử vong sau khi bị chó cắn hai tháng nhưng không tiêm phòng.

Bệnh dại lây truyền qua nước bọt động vật bị nhiễm virus, xâm nhập vào cơ thể qua vết cắn, cào hoặc da trầy xước. Khi phát bệnh, tỷ lệ tử vong gần 100%. Trẻ nhỏ là nhóm nguy cơ cao do tò mò, chưa biết phòng tránh và vóc dáng thấp khiến vùng đầu, mặt, cổ dễ nằm trong tầm cắn. Ngoài bệnh dại, vết chó cắn còn có thể gây nhiễm trùng, áp xe, tổn thương thần kinh hoặc uốn ván.

Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần dạy trẻ không đến gần chó khi đang ăn, không giật đồ chơi hay thức ăn, không ôm hôn hoặc trêu chọc chó dù là vật nuôi quen thuộc. Khi trẻ vui chơi ở công viên hoặc nơi có nhiều vật nuôi, người lớn cần giám sát chặt chẽ.

Cha mẹ cũng nên tạo sự gần gũi, nhẹ nhàng để trẻ cởi mở chia sẻ. Sau mỗi lần trẻ bị trầy xước, cần kiểm tra kỹ và hỏi xem có tiếp xúc với chó mèo hay không. Nếu nghi ngờ, phải rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng ít nhất 15 phút, sát khuẩn bằng dung dịch phù hợp và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế.

Việc tiêm vaccine phòng dại cần được thực hiện càng sớm càng tốt sau khi bị động vật cắn. Tùy mức độ vết thương và tiền sử tiêm chủng, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ phù hợp, có thể kèm huyết thanh kháng dại trong trường hợp nguy cơ cao.