Bước sang đầu năm 2026, nhìn lại năm 2025, giới chuyên gia đánh giá thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đã vượt qua giai đoạn khó khăn để thiết lập nền tảng ổn định hơn. Tại tọa đàm do Moody's Ratings và VIS Rating tổ chức, ông Dương Đức Hiếu – Giám đốc, Chuyên gia phân tích cao cấp VIS Rating – nhận định niềm tin thị trường đã cải thiện rõ rệt, không chỉ ở quy mô phát hành mà còn ở chất lượng tổ chức phát hành sau quá trình thanh lọc.

Tính đến cuối năm 2025, quy mô thị trường đạt khoảng 1,4 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, so với tổng dư nợ tín dụng ngân hàng khoảng 18,4 triệu tỷ đồng theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quy mô trái phiếu mới tương đương khoảng 1/13 tín dụng. Điều này cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào vốn ngân hàng, trong khi trái phiếu chưa thực sự đảm nhiệm vai trò kênh dẫn vốn trung – dài hạn chủ lực.

Ba năm qua, thị trường chỉ tăng trưởng 7–8% mỗi năm, ngang mức tăng GDP danh nghĩa và còn cách xa mục tiêu Chính phủ đề ra là dư nợ TPDN đạt 25% GDP vào năm 2030 (hiện mới khoảng 11%). Dù khối lượng phát hành năm 2025 vượt 600.000 tỷ đồng, áp lực mua lại trước hạn và đáo hạn lớn – đặc biệt từ nhóm ngân hàng – khiến dư nợ ròng không tăng đột biến.

Một điểm nghẽn khác là cấu trúc kỳ hạn. Phần lớn trái phiếu hiện có thời hạn 1–3 năm, trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng, sản xuất kéo dài 10–20 năm. Doanh nghiệp mong muốn phát hành kỳ hạn 5–7 năm để ổn định tài chính nhưng tâm lý nhà đầu tư còn dè dặt nếu thiếu bảo lãnh hoặc xếp hạng tín nhiệm uy tín. Vì vậy, minh bạch thông tin và nâng cao chất lượng tín nhiệm trở thành yêu cầu bắt buộc để kéo dài kỳ hạn trái phiếu.

Về cơ cấu phát hành, ngân hàng và bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn. Năm 2025, phát hành từ khối ngân hàng tăng 30–35%, chủ yếu bổ sung vốn cấp 2. Với bất động sản, dòng tiền đã chuyển dần từ đảo nợ sang triển khai dự án khi các vướng mắc pháp lý được tháo gỡ.

Dư địa lớn trong giai đoạn tới nằm ở trái phiếu hạ tầng. Theo quy hoạch, nhu cầu vốn hạ tầng đến 2030 là rất lớn, trong khi ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 70%. Khoảng trống còn lại là cơ hội cho TPDN, đặc biệt nếu có cơ chế bảo lãnh và phân bổ rủi ro minh bạch để thu hút quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí.

Xu hướng phát hành ra công chúng cũng gia tăng, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn rộng hơn nhưng đòi hỏi tiêu chuẩn công bố thông tin khắt khe và giám sát chặt chẽ từ Bộ Tài chính. Vai trò của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập ngày càng quan trọng trong bảo vệ nhà đầu tư.

Về xử lý rủi ro, năm 2025 ghi nhận khoảng 51.000 tỷ đồng trái phiếu chậm trả được xử lý hoặc thu hồi – bước tiến đáng kể so với trước. Sự phục hồi của bất động sản và năng lượng tái tạo giúp cải thiện dòng tiền, giảm rủi ro hệ thống.

Theo đại diện Bộ Tài chính, thị trường đã chuyển từ giai đoạn “giải cứu” sang “kiến tạo”. Năm 2026, kỳ vọng vào trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững cùng khung pháp lý hoàn thiện sẽ giúp thị trường không chỉ tăng về quy mô mà còn nâng cao chất lượng, từng bước trở thành kênh vốn trung – dài hạn chuyên nghiệp và hiệu quả cho nền kinh tế.