Sáng 13/7, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam tổ chức Phiên họp thứ hai để đánh giá kết quả triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời xác định những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Ảnh: VGP
Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận sau nửa năm triển khai, Nghị quyết số 80 đã tạo được nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống lãnh đạo, chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương được hình thành đồng bộ; toàn bộ các bộ, ngành, địa phương đã tổ chức học tập, quán triệt nghị quyết và 34/34 tỉnh, thành phố đã ban hành chương trình hành động.
Nhiều cơ chế, chính sách quan trọng cũng đã được ban hành như Nghị quyết của Quốc hội, kế hoạch triển khai của Chính phủ, các chương trình về hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, gia đình và con người Việt Nam, cùng Nghị định về hạ tầng văn hóa số. Một số địa phương đã chủ động xây dựng không gian sáng tạo, thúc đẩy số hóa di sản và phát triển các sản phẩm văn hóa.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng vẫn còn khoảng cách khá lớn giữa chủ trương và kết quả thực tế. Đến nay mới có 16/22 bộ, ngành và cơ quan Trung ương hoàn thành chương trình hành động, đạt 72,7%, trong khi tỷ lệ chi ngân sách dành cho lĩnh vực văn hóa mới đạt khoảng 1,5% tổng chi ngân sách nhà nước, thấp hơn mức tối thiểu 2% theo yêu cầu của Nghị quyết.
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước nhấn mạnh thực tiễn đang bộc lộ bốn hạn chế lớn cần được xử lý.
Thứ nhất là sức lan tỏa của các giá trị văn hóa Việt Nam trên môi trường số chưa theo kịp tốc độ phát triển của các nền tảng số, khiến văn hóa dân tộc đứng trước nguy cơ giảm sức hấp dẫn.
Thứ hai là việc chuyển hóa kho tàng di sản thành dữ liệu số, tài sản trí tuệ và nguồn lực phục vụ giáo dục, công nghiệp văn hóa cũng như trí tuệ nhân tạo còn chậm, dù Việt Nam sở hữu hàng chục nghìn di tích và di sản quý giá.
Khoảng trống thứ ba nằm ở năng lực sáng tạo các sản phẩm văn hóa có sức cạnh tranh quốc tế. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Việt Nam có nguồn tài nguyên văn hóa phong phú nhưng chưa tạo được nhiều tác phẩm đủ sức trở thành biểu tượng văn hóa của quốc gia trên thị trường khu vực và thế giới.
Khoảng trống cuối cùng là hệ thống thể chế và hệ sinh thái phát triển công nghiệp văn hóa chưa hoàn thiện. Trong khi mục tiêu đặt ra là công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% GDP vào năm 2045 thì hiện nay tỷ trọng mới chỉ đạt khoảng 4%.
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển văn hóa trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu quán triệt ba chuyển dịch mang tính chiến lược.
Đầu tiên là chuyển từ quan điểm coi văn hóa chỉ là một lĩnh vực phát triển sang xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực tăng trưởng mới, cần được đặt trong mọi quyết sách về kinh tế, giáo dục, khoa học, công nghệ, quốc phòng, đối ngoại và quản trị quốc gia.
Chuyển dịch thứ hai là mở rộng không gian phát triển văn hóa từ môi trường truyền thống sang cả không gian số, xây dựng năng lực tự chủ về dữ liệu, nền tảng và nội dung văn hóa Việt Nam, xem đây là một phần quan trọng của chủ quyền quốc gia trong thời đại số.
Thứ ba là thay đổi tư duy từ bảo tồn đơn thuần sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn và sáng tạo, để văn hóa không chỉ gìn giữ các giá trị truyền thống mà còn tạo ra tri thức mới, tài sản trí tuệ, sản phẩm văn hóa và sức mạnh mềm cho quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Ban Chỉ đạo tập trung triển khai bốn nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo nền tảng phát triển văn hóa trong những năm tới.
Trước hết là hoàn thiện thể chế, cơ chế và chính sách để giải phóng sức sáng tạo, huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển văn hóa. Trong đó, ưu tiên xây dựng các luật quan trọng như Luật Bản quyền tác giả, Luật Hoạt động nghệ thuật, Luật Công nghiệp văn hóa và nghiên cứu Luật Văn học.
Nhiệm vụ thứ hai là xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số thông qua phát triển hệ sinh thái nội dung số mang bản sắc Việt Nam, tăng cường tuyên truyền trên các nền tảng số và đầu tư cho các sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa trong nước cũng như quốc tế.
Thứ ba là đẩy mạnh số hóa di sản theo hướng tạo lập dữ liệu chuẩn, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác, đồng thời chuyển hóa thành tri thức số, tài sản trí tuệ và nguồn lực phục vụ giáo dục, khoa học, công nghệ cũng như công nghiệp văn hóa.
Cuối cùng là phát triển công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu sớm hoàn thiện hệ thống thống kê quốc gia về công nghiệp văn hóa, xác định rõ các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng, lựa chọn các dự án trọng điểm và xây dựng các trung tâm công nghiệp văn hóa gắn với lợi thế riêng của từng địa phương.
Kết luận phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi" vẫn giữ nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong kỷ nguyên số, văn hóa không chỉ có nhiệm vụ bảo tồn di sản mà còn phải được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển, góp phần tạo ra tri thức, sản phẩm sáng tạo, công nghiệp văn hóa và nền tảng cho trí tuệ nhân tạo của Việt Nam.
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước đề nghị các cấp, các ngành tiếp tục cụ thể hóa Nghị quyết số 80 bằng những chương trình hành động thiết thực, đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Bình luận
0