Chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động
Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo số 117-TB/VPTW ngày 4/7/2026, thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu từ nay đến hết năm 2026.
Ảnh: VGP
Theo kết luận, trong bối cảnh thiên tai diễn biến ngày càng bất thường, phạm vi và mức độ tác động không ngừng gia tăng, công tác phòng, chống thiên tai cần được xác định là một cấu phần của chiến lược phát triển bền vững, gắn với bảo đảm an ninh con người, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh năng lượng và ổn định xã hội.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển mạnh tư duy từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; từ chỉ đạo theo mùa vụ sang chuẩn bị thường xuyên; từ kinh nghiệm truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, khoa học, công nghệ và trách nhiệm của người đứng đầu.
Theo dự báo, từ nay đến hết năm 2026, hiện tượng El Nino tiếp tục làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn và cháy rừng. Cùng với đó là nguy cơ bão mạnh, mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị và sự cố hồ đập, đê điều.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải chuẩn bị sẵn sàng cho những tình huống xấu hơn, nhanh hơn và phức tạp hơn, không để rơi vào thế bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Bảo vệ tính mạng người dân là ưu tiên cao nhất
Kết luận nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt là bảo vệ tính mạng nhân dân, đặc biệt đối với các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, người bệnh, hộ nghèo và hộ có hoàn cảnh đặc biệt.
Công tác phòng ngừa phải bắt đầu từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng, bảo vệ rừng, quản lý hành lang thoát lũ, an toàn hồ đập, bố trí dân cư, kiểm soát khai thác tài nguyên và nâng cao năng lực cảnh báo sớm.
Đồng thời, phòng, chống thiên tai phải gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng kinh tế, bảo đảm các công trình hạ tầng và quy hoạch phát triển có khả năng chống chịu ở mức cao trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương cập nhật đầy đủ các kịch bản ứng phó đối với hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng, bão mạnh, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị, sự cố hồ đập và đê điều.
Các cấp chính quyền, đặc biệt là cấp xã, phải nắm chắc từng hộ dân ở khu vực có nguy cơ cao; xây dựng phương án sơ tán chi tiết, chuẩn bị đầy đủ nơi trú tránh, nước sạch, thuốc men, điện, an ninh và các điều kiện thiết yếu trước khi thiên tai xảy ra.
Song song với đó, cần thường xuyên kiểm tra các công trình xung yếu như hồ chứa, đê điều, thủy lợi, trường học, bệnh viện, hệ thống điện, viễn thông, giao thông và các khu vực có nguy cơ sạt lở để kịp thời xử lý khi phát hiện nguy cơ mất an toàn.
Một trong những yêu cầu quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là nâng cao chất lượng dự báo và cảnh báo thiên tai.
Thay vì chỉ cảnh báo hiện tượng, các cơ quan chức năng phải chuyển sang cảnh báo tác động cụ thể đến từng khu vực, từng tuyến đường, từng hồ chứa, từng hộ dân có nguy cơ bị ảnh hưởng; đồng thời đa dạng hóa các kênh truyền tin thông qua truyền hình, phát thanh, tin nhắn, mạng xã hội, hệ thống loa truyền thanh và chính quyền cơ sở để bảo đảm thông tin đến đúng người, đúng thời điểm.
Siết chặt kỷ luật, xử lý nghiêm vi phạm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý quy hoạch, xây dựng, tài nguyên và môi trường; xử lý nghiêm các hành vi phá rừng, lấn chiếm hành lang thoát lũ, khai thác cát trái phép, san lấp ao hồ hoặc xây dựng trái phép làm gia tăng nguy cơ thiên tai.
Người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm nếu buông lỏng quản lý, để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc chậm trễ trong cảnh báo, sơ tán người dân.
Hướng tới quản trị rủi ro thiên tai hiện đại giai đoạn 2026-2030
Định hướng giai đoạn 2026-2030, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống thiên tai, phòng thủ dân sự, tài nguyên nước, đê điều, thủy lợi, khí tượng thủy văn và các lĩnh vực liên quan.
Cùng với đó là ưu tiên đầu tư cho các công trình phòng ngừa, cảnh báo sớm, dữ liệu số, hạ tầng chống chịu thiên tai, bố trí dân cư an toàn và phát triển các công cụ tài chính phục vụ quản trị rủi ro như bảo hiểm nông nghiệp, trái phiếu xanh, hợp tác công - tư và tài chính khí hậu quốc tế.
Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng năng lực phòng, chống và ứng phó thiên tai hiện đại, lấy khoa học, công nghệ và dữ liệu số làm nền tảng, bảo đảm an toàn cho người dân, duy trì ổn định sản xuất và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững./.
Bình luận
0