Đột quỵ từ lâu được xem là một trong những tình trạng y khoa khẩn cấp nguy hiểm nhất, nơi mỗi phút trôi qua đều đồng nghĩa với hàng triệu tế bào não bị hủy hoại. Trong bối cảnh đó, nhóm nhà khoa học thuộc Đại học Hồng Kông (HKU) vừa giới thiệu công nghệ thuốc xịt mũi NanoPowder, được đánh giá là đột phá mới trong hỗ trợ điều trị đột quỵ thiếu máu não.
Điểm nổi bật của NanoPowder nằm ở cơ chế đưa hoạt chất bảo vệ thần kinh đi trực tiếp từ khoang mũi lên não mà không cần tiêm truyền hay can thiệp phẫu thuật. Đây là công nghệ đầu tiên cho phép vượt qua hàng rào máu não – lớp bảo vệ sinh học vốn khiến phần lớn thuốc điều trị thần kinh khó tiếp cận mô não.
Theo kết quả thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật, nếu sử dụng NanoPowder trong vòng 30 phút kể từ khi xuất hiện triệu chứng đột quỵ, mức độ tổn thương não có thể giảm hơn 80%. Không chỉ vậy, thuốc còn giúp duy trì tốt hơn chức năng thần kinh và khả năng vận động, từ đó gia tăng cơ hội phục hồi cho bệnh nhân sau cơn đột quỵ.
Giới chuyên môn đánh giá ý nghĩa lớn nhất của phát minh này không chỉ nằm ở hiệu quả sinh học, mà còn ở khả năng thay đổi hoàn toàn mô hình ứng phó với đột quỵ hiện nay. Thay vì phải chờ đến khi nhập viện mới được can thiệp, người bệnh có thể được hỗ trợ bảo vệ tế bào não ngay tại nhà, trên xe cứu thương hoặc ở nơi công cộng trong thời gian chờ tiếp cận cơ sở y tế.
Theo thống kê được nhóm nghiên cứu dẫn lại, đột quỵ thiếu máu não hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai toàn cầu, tạo ra gánh nặng kinh tế lên tới hàng trăm tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân không được tiếp cận điều trị trong “thời gian vàng” vì khoảng cách địa lý, ùn tắc giao thông hoặc hạn chế về năng lực cấp cứu. Điều này khiến việc kéo dài thêm vài phút bảo vệ não bộ trở nên vô cùng quý giá.
Công nghệ đứng sau NanoPowder được phát triển suốt hơn một thập kỷ với nền tảng “Nano-in-Micron”, tức các hạt nano chứa hoạt chất được bao trong lớp vi hạt bột siêu nhỏ. Khi xịt vào mũi, các hạt này tiếp xúc với dịch nhầy, nhanh chóng giải phóng hoạt chất và di chuyển lên não thông qua đường thần kinh khứu giác.
Nhờ đặc tính dễ sử dụng, phản ứng nhanh và có tính di động cao, NanoPowder được kỳ vọng có thể trở thành một dạng sơ cứu cộng đồng cho đột quỵ trong tương lai, tương tự như máy sốc tim tự động AED hiện đang phổ biến tại sân bay, nhà ga hay trung tâm thương mại ở nhiều nước.
Không dừng lại ở đó, các nhà khoa học cho rằng nền tảng công nghệ này còn mở ra triển vọng ứng dụng trong điều trị nhiều bệnh lý thần kinh phức tạp khác như Alzheimer, viêm màng não hay các bệnh thoái hóa thần kinh.
Hiện NanoPowder mới chứng minh được độ an toàn và hiệu quả trong nghiên cứu tế bào và động vật. Bước tiếp theo của nhóm nghiên cứu là hoàn tất đánh giá độc tính và tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên người trước khi hướng tới thương mại hóa.
Nếu các thử nghiệm tiếp theo thành công, NanoPowder có thể trở thành công cụ sơ cứu đột quỵ mang tính cộng đồng đầu tiên trên thế giới, góp phần giành lại “thời gian vàng” – yếu tố quyết định sống còn trong cuộc chiến chống tổn thương não và tử vong do đột quỵ.
Bình luận
0