Bài xã luận của tờ Star nhận định phán quyết mới nhất của Tòa Trọng tài Thể thao (CAS) trong vụ bê bối nhập tịch cầu thủ đã khép lại quá trình tranh chấp pháp lý kéo dài nhiều tháng giữa bóng đá Malaysia và FIFA. Tuy vậy, quyết định này cũng mở ra nhu cầu xem xét lại cách vận hành của nền bóng đá nước này.

Trong phán quyết công bố ngày 5-3, CAS chỉ điều chỉnh một phần án phạt mà FIFA đưa ra trước đó. Bảy cầu thủ nhập tịch của Malaysia vẫn bị cấm thi đấu trong 12 tháng vì sử dụng tài liệu không hợp lệ để chứng minh quyền khoác áo đội tuyển quốc gia.

Thay đổi duy nhất nằm ở phạm vi lệnh cấm. Nếu như trước đây các cầu thủ bị đình chỉ toàn bộ hoạt động bóng đá, thì theo quyết định mới họ chỉ bị cấm tham gia các trận đấu chính thức. Điều này đồng nghĩa các cầu thủ vẫn có thể tập luyện và tham gia những hoạt động liên quan cùng câu lạc bộ.

Theo Star, bản chất vụ việc gần như không thay đổi sau phán quyết của CAS. Tòa vẫn xác nhận các tài liệu trong hồ sơ nhập tịch đã bị làm giả, đồng thời giữ nguyên mức phạt 350.000 franc Thụy Sĩ (khoảng 11,8 tỉ đồng) đối với Liên đoàn Bóng đá Malaysia (FAM).

Tác giả Avineshwaran bình luận rằng về mặt pháp lý, đơn kháng cáo của Malaysia chỉ đạt kết quả một phần, nhưng xét trên khía cạnh bóng đá thì “bảng tỷ số gần như không thay đổi”.

Vụ việc cũng làm lộ ra những vấn đề sâu xa hơn trong cách vận hành của bóng đá Malaysia. Trong nhiều năm qua, nước này đã tăng cường sức mạnh đội tuyển thông qua việc nhập tịch cầu thủ. Tuy nhiên, ở trường hợp lần này, bảy cầu thủ vẫn được đăng ký thi đấu dù không có mối liên hệ thực sự với Malaysia.

Các cơ quan kỷ luật của FIFA xác định rằng hồ sơ chứng minh tư cách thi đấu của các cầu thủ đã bị làm giả, và CAS sau đó cũng xác nhận vi phạm này.

Điều đáng chú ý là các quy định về tư cách cầu thủ trong bóng đá vốn rất rõ ràng. Theo bài xã luận, trong môn thể thao này, việc tìm “đường tắt” hiếm khi mang lại kết quả tốt đẹp, bởi cuối cùng mọi quyết định vẫn phải dựa trên luật lệ.

Một số ý kiến cho rằng FIFA đáng lẽ phải phát hiện sai phạm sớm hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc kiểm tra hồ sơ cầu thủ thuộc trách nhiệm của liên đoàn bóng đá quốc gia chứ không phải cơ quan quản lý toàn cầu. Trong trường hợp này, trách nhiệm đó thuộc về FAM.

Điều khiến nhiều người bất ngờ là trước đây bóng đá Malaysia từng được đánh giá cao về sự cẩn trọng trong vấn đề nhập tịch. Ví dụ như tiền vệ cánh Mohamadou Sumareh, người sinh ra tại Gambia nhưng chuyển đến Malaysia từ năm 12 tuổi. Anh thi đấu chuyên nghiệp tại đây từ năm 2012 và phải chờ đến năm 2018 mới được cấp quốc tịch.

Quãng thời gian sáu năm cho các thủ tục pháp lý từng cho thấy hệ thống khi đó làm việc khá nghiêm túc. Các nhà quản lý hiểu rằng việc khoác áo đội tuyển quốc gia không thể giải quyết bằng những thủ thuật hành chính đơn giản. Vì vậy, sau bê bối lần này, nhiều người đặt câu hỏi: điều gì đã thay đổi trong cách làm của bóng đá Malaysia?

Phán quyết của CAS chỉ khép lại tranh chấp pháp lý giữa FAM và FIFA, nhưng những hệ lụy đối với bóng đá Malaysia có thể còn kéo dài.

Một trong những thiệt hại lớn nhất là niềm tin của người hâm mộ. Đội tuyển Malaysia vốn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ công chúng, nhưng vụ làm giả hồ sơ cầu thủ đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh của đội bóng.

Bài xã luận nhấn mạnh rằng người hâm mộ luôn đặt cảm xúc và niềm tin vào đội tuyển, và điều họ mong chờ đổi lại chính là sự trung thực.

Bê bối này cũng có thể ảnh hưởng đến những cầu thủ đủ điều kiện nhập tịch hợp pháp trong tương lai. Hậu vệ Giancarlo Gallifuoco, người đã thi đấu nhiều năm tại Malaysia và bày tỏ mong muốn khoác áo đội tuyển quốc gia, có thể phải chờ đợi lâu hơn hoặc thậm chí đánh mất cơ hội vì vụ việc.

Các cầu thủ nội cũng có nguy cơ chịu tác động gián tiếp. Tiền vệ trẻ Arif Aiman Hanapi, người được xem là một trong những tài năng triển vọng của bóng đá châu Á, có thể bỏ lỡ các giải đấu quốc tế nếu đội tuyển bị ảnh hưởng bởi những quyết định kỷ luật tiếp theo.

Theo báo New Straits Times, Malaysia thậm chí còn đối mặt nguy cơ bị cấm tham dự Asian Cup 2031. Các đội trẻ của nước này cũng có thể bị ảnh hưởng nếu các biện pháp trừng phạt được mở rộng sang những cấp độ thi đấu khác.

Theo Star, bê bối lần này có thể trở thành vết nhơ lớn nhất trong lịch sử bóng đá Malaysia. Tuy nhiên, nó cũng có thể trở thành bước ngoặt nếu được xử lý đúng cách.

Bài xã luận cho rằng những lời xin lỗi hay cam kết cải cách sẽ không đủ để khôi phục niềm tin. Điều quan trọng nhất vẫn là trách nhiệm, khi những người trong hệ thống sẵn sàng thừa nhận sai lầm và sửa chữa chúng.

Tác giả kết luận bằng một nhận định từng được nêu tại diễn đàn chống tham nhũng: tham nhũng hiếm khi xuất phát từ hoàn cảnh mà chủ yếu đến từ hành vi của con người. Và với bóng đá Malaysia, bài học có lẽ cũng nằm ở chính điều đó.