Năm 2025 ghi nhận sự dày đặc và chồng lấn chưa từng có của các hình thái thời tiết cực đoan. Tính đến giữa tháng 12, Biển Đông đã hứng chịu 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới. Trong đó, bão số 9 với sức mạnh cấp 17 đã đi vào lịch sử là cơn bão mạnh nhất từng hoạt động tại khu vực này. 

Không chỉ cường độ, tính dị thường còn thể hiện ở quy luật đổ bộ biến động và những hiện tượng hiếm gặp như áp thấp nhiệt đới di chuyển ngược từ Ấn Độ Dương vào Biển Đông. Đặc biệt, đỉnh Bạch Mã đã ghi nhận lượng mưa kỷ lục 1.740 mm chỉ trong một ngày – mức cao thứ hai thế giới, khiến 20 tuyến sông trên cả nước vượt báo động lũ lịch sử.

Hệ quả của sự khốc liệt này là những con số thiệt hại nặng nề: 420 người chết và mất tích, tổng thiệt hại kinh tế ước tính lên tới 100.000 tỷ đồng. Đây là một "phép thử" nghiệt ngã cho hệ thống phòng chống thiên tai quốc gia. 

Theo ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, những kỷ lục này là lời cảnh báo đanh thép về mức độ dễ bị tổn thương của cộng đồng trước biến đổi khí hậu. Nó yêu cầu một tư duy quản trị mới, nơi dữ liệu khí tượng, thủy văn và công nghệ AI phải được tích hợp để đưa ra các bản tin dự báo từ sớm, từ xa và chính xác đến tận từng vùng sâu, vùng xa.

Trong bối cảnh rủi ro gia tăng, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc với tinh thần quyết liệt và thống nhất cao độ. Bảo vệ tính mạng nhân dân được đặt là ưu tiên hàng đầu, trong đó sơ tán dân cư là giải pháp then chốt để giảm thiểu thương vong. 

Đặc biệt, "Chiến dịch Quang Trung" do Thủ tướng Chính phủ phát động đã mở ra một cuộc đua thần tốc nhằm xây dựng lại và sửa chữa nhà ở cho các gia đình bị thiệt hại. Mục tiêu được xác định rõ: hoàn thành sửa chữa nhà hư hỏng trước ngày 31/12/2025 và tái định cư cho các gia đình mất nhà trước Tết Nguyên đán (31/01/2026).

Đồng hành cùng Việt Nam, các tổ chức quốc tế và Liên Hợp Quốc đã công bố Kế hoạch Ứng phó Chung (JRP) năm 2025, kêu gọi khẩn cấp 96,2 triệu USD để hỗ trợ 1,4 triệu người tại các vùng trọng điểm. 

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc nhấn mạnh nguyên tắc "xây dựng tốt hơn sau thiên tai" – nghĩa là không chỉ đáp ứng nhu cầu cứu sinh trước mắt về nước sạch, thực phẩm mà còn đầu tư vào nhà ở an toàn và sinh kế bền vững. Hướng đi này gắn liền với việc thúc đẩy chuyển đổi số trong cảnh báo sớm, giúp mỗi cá nhân có đủ kỹ năng và thông tin để chuyển dự báo thành hành động tự bảo vệ hiệu quả, hướng tới một tương lai chung sống bền vững với thiên tai.

Tại hội nghị ngày 19/12, các chuyên gia khí tượng nhận định: "Khi thiên tai cực đoan trở thành 'trạng thái bình thường mới', hệ thống phòng thủ dân sự phải bước sang chuẩn mực mới: quản trị dựa trên rủi ro thực tế thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ". Việc ứng dụng Big Data và mô hình dự báo tổ hợp được coi là chìa khóa để nhận diện sớm các hình thái thời tiết nguy hiểm trong tương lai.

Bà Pauline Tamesis khẳng định: "Sự hỗ trợ từ quỹ ứng phó khẩn cấp của Liên Hợp Quốc không chỉ là nguồn tài chính, mà là cam kết cùng Việt Nam nâng cao năng lực chống chịu cấp cộng đồng. Chúng tôi tin rằng với cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm và sự quyết liệt của Chính phủ Việt Nam, quá trình tái thiết sau thiên tai sẽ là nền tảng để người dân không chỉ hồi sinh mà còn phát triển mạnh mẽ hơn trước những biến động của khí hậu toàn cầu".