Những tháng cuối năm 2025 chứng kiến cú giảm sâu của thị trường tiền mã hóa. Từ mức đỉnh hơn 4.300 tỷ USD vào đầu mùa thu, tổng vốn hóa toàn thị trường đến cuối tháng 12 chỉ còn khoảng 3.300 tỷ USD, tương đương mức “bốc hơi” hơn 1.000 tỷ USD.

Bitcoin – đồng tiền mã hóa lớn nhất – giảm gần 30%, từ đỉnh hơn 126.000 USD ngày 6/10/2025 xuống quanh 85.000 USD vào đầu tháng 12. Diễn biến này khiến năm 2025 trở thành năm đầu tiên Bitcoin ghi nhận mức giảm giá kể từ năm 2022. Nhiều đồng tiền lớn khác như Ether cũng sụt mạnh. Một số mã liên quan đến gia đình Tổng thống Trump như American Bitcoin Corp (ABTC) – công ty khai thác Bitcoin của Eric Trump – mất gần 40% giá trị, tương đương khoảng 1 tỷ USD chỉ trong những ngày đầu tháng 12.

Bức tranh chung khiến giới đầu tư chao đảo. Theo ghi nhận của báo chí quốc tế, đà giảm của Bitcoin và các công ty liên quan kéo dài suốt hai tháng, đồng pha với làn sóng bán tháo trên thị trường cổ phiếu công nghệ vốn bị đánh giá là định giá quá cao. Những kỳ vọng trước đó về mốc 150.000–200.000 USD cho Bitcoin từ một số tổ chức tài chính và quỹ nắm giữ lớn đã phải điều chỉnh xuống khi thị trường đi xuống mạnh.

Các chuyên gia nhận định đợt suy giảm cuối năm là kết quả của cả yếu tố vĩ mô lẫn nội tại thị trường. Về vĩ mô, chính sách thương mại và tài chính của Mỹ có tác động đáng kể. Thông tin về việc áp thuế 100% với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc ngày 12/10/2025 đã kích hoạt hơn 19 tỷ USD vị thế bị thanh lý trong 24 giờ, trở thành một trong những sự kiện thanh lý lớn nhất lịch sử tiền mã hóa. Cùng thời điểm, lo ngại về chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và dấu hiệu cổ phiếu công nghệ đạt đỉnh cũng gây hiệu ứng dây chuyền lên thị trường crypto.

Diễn biến từ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) cũng góp phần tác động. Trong bối cảnh dòng tiền đổ mạnh vào cổ phiếu AI như NVIDIA hay Oracle, một bộ phận nhà đầu tư đã rút vốn khỏi tiền mã hóa để chuyển sang công nghệ truyền thống. Khi một số doanh nghiệp lớn điều chỉnh dự báo lợi nhuận do chi phí hạ tầng AI tăng cao, tâm lý lo ngại về “bong bóng AI” lan rộng, kéo theo áp lực bán trên thị trường tiền số.

Ngoài ra, tiền mã hóa ngày càng thể hiện mối tương quan chặt với thị trường tài chính truyền thống. Sự tham gia mạnh của nhà đầu tư tổ chức thông qua các quỹ ETF Bitcoin và các công ty nắm giữ Bitcoin quy mô lớn khiến crypto chịu ảnh hưởng lan tỏa từ biến động cổ phiếu. Khối lượng hợp đồng quyền chọn Bitcoin gia tăng cho thấy nhiều nhà đầu tư chủ động phòng ngừa rủi ro giảm giá. Đồng thời, việc các quỹ rút hàng tỷ USD khỏi ETF Bitcoin trong tháng 11/2025 càng làm tâm lý thị trường thêm bi quan.

Đáng chú ý, đà giảm của Bitcoin diễn ra ngay cả khi các tài sản trú ẩn như vàng tăng giá, cho thấy đồng tiền số này đang bị nhìn nhận nhiều hơn như một tài sản rủi ro thay vì “vàng kỹ thuật số”. Các động lực tích cực đầu năm như chính sách thân thiện với crypto tại Mỹ hay dòng vốn đầu tư mạnh đã dần nhường chỗ cho các yếu tố chu kỳ và áp lực từ chính sách kinh tế vĩ mô.

Diễn biến hiện tại khiến nhiều chuyên gia nhắc đến khả năng xuất hiện một “mùa đông tiền mã hóa” mới, tương tự giai đoạn 2021–2023 khi các sự kiện như sự sụp đổ của Terra/Luna hay FTX khiến Bitcoin mất khoảng 70% giá trị.

Tuy vậy, không ít nhà phân tích cho rằng đợt điều chỉnh này vẫn nằm trong chu kỳ quen thuộc của Bitcoin. Trong lịch sử, đồng tiền này từng nhiều lần giảm 75–80% trước khi phục hồi. Đầu tháng 12/2025, giá Bitcoin có thời điểm lùi về quanh mức giá vốn trung bình của nhiều quỹ nắm giữ, khoảng 80.000 USD, nhưng sau đó đã bật tăng trở lại trên 90.000 USD. Theo quan điểm chu kỳ bốn năm của Bitcoin, những dao động mạnh hiện nay có thể chỉ là giai đoạn tích lũy sau một đợt tăng nóng.

Dù vậy, tâm lý thận trọng đang lan rộng. Một số quỹ đầu tư lớn cảnh báo khả năng Bitcoin còn tiếp tục điều chỉnh. Lãnh đạo các công ty nắm giữ Bitcoin quy mô lớn cũng thừa nhận sẵn sàng đối mặt với biến động giảm sâu mà không bán tháo.

So với giai đoạn 2021–2023, thị trường hiện được đánh giá là minh bạch hơn, quản lý rủi ro chặt chẽ hơn và có sự tham gia của nhiều tổ chức lớn. Những bước tiến về chính sách tại Mỹ, như việc cho phép các quỹ ETF Bitcoin và nới lỏng một số rào cản pháp lý, cũng góp phần củng cố niềm tin rằng thị trường tiền mã hóa đang dần được “chính thống hóa”. Một số lãnh đạo trong ngành cho rằng với sự tham gia của các nhà đầu tư dài hạn và các ứng dụng blockchain ngày càng thực tế, thị trường có thể phục hồi theo hướng bền vững hơn thay vì rơi vào suy thoái kéo dài.