Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa ký chứng thực ba Nghị quyết quan trọng (số 258, 259 và 260/2025/QH15) về thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Đây là khung pháp lý mang tính bước ngoặt, cho phép các địa phương này chủ động hơn trong việc triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, thu hút nhà đầu tư chiến lược và thực hiện các mô hình kinh tế mới chưa có tiền lệ.

Đối với Thủ đô Hà Nội, Nghị quyết 258 tập trung vào các dự án lớn có tổng mức đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên hoặc các dự án cấp bách về giao thông, môi trường và tái thiết đô thị. Cơ chế đặc thù này cho phép thành phố linh hoạt trong quy hoạch, xây dựng và tài chính để xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và cải tạo chung cư cũ. Đặc biệt, các dự án theo chỉ đạo của Trung ương và dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược sẽ được hưởng quy trình thủ tục rút gọn để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Tại Đà Nẵng, tâm điểm của chính sách là việc hình thành Khu thương mại tự do (FTZ). Đây là mô hình khu chức năng đa năng bao gồm sản xuất, logistics, cảng biển và dịch vụ thương mại với cơ chế phi thuế quan. Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định thành lập và giao quyền cho địa phương trong việc điều chỉnh ranh giới, quy hoạch. Các dự án đầu tư vào FTZ như công nghệ chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu, y tế hay giáo dục chất lượng cao có quy mô vốn lớn sẽ được hưởng ưu đãi về đất đai như giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, tạo lợi thế cạnh tranh quốc tế cực lớn cho thành phố miền Trung này.

Trong khi đó, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục được mở rộng quyền tự chủ thông qua Nghị quyết 260, tập trung vào quản lý đầu tư và phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Thành phố được phép sử dụng ngân sách địa phương để độc lập thực hiện bồi thường, tái định cư quanh các nhà ga đường sắt và nút giao vành đai 3. Cơ chế này giúp địa phương chủ động tạo quỹ đất sạch để đấu giá hoặc thanh toán cho nhà đầu tư theo hợp đồng BT, đồng thời được tự quyết các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật đặc thù tại các khu vực phát triển đô thị nén xung quanh hạ tầng giao thông lớn.

Việc ban hành đồng bộ các cơ chế đặc thù cho ba thành phố lớn nhất cả nước không chỉ là giải pháp tình thế mà là chiến lược dài hạn nhằm tối ưu hóa nguồn lực. Những chính sách thí điểm về đất đai, tài chính và tổ chức bộ máy này được kỳ vọng sẽ tạo ra những "cú hích" mạnh mẽ, biến Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh trở thành những đô thị thông minh, hiện đại và là động lực dẫn dắt kinh tế của cả khu vực trong giai đoạn mới./.