Mỹ cấp phép thử nghiệm vệ tinh phản chiếu ánh sáng Mặt Trời
Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) vừa cấp phép cho công ty Reflect Orbital, có trụ sở tại bang California, phóng và vận hành vệ tinh thử nghiệm Earendil-1 trên quỹ đạo thấp của Trái Đất.
Ảnh minh họa: TL
Theo kế hoạch, vệ tinh sẽ sử dụng một tấm gương phản xạ bằng màng mỏng có thể điều khiển hướng chiếu với kích thước khoảng 18,3 x 18,3 mét. Ánh sáng phản xạ từ vệ tinh dự kiến sẽ chiếu sáng khu vực rộng khoảng 4,8 km trên bề mặt Trái Đất.
Earendil-1 sẽ là bước thử nghiệm đầu tiên nhằm kiểm chứng khả năng phản chiếu ánh sáng Mặt Trời xuống mặt đất vào ban đêm.
Tham vọng xây dựng mạng lưới 50.000 vệ tinh
Reflect Orbital đặt ra mục tiêu rất lớn cho dự án.
Công ty dự kiến triển khai khoảng 1.000 vệ tinh thế hệ mới vào cuối năm 2028, tiếp tục mở rộng lên 5.000 vệ tinh vào năm 2030 và hướng tới mạng lưới hơn 50.000 vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo vào năm 2035.
Những vệ tinh trong giai đoạn sau sẽ được trang bị các gương phản xạ có đường kính gần 55 mét, đủ khả năng phản chiếu lượng ánh sáng mạnh gấp khoảng 100 lần ánh trăng tròn, tạo thành hệ thống chiếu sáng nhân tạo bao quanh Trái Đất.
Hướng đến điện Mặt Trời, cứu hộ và xây dựng ban đêm
Theo Reflect Orbital, công nghệ này có thể mở ra nhiều ứng dụng thực tế.
Một trong những mục tiêu quan trọng là kéo dài thời gian hoạt động của các trang trại điện Mặt Trời sau khi Mặt Trời lặn, góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Ngoài ra, nguồn sáng từ vệ tinh còn có thể hỗ trợ công tác cứu hộ tại các khu vực xảy ra thiên tai, chiếu sáng công trường xây dựng vào ban đêm hoặc tạo điều kiện để nông nghiệp kéo dài thời gian canh tác tại một số khu vực.
Ban lãnh đạo Reflect Orbital cho rằng giải pháp này có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính và góp phần làm chậm quá trình biến đổi khí hậu thông qua việc khai thác năng lượng Mặt Trời hiệu quả hơn.
Giới thiên văn và các nhà môi trường phản đối
Dù được đánh giá là ý tưởng sáng tạo, dự án đang đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ cộng đồng khoa học.
FCC cho biết đã nhận được hơn 1.800 ý kiến góp ý đối với hồ sơ xin cấp phép của Reflect Orbital, trong đó phần lớn bày tỏ quan điểm phản đối.
Các nhà thiên văn học lo ngại mạng lưới vệ tinh phản chiếu ánh sáng sẽ làm gia tăng ô nhiễm ánh sáng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động quan sát bầu trời đêm.
Theo nhiều chuyên gia, ánh sáng phản chiếu có thể làm giảm khả năng phát hiện các thiên thể mờ, gây nhiễu cho các thiết bị quan sát có độ nhạy cao, đồng thời tạo hiện tượng chói sáng đối với kính viễn vọng.
Tony Tyson, Giám đốc khoa học của Đài quan sát Vera C. Rubin, nhận định dự án này thậm chí còn có thể gây tác động lớn hơn cả mạng lưới vệ tinh Starlink.
Trong khi đó, Đài quan sát Nam Âu (ESO) ước tính nếu toàn bộ hệ thống được triển khai, độ sáng nền trời tại các cơ sở quan sát của tổ chức này có thể tăng gấp 3–4 lần, ảnh hưởng đáng kể đến các chương trình nghiên cứu thiên văn.
Lo ngại tác động đến hệ sinh thái
Không chỉ giới khoa học vũ trụ, nhiều tổ chức môi trường cũng cảnh báo việc kéo dài thời gian chiếu sáng nhân tạo vào ban đêm có thể làm xáo trộn chu kỳ sinh học tự nhiên của nhiều loài sinh vật.
Sự thay đổi này được cho là có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của thực vật, tập tính kiếm ăn và sinh sản của động vật, đồng thời tác động đến đồng hồ sinh học và chất lượng giấc ngủ của con người.
Chỉ mới là bước thử nghiệm đầu tiên
Dù còn nhiều tranh cãi, FCC nhấn mạnh giấy phép hiện tại chỉ áp dụng cho duy nhất vệ tinh thử nghiệm Earendil-1 nhằm đánh giá tính khả thi của công nghệ.
Reflect Orbital dự kiến sẽ phóng vệ tinh đầu tiên vào cuối năm nay trước khi quyết định các bước triển khai tiếp theo.
Ý tưởng sử dụng gương phản xạ trên quỹ đạo thực tế không phải hoàn toàn mới. Năm 1993, Nga từng thử nghiệm một vệ tinh mang gương phản xạ rộng khoảng 24 mét để chiếu ánh sáng xuống Siberia nhằm kéo dài thời gian ban ngày. Tuy nhiên, chương trình đã bị hủy bỏ sau khi các lần thử nghiệm tiếp theo không đạt kết quả như mong đợi.
Nếu thành công, Reflect Orbital có thể mở ra hướng tiếp cận hoàn toàn mới trong khai thác năng lượng Mặt Trời. Tuy nhiên, bài toán cân bằng giữa lợi ích kinh tế, nhu cầu phát triển công nghệ và việc bảo vệ bầu trời đêm vẫn sẽ là thách thức lớn trước khi dự án có thể được triển khai trên quy mô toàn cầu.
Bình luận
0