Liên quan vụ Công an TP HCM triệt phá đường dây sản xuất và buôn bán trái phép thạch tín (Arsenic), lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 3.000 chế phẩm nha khoa pha chế thủ công, phân phối cho nhiều phòng nha trên cả nước. Các sản phẩm mang tên như “Arsenic Blue” hay “Pâte Nécronerve” thực chất chứa Arsenic Trioxide (As₂O₃) – một chất độc bảng A.

Vụ việc làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn trong điều trị răng miệng, đặc biệt là các can thiệp liên quan đến tủy răng. Ngày 29/1, ThS.BS.CK2 Nguyễn Đức Minh, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP HCM, khẳng định thạch tín đã bị “khai tử” khỏi danh mục điều trị trong nha khoa hiện đại tại các bệnh viện lớn cũng như trên thế giới.

Theo bác sĩ Minh, cách đây nhiều thập kỷ, thạch tín từng được dùng làm thuốc diệt tủy do có khả năng gây độc tế bào, làm hoại tử mô tủy gồm mạch máu và thần kinh. Khi tủy chết, cảm giác đau sẽ nhanh chóng biến mất chỉ sau 24–48 giờ. Tuy nhiên, phương pháp này đã lỗi thời và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng.

Hiện nay, một số cơ sở nha khoa hoạt động không phép hoặc sử dụng thuốc trôi nổi vẫn lén lút dùng thạch tín vì tác dụng nhanh và chi phí rẻ. Tuy nhiên, bác sĩ Minh nhấn mạnh việc sử dụng chất này không còn được giảng dạy trong các trường y hay chương trình đào tạo chính thống về răng hàm mặt.

Nguy hiểm lớn nhất của thạch tín là khả năng khuếch tán. Khi đặt vào buồng tủy, thuốc có thể thấm qua chóp chân răng ra vùng mô quanh răng. Nếu rò rỉ, thạch tín gây viêm quanh cuống hóa học, hoại tử nướu và thậm chí dẫn đến viêm xương hàm. Phần xương tiếp xúc có thể bị tiêu biến, làm răng lung lay và buộc phải nhổ bỏ.

Ngoài ra, các chế phẩm tự pha chế, không rõ nồng độ như lô hàng vừa bị thu giữ còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc toàn thân nếu nuốt phải hoặc tích tụ lâu dài, ảnh hưởng đến gan và thận.

Theo Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP HCM, quy trình điều trị tủy hiện nay tại các cơ sở chính thống ưu tiên phương pháp “lấy tủy sống”. Bác sĩ sẽ gây tê, sau đó dùng dụng cụ chuyên dụng làm sạch tủy và bơm rửa kỹ trong một lần điều trị, giúp kiểm soát nhiễm trùng và bảo tồn cấu trúc răng tối đa.

Trong những trường hợp đặc biệt như dị ứng thuốc tê hoặc không thể xử lý ngay, bác sĩ có thể dùng thuốc diệt tủy không chứa thạch tín (Non-Arsenic), thường có thành phần Paraformaldehyde. Loại này có tác dụng chậm hơn, khoảng 5–7 ngày, nhưng an toàn hơn cho mô quanh răng.

Trước nguy cơ các sản phẩm chứa độc chất đã bị tuồn ra thị trường, bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tin vào quảng cáo chữa tủy “siêu tốc”, “một lần là khỏi” tại các cơ sở giá rẻ, không rõ giấy phép.

Nếu sau khi đặt thuốc diệt tủy xuất hiện đau dữ dội trở lại sau 2–3 ngày, nướu quanh răng đổi màu bất thường như tím tái, xám đen hoặc trắng bệch, kèm hơi thở có mùi hôi do hoại tử, người bệnh cần đến ngay cơ sở chuyên khoa để được xử trí kịp thời. Bệnh nhân nên lựa chọn bệnh viện, phòng khám được cấp phép và có quyền yêu cầu bác sĩ cung cấp thông tin về loại thuốc sử dụng trong quá trình điều trị để bảo vệ sức khỏe.