Bộ Y tế vừa ban hành công văn hỏa tốc gửi các đơn vị liên quan về việc chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah. Đây là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tỉ lệ tử vong được ghi nhận dao động từ 40–75% và hiện chưa có vaccine cũng như thuốc điều trị đặc hiệu.

Virus Nipah lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, qua tiếp xúc với thực phẩm hoặc vật phẩm nhiễm virus, đồng thời cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4–14 ngày. Người nhiễm có thể xuất hiện triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn, đau họng, sau đó tiến triển chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh, gợi ý viêm não cấp tính.

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12 đến 26/1, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó 2 ca đã được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.

Trước nguy cơ dịch xâm nhập vào Việt Nam, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các cơ sở y tế trực thuộc Bộ Y tế, y tế các bộ, ngành và Sở Y tế các tỉnh, thành phố chỉ đạo đơn vị trực thuộc triển khai nghiêm túc các biện pháp phòng, chống dịch. Các cơ sở y tế cần tăng cường phòng dịch, thực hiện đầy đủ biện pháp phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với ca nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, đặc biệt lưu ý những người đến từ quốc gia có dịch trong vòng 14 ngày.

Đồng thời, tăng cường giám sát kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở khám chữa bệnh, thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah. Các đơn vị cũng cần thường xuyên cập nhật tình hình dịch bệnh thế giới, đẩy mạnh truyền thông để người dân không hoang mang nhưng vẫn chủ động phòng bệnh; chú trọng phát hiện sớm ca nghi ngờ để kịp thời cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát dịch.

Sáng 28/1, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TPHCM – cho biết các nghiên cứu chuyên sâu sử dụng kỹ thuật hiện đại như metagenomics, PCR, khối phổ do Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford phối hợp Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM thực hiện trên bệnh nhân viêm não tại TPHCM và các tỉnh phía Nam đến nay chưa phát hiện virus Nipah.

Tuy đánh giá nguy cơ bùng phát dịch tại TPHCM hiện không cao, Sở Y tế TPHCM nhận định nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn hiện hữu do giao lưu quốc tế gia tăng, nên đã triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa.

Cụ thể, tăng cường giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, đặc biệt với hành khách đến từ hoặc quá cảnh qua khu vực có ghi nhận bệnh. Người có biểu hiện sốt, triệu chứng hô hấp hoặc thần kinh bất thường sẽ được theo dõi dịch tễ chặt chẽ và chuyển ngay đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để cách ly, chẩn đoán, điều trị.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới được yêu cầu sẵn sàng tiếp nhận, cách ly, điều trị ca nghi ngờ hoặc xác định mắc Nipah; đồng thời tổ chức tập huấn về chẩn đoán, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn cho các cơ sở y tế. Tất cả cơ sở khám chữa bệnh phải tuân thủ nghiêm phòng hộ cá nhân, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, đặc biệt lưu ý các trường hợp viêm não cấp tính chưa rõ nguyên nhân và khai thác kỹ yếu tố dịch tễ.

Ngành y tế cũng khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực đang có dịch. Người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày, liên hệ cơ sở y tế khi có triệu chứng nghi ngờ, không tự điều trị tại nhà và hợp tác với hoạt động giám sát y tế.

Người đi công tác đến khu vực có dịch cần tránh tiếp xúc với dơi ăn quả, lợn và động vật có biểu hiện bệnh; không sử dụng thực phẩm, đồ uống có nguy cơ nhiễm chất thải của dơi như trái cây rụng hay nước ép tươi chưa được che chắn. Người dân cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng. Khi có biểu hiện sốt, đau đầu, ho, khó thở hoặc rối loạn ý thức trong hoặc sau chuyến đi, cần đi khám ngay và thông báo đầy đủ tiền sử đi lại cho cơ sở y tế.