CHUYÊN TRANG VĂN HOÁ, DI SẢN, LỊCH SỬ, DU LỊCH

TÔN VINH CỘI NGUỒN, KẾT NỐI THỜI ĐẠI

Theo dõi chúng tôi trên các nền tảng

Di sản – Lịch sử

Sức sống mới của di sản phi vật thể đại diện nhân loại vùng biên cương

Văn Khoa 04/06/2026 21:47 GMT+7

vtv8.vtv.vn - Khi những ánh đèn màu rực rỡ thắp sáng Khu du lịch quốc gia núi Sam vào tối 6.6.2026, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam sẽ chính thức khai mạc, mở đầu cho một mùa hội lịch sử. Đây là năm đầu tiên ngày hội văn hóa tâm linh lớn nhất vùng Nam Bộ được tổ chức kể từ sau khi chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hành trình bảo tồn và phát triển giá trị di sản vùng biên viễn An Giang.

Nằm ở vùng đất biên cương Tây Nam của Tổ quốc, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam từ lâu đã trở thành một biểu tượng tinh thần, một điểm tựa tâm linh vững chắc của người dân Nam Bộ. Lễ hội là sự kết tinh của quá trình giao thoa văn hóa lâu đời giữa các dân tộc Kinh, Hoa, Khmer và Chăm, thể hiện rõ nét qua các nghi thức tôn nghiêm và các hoạt động hội làng đặc trưng.

Dù qua hơn một thế kỷ với biết bao thăng trầm lịch sử, phần lễ của ngày hội năm nay vẫn được các nghệ nhân và cộng đồng dân cư phường Vĩnh Tế giữ gìn nguyên vẹn, không hề bị thương mại hóa. Chuỗi nghi lễ truyền thống cốt lõi như lễ phục hiện rước tượng Bà từ đỉnh núi Sam về miếu thờ, lễ tắm Bà, lễ thỉnh sắc thần Thoại Ngọc Hầu cùng các bậc tiền hiền, lễ túc yết, xây chầu, chánh tế và hồi sắc đều được thực hiện trang nghiêm.

Từng cử chỉ, trang phục, nhạc cụ và lời tế văn trong các buổi lễ không đơn thuần là những hoạt động tôn giáo, mà là một cuốn biên niên sử sống động kể về hành trình khai hoang mở cõi, chinh phục thiên nhiên và bảo vệ biên cương của các bậc tiền nhân. Việc duy trì những nghi thức này giúp thế hệ trẻ hôm nay hiểu sâu sắc hơn về cội nguồn, bồi đắp lòng yêu nước và tinh thần đại đoàn kết dân tộc tại vùng đất ngã ba sông cửa biển.

Điểm mới và cũng là bước đột phá trong công tác tổ chức Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm 2026 chính là sự thay đổi về mô hình quản trị và phương thức tiếp cận công chúng. Lần đầu tiên, UBND tỉnh An Giang thực hiện phân cấp triệt để, giao quyền chủ trì tổ chức toàn bộ lễ hội cho cấp cơ sở là UBND phường Vĩnh Tế. Sự thay đổi này giúp phát huy tối đa vai trò "chủ thể di sản" của cộng đồng cư dân địa phương – những người trực tiếp nắm giữ, thực hành và truyền dạy di sản qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh đó, để nâng cao hiệu quả quảng bá và quản lý lượng du khách khổng lồ đổ về núi Sam, các ngành chức năng đã đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số toàn diện. Hệ thống bản đồ số du lịch, mã QR tra cứu thông tin lịch sử miếu Bà, cùng các chương trình livestream các nghi lễ quan trọng trên các nền tảng mạng xã hội đã được triển khai đồng bộ. Phương thức này không chỉ giúp giảm tải áp lực chen lấn tại khu vực chính điện trong các giờ cao điểm mà còn mở ra cơ hội cho hàng triệu người con xa xứ và du khách quốc tế có thể chiêm ngưỡng, trải nghiệm không khí lễ hội từ xa.

Sức sống mới của di sản phi vật thể đại diện nhân loại vùng biên cương- Ảnh 1.

Đồng thời, việc tổ chức 26 gian hàng trưng bày các sản phẩm OCOP, kết hợp không gian ẩm thực dân gian và các hoạt động thể thao truyền thống như hội thi thả diều, trình diễn thư pháp trước ngày khai hội đã tạo nên một không gian văn hóa đa dạng, kéo dài thời gian trải nghiệm và gia tăng sự hài lòng của du khách khi đến với Châu Đốc.

Danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại do UNESCO trao tặng cuối năm 2024 không chỉ là một sự tôn vinh mang tính biểu tượng, mà đã thực sự trở thành nguồn lực kinh tế - xã hội quan trọng của tỉnh An Giang. Sự kiện này nâng tầm vị thế của Khu du lịch quốc gia núi Sam, biến nơi đây từ một điểm đến hành hương thuần túy thành một trung tâm du lịch văn hóa tâm linh đẳng cấp quốc tế, kết nối chặt chẽ với hành lang du lịch vùng Đồng bằng sông Cửu Long và các nước trong khu vực tiểu vùng sông Mekong.

Chiến lược phát triển du lịch của An Giang hiện nay đang hướng tới mục tiêu xanh và bền vững. Nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ xung quanh lễ hội được tái đầu tư một cách hiệu quả vào việc tôn tạo cảnh quan tự nhiên của vùng núi Sam, nâng cấp hệ thống hạ tầng giao thông kết nối, và đặc biệt là hỗ trợ kinh phí cho các nghệ nhân dân gian duy trì các lớp truyền dạy nghệ thuật nhạc lễ, múa bóng rỗi, dệt thổ cẩm truyền thống.

Việc liên kết chặt chẽ giữa bảo tồn di sản với phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, dịch vụ lưu trú chất lượng cao và chuỗi cung ứng sản phẩm OCOP địa phương đang tạo ra sinh kế bền vững cho hàng ngàn hộ dân vùng biên giới. Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm 2026 không chỉ là một ngày vui hội tụ của lòng thành kính, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về sức sống trường tồn của văn hóa Việt Nam, nơi di sản luôn đồng hành và trở thành bệ đỡ vững chắc cho sự thịnh vượng của quê hương./.

Bình luận

0

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.