Lịch sử của làng nghề gắn liền với sự hình thành và phát triển của thương cảng sầm uất xưa kia. Gốm Thanh Hà từng theo những con tàu đi khắp các vùng miền và sang cả nước ngoài, góp phần tạo nên diện mạo kiến trúc đặc trưng cho những ngôi nhà cổ. Ngày nay, dù có nhiều loại vật liệu hiện đại thay thế, nhưng những lò gốm cổ vẫn đỏ lửa đêm ngày, minh chứng cho một sức sống mãnh liệt của làng nghề truyền thống trước những biến động của thời đại.
Sự khác biệt lớn nhất của gốm Thanh Hà nằm ở kỹ thuật chế tác hoàn toàn thủ công, không dùng khuôn đúc mà dựa vào sự cảm nhận tinh tế của đôi bàn tay và nhịp chân xoay bàn xoay điêu luyện. Để có được một sản phẩm ưng ý, người thợ phải trải qua rất nhiều công đoạn công phu, từ chọn đất, làm đất, tạo hình, trang trí cho đến phơi nắng và nung trong lò củi. Những sản phẩm từ chén, bát, bình hoa cho đến những con thổi (tò he) đất nung đều mang màu sắc đỏ cam đặc trưng, mịn màng và có độ bền cao nhờ nguồn đất sét bồi đắp từ dòng sông Thu Bồn màu mỡ.
Du khách đến đây không chỉ để chiêm ngưỡng mà còn được trực tiếp ngồi vào bàn xoay, cảm nhận cái mát lạnh của đất, sức nóng của lò nung và niềm vui vỡ òa khi tự tay tạo hình nên một sản phẩm mang dấu ấn cá nhân giữa không gian làng quê thanh bình. Chính trải nghiệm thực tế này đã tạo nên sức hút đặc biệt cho làng nghề, giúp du khách hiểu hơn về giá trị của lao động sáng tạo và sự kiên trì của những người nghệ nhân. Mỗi sản phẩm gốm ra lò không chỉ là vật dụng sinh hoạt mà còn chứa đựng cả tâm tư, tình cảm và triết lý sống nhân sinh của người làm ra nó.
Trong những năm gần đây, làng gốm Thanh Hà đã có bước chuyển mình mạnh mẽ với sự xuất hiện của Công viên đất nung - một công trình kiến trúc độc đáo mô phỏng hình ảnh lò gốm cổ, nơi trưng bày hàng ngàn tác phẩm gốm nghệ thuật và các mô hình kỳ quan thế giới bằng đất nung. Công trình này không chỉ là điểm nhấn về mặt thẩm mỹ mà còn là nơi lưu trữ các giá trị lịch sử của làng nghề thông qua những hình ảnh, hiện vật và tư liệu quý giá. Đây là minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản và đổi mới sáng tạo, giúp làng nghề không bị tụt hậu trước xu thế phát triển chung.
Sự kết hợp giữa bảo tồn giá trị truyền thống và không gian trưng bày hiện đại đã biến làng nghề trở thành một điểm đến văn hóa đa dạng, thu hút đông đảo giới trẻ và khách quốc tế đến tìm hiểu về lịch sử nghề gốm. Việc phát triển du lịch làng nghề bền vững tại đây không chỉ giúp gìn giữ nghề xưa mà còn tạo động lực để các nghệ nhân trẻ tiếp tục sáng tạo, đưa sản phẩm gốm Việt vươn xa hơn trên thị trường thủ công mỹ nghệ thế giới. Những lớp học truyền nghề, những dự án khởi nghiệp từ gốm của thanh niên địa phương đang thổi luồng sinh khí mới vào làng cổ, đảm bảo rằng ngọn lửa của những lò gốm ven sông Thu Bồn sẽ không bao giờ tắt.
Sự phát triển của du lịch xanh và du lịch văn hóa tại làng gốm Thanh Hà đã tạo ra sinh kế bền vững cho hàng trăm hộ gia đình, giúp họ yên tâm giữ nghề và gắn bó với quê hương. Qua đó, giá trị của di sản không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn trong bảo tàng mà được sống lại trong chính hơi thở đời thường, trong từng nụ cười của người nghệ nhân và trong sự ngưỡng mộ của bạn bè quốc tế khi cầm trên tay một sản phẩm gốm mộc mạc nhưng đầy tinh hoa./.
Bình luận
0