Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chịu nhiều tác động từ căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, một công ty khởi nghiệp tại Thượng Hải (Trung Quốc) đã đưa ra tuyên bố đáng chú ý về công nghệ sản xuất nhiên liệu từ không khí và nước.

Được thành lập năm 2024 bởi một cựu lãnh đạo Tesla, Carbonology cho biết đã phát triển quy trình thu giữ trực tiếp carbon dioxide (CO₂) từ không khí, sau đó kết hợp với hydro tách từ nước để tạo ra các loại nhiên liệu như xăng, diesel, nhiên liệu hàng không và naphtha. Quá trình này sử dụng các phương pháp hóa học như tổng hợp Fischer-Tropsch hoặc methanol.

Toàn bộ hệ thống vận hành bằng năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió, qua đó giúp giảm đáng kể lượng phát thải so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống.

Dù công nghệ chuyển hóa CO₂ thành nhiên liệu không phải là mới, điểm đáng chú ý trong tuyên bố của Carbonology nằm ở mục tiêu thương mại hóa. Công ty này cho biết đã giảm được chi phí sản xuất xuống mức có thể cạnh tranh với nhiên liệu hiện hành và đang chuẩn bị mở rộng quy mô tại Trung Quốc.

Theo South China Morning Post, sự xuất hiện của Carbonology gắn liền với bối cảnh Trung Quốc phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu thô. Hiện hơn 70% nhu cầu dầu của nước này đến từ nguồn bên ngoài, trong đó Trung Đông chiếm tỷ trọng đáng kể. Những biến động gần đây càng thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm giải pháp thay thế nhằm giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Ở góc độ chiến lược, công nghệ chuyển CO₂ thành nhiên liệu không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn liên quan đến an ninh năng lượng. Nếu được triển khai thành công, mô hình này có thể giúp “tái chế” carbon trong không khí thành nguồn nhiên liệu sử dụng được, vừa giảm phát thải vừa tạo nguồn cung nội địa.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế vẫn còn lớn. Công nghệ thu giữ CO₂ trực tiếp từ không khí (DAC) đã có nhiều tiến bộ trong thập kỷ qua, nhưng phần lớn lượng CO₂ thu được hiện vẫn được lưu trữ dưới lòng đất thay vì chuyển hóa thành nhiên liệu.

Nguyên nhân chủ yếu là chi phí cao và hiệu suất chưa đủ hấp dẫn. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy nhiên liệu tổng hợp (e-fuel) hiện có giá thành cao hơn nhiều lần so với xăng dầu truyền thống, do потребность năng lượng lớn trong quá trình sản xuất. Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ sản xuất và phân phối loại nhiên liệu này vẫn còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, tuyên bố của Carbonology đặt ra câu hỏi quan trọng: liệu doanh nghiệp này đã thực sự giải quyết được bài toán chi phí – vốn là rào cản lớn nhất của ngành – hay mới chỉ dừng ở bước đi tiên phong về mặt truyền thông công nghệ.

Dù vậy, sự xuất hiện của các giải pháp như vậy phản ánh xu hướng mới trong quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Không chỉ tập trung vào năng lượng tái tạo, nhiều quốc gia và doanh nghiệp đang tìm cách “khép kín” vòng tuần hoàn carbon, biến khí thải thành tài nguyên.

Nếu vượt qua được rào cản về chi phí và mở rộng sản xuất ở quy mô lớn, công nghệ này có thể trở thành một trụ cột quan trọng trong chiến lược năng lượng và khí hậu của Trung Quốc, đồng thời góp phần định hình lại cách thế giới tiếp cận chu trình carbon trong tương lai.