Điện thoại thông minh đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong cuộc sống hiện đại khi trở thành "chìa khóa" để người dùng tiếp cận hầu hết các dịch vụ số. Từ giao tiếp, mua sắm, thanh toán, giải trí cho đến học tập và làm việc, smartphone hiện diện trong gần như mọi hoạt động hằng ngày.
Ảnh: TL
Theo thống kê, Việt Nam hiện có hơn 79 triệu người sử dụng Internet, tương đương khoảng 79% dân số. Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 57% người dùng truy cập Internet chủ yếu thông qua điện thoại di động, cho thấy smartphone đã trở thành thiết bị truy cập Internet phổ biến nhất.
Báo cáo Digital 2025 Vietnam cũng cho thấy người Việt dành trung bình hơn 6 giờ mỗi ngày trên Internet, phần lớn thời lượng được thực hiện thông qua điện thoại. Các hoạt động như thanh toán bằng mã QR, giao dịch ngân hàng, mua sắm trực tuyến, học trực tuyến, làm việc từ xa hay sử dụng dịch vụ công trực tuyến đều ngày càng gắn liền với smartphone.
Xu hướng này cũng phản ánh rõ trong lĩnh vực tài chính. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt là các giao dịch được thực hiện trên điện thoại di động và thông qua mã QR.
Không chỉ làm thay đổi thói quen sinh hoạt, smartphone còn tác động đến cách con người ghi nhớ và tiếp nhận thông tin. Một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học Columbia (Mỹ), công bố trên tạp chí Science năm 2011, cho thấy khi biết thông tin có thể dễ dàng lưu trữ và tìm kiếm trên các thiết bị số, con người có xu hướng ghi nhớ nơi chứa thông tin thay vì ghi nhớ chính nội dung đó.
Hiện tượng này được gọi là "Google Effect" hay "Digital Amnesia" (chứng suy giảm trí nhớ do phụ thuộc thiết bị số). Theo đó, bộ não dần chuyển một phần chức năng lưu trữ thông tin sang các thiết bị công nghệ, giúp con người tập trung nguồn lực nhận thức cho những nhiệm vụ phức tạp hơn.
Ở góc độ tâm lý học, nhiều chuyên gia nhận định đây là hệ quả tất yếu của quá trình chuyển đổi số. Khi công nghệ có thể xử lý công việc nhanh chóng và chính xác hơn, con người sẽ tận dụng các công cụ kỹ thuật số để giảm tải những tác vụ lặp đi lặp lại, từ đó dành nhiều thời gian hơn cho tư duy, sáng tạo và giải quyết vấn đề.
Việc sử dụng smartphone với tần suất cao vì thế không hoàn toàn mang ý nghĩa tiêu cực. Ngược lại, thiết bị này đang góp phần nâng cao hiệu quả cuộc sống khi hỗ trợ định vị và chỉ đường chính xác, rút ngắn thời gian giao dịch tài chính, kết nối tức thời với bạn bè, đồng nghiệp cũng như mở ra khả năng tiếp cận kho tri thức khổng lồ trên Internet. Đây cũng được xem là một trong những nền tảng quan trọng thúc đẩy sự phát triển của kinh tế số và xã hội số trong những năm tới.
Bình luận
0