Ngày 26/4/2026, trên đại lộ The Mall của London Marathon, thế giới điền kinh chứng kiến một trong những khoảnh khắc vĩ đại nhất lịch sử thể thao: Sabastian Sawe cán đích với thời gian 1 giờ 59 phút 30 giây, trở thành người đầu tiên phá mốc sub2 marathon trong điều kiện thi đấu chính thức được công nhận. Thành tích này giúp chân chạy Kenya xô đổ kỷ lục thế giới cũ 2 giờ 00 phút 35 giây của cố VĐV Kelvin Kiptum tới 65 giây.
Không chỉ riêng Sawe, London Marathon 2026 còn được xem là cuộc đua nhanh nhất lịch sử khi Yomif Kejelcha về nhì với 1 giờ 59 phút 41 giây, còn Jacob Kiplimo xếp thứ ba với 2 giờ 00 phút 28 giây – cả ba đều chạy nhanh hơn kỷ lục thế giới cũ. Cộng đồng chạy bộ quốc tế gọi đây là “ngày ranh giới marathon bị xóa bỏ”.
Điều đáng nói là sau khoảnh khắc lịch sử ấy, Sabastian Sawe gần như không có màn ăn mừng cuồng nhiệt. Anh chỉ lặng lẽ nhìn thẳng, giơ nhẹ hai tay rồi bước tiếp, phong thái bình thản đến mức nhiều người ví như vừa hoàn thành một buổi chạy dài thường nhật hơn là vừa tạo nên cột mốc nhân loại.
Sabastian Sawe sinh năm 1995 tại Cheukta, thuộc vùng cao nguyên Uasin Gishu của Kenya – nơi nổi tiếng là cái nôi sản sinh những chân chạy đường dài nhưng cũng là vùng quê nghèo với cơ sở vật chất thiếu thốn. Tuổi thơ của Sawe gắn với những con đường đất đỏ, những buổi chạy bộ đến trường, những tối mất điện và cuộc sống bám chặt vào nông nghiệp tự cung tự cấp.
Người nuôi dưỡng anh lớn lên là bà ngoại. Theo nhiều bài chân dung về Sawe sau chiến tích London, bà là điểm tựa tinh thần lớn nhất của anh, luôn lặp lại một câu giản dị: “Mọi thứ rồi sẽ ổn”. Chính niềm tin mộc mạc ấy theo Sawe suốt những năm tháng gian khó nhất.
Giống nhiều tài năng Kenya, Sawe chuyển tới Iten – “thánh địa marathon” nằm ở độ cao hơn 2.400 m để tập luyện. Nhưng Iten không phải cánh cửa dễ dàng mở ra thành công. Hàng trăm VĐV chen chúc trên các cung đường huấn luyện mỗi ngày, còn Sawe khi đó không HLV riêng, không hợp đồng tài trợ, không thu nhập ổn định.
Áp lực gia đình từng khiến anh đứng trước lựa chọn từ bỏ điền kinh để tìm một công việc ổn định. Một vị trí trong ngành cảnh sát gần như đã nằm trong tầm tay. Nhưng Sawe quyết định tiếp tục đánh cược với đường chạy.
Rồi năm 2020, anh dính chấn thương rách gân đúng thời điểm dịch Covid-19 khiến toàn bộ hệ thống thi đấu đóng băng. Không giải đấu, không tiền thưởng, không nguồn sống – đó là giai đoạn rất nhiều VĐV Kenya buộc phải giải nghệ. Sawe vẫn ở lại.
Bước ngoặt chỉ đến khi anh gia nhập 2Running Club dưới sự dẫn dắt của HLV Claudio Berardelli. Tại đây, Sawe lần đầu tiếp cận giáo án huấn luyện khoa học, kiểm soát tải lượng, hồi phục, dinh dưỡng và trị liệu thể lực chuyên sâu. Theo The Guardian, anh duy trì cường độ lên tới khoảng 150 dặm mỗi tuần, tương đương hơn 240 km, cùng 5-6 buổi trị liệu phục hồi liên tục.
Dấu ấn đầu tiên của Sawe xuất hiện ở các giải half marathon giai đoạn 2022-2024 khi anh liên tục nằm trong nhóm nhanh nhất thế giới. Cuối năm 2024, Sawe ra mắt cự ly marathon tại Valencia với 2 giờ 02 phút 05 giây – một trong những màn debut tốt nhất lịch sử.
Năm 2025, anh bắt đầu bước ra ánh sáng toàn cầu khi vô địch London Marathon với 2 giờ 02 phút 27 giây rồi tiếp tục đăng quang Berlin Marathon. Khi ấy, giới chuyên môn đã nhìn thấy ở Sawe một ứng viên đủ sức chạm tới mốc 2 giờ vốn từng được coi là “thánh địa bất khả xâm phạm” của marathon chính thức.
Và London 2026 chính là lời khẳng định cuối cùng.
Theo Reuters và World Athletics, Sawe duy trì pace gần như hoàn hảo suốt 42,195 km, với nửa sau cuộc đua còn nhanh hơn nửa đầu – dấu hiệu của một chiến thuật và nền thể lực gần như tuyệt đối.
Năm 2019, huyền thoại Eliud Kipchoge từng chạy 1 giờ 59 phút 40 giây ở Vienna, nhưng đó không phải thành tích chính thức do sử dụng pacer luân phiên và hỗ trợ kỹ thuật ngoài quy định. Vì thế, marathon thế giới vẫn luôn chờ đợi một sub2 hợp lệ.
Sabastian Sawe đã làm điều đó tại London – trong cuộc đua chuẩn, đường đua chuẩn và đối thủ chuẩn.
Điều khiến thành tích này càng gây chấn động là không chỉ một mình Sawe phá mốc 2 giờ, mà Yomif Kejelcha cũng làm được điều tương tự ngay trong lần đầu chạy marathon. Trên các diễn đàn thể thao, người hâm mộ gọi đây là “cuộc marathon vĩ đại nhất từng diễn ra”.
Nhưng với Sabastian Sawe, 1 giờ 59 phút 30 giây không chỉ là con số.
Đó là kết tinh của tuổi thơ thiếu thốn ở Cheukta, của những năm tháng vô danh ở Iten, của chấn thương, của những lần đứng trước ngưỡng bỏ cuộc nhưng vẫn chọn bước tiếp.
Và trên hết, đó là chiến thắng của một niềm tin giản dị anh mang theo từ bà ngoại năm nào: mọi thứ rồi sẽ ổn.
Ở London hôm ấy, thế giới không chỉ chứng kiến một nhà vô địch marathon. Thế giới chứng kiến một giới hạn tưởng như bất khả xâm phạm vừa chính thức bị con người xóa bỏ.
Bình luận
0