Từ sáng 5/1, thời điểm miền Bắc bắt đầu đón đợt không khí lạnh mạnh, lượng bệnh nhân nhập viện tại nhiều cơ sở y tế gia tăng nhanh chóng. Tại Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1, chỉ trong khoảng hai ngày rưỡi, bệnh viện đã tiếp nhận khám cho khoảng 180 bệnh nhân, trong đó có 90 trường hợp phải nhập viện điều trị, cao hơn đáng kể so với những ngày trước đó. Đáng chú ý, khoảng 25% số bệnh nhân nhập viện bị viêm phổi tắc nghẽn, nhiều ca diễn biến nặng, phải can thiệp thở máy.

Không chỉ các bệnh lý hô hấp, tình trạng đột quỵ cũng gia tăng trong những ngày giá rét. Bệnh viện E cho biết, vào mùa lạnh, số bệnh nhân đột quỵ nhập viện có thể tăng khoảng 15% so với bình thường, đặc biệt là những người có tiền sử tai biến mạch máu não. Khi nhiệt độ môi trường xuống dưới 15°C hoặc thay đổi đột ngột, nguy cơ đột quỵ có thể tăng tới 80%.

Tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ ghi nhận không ít ca đột quỵ xảy ra ở người còn khá trẻ, dưới 45 tuổi. Điểm chung của nhiều bệnh nhân là có tiền sử tăng huyết áp nhưng không được kiểm soát tốt, cùng các thói quen không lành mạnh như hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia. Thời tiết lạnh khiến mạch máu co lại, huyết áp tăng cao, đồng thời làm máu dễ đông hơn, tạo điều kiện hình thành cục máu đông gây tắc mạch não.

Cùng thời điểm, Bệnh viện Lão khoa Trung ương cũng tiếp nhận nhiều bệnh nhân cao tuổi mắc các bệnh lý hô hấp trong mùa rét. Do sức đề kháng và hệ miễn dịch suy giảm, người cao tuổi dễ gặp biến chứng tim mạch, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Lý giải về cơ chế này, BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi nhiệt độ môi trường giảm sâu, cơ thể phản xạ bằng cách co mạch máu để giữ nhiệt. Tuy nhiên, sự co mạch này làm lòng mạch hẹp lại, khiến dòng máu lưu thông với áp lực lớn hơn, dẫn đến huyết áp tăng đột ngột. Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây vỡ mạch máu não hoặc làm bong mảng xơ vữa, gây tắc mạch não.

Bên cạnh đó, thời tiết lạnh còn làm tăng độ nhớt của máu, khiến máu lưu thông chậm hơn, tương tự dầu máy bị đặc lại khi nhiệt độ thấp. Khi cục máu đông hình thành và di chuyển lên não, nguy cơ nhồi máu não có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Các chuyên gia cũng cảnh báo nhiều thói quen sinh hoạt trong mùa đông vô tình làm tăng rủi ro đột quỵ, như uống rượu bia để “làm ấm”, ít vận động, ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo. Nếu không được kiểm soát, những yếu tố này kết hợp với thời tiết lạnh có thể tạo thành “cơn bão” đẩy nguy cơ đột quỵ và biến chứng tim mạch lên mức nguy hiểm./.