Quảng Ngãi phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Du lịch cộng đồng Quảng Ngãi phát huy giá trị bản địa

Quảng Ngãi sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch gắn với cộng đồng. Bên cạnh cảnh quan tự nhiên, địa phương còn có hệ thống giá trị văn hóa phong phú được hình thành và gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây là nền tảng để các địa phương từng bước xây dựng những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng, đưa văn hóa bản địa trở thành một phần quan trọng trong trải nghiệm của du khách.

Thực tế cho thấy, việc quy hoạch và hình thành các điểm du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn đang mở thêm không gian phát triển cho những khu vực có tiềm năng nhưng trước đây chưa khai thác hiệu quả. Các mô hình như Kon K'Tu, Vi Rơ Ngheo, Đăk Răng, Kon Trang Long Loi… đã tạo thêm điểm đến, góp phần đưa những giá trị văn hóa, đời sống và cảnh quan miền núi đến gần hơn với du khách.

Sự quan tâm của du khách quốc tế cũng cho thấy sức hấp dẫn của những trải nghiệm gắn với thiên nhiên và cộng đồng. Với nhiều du khách, văn hóa bản địa, ẩm thực, cảnh quan và đời sống của người dân chính là những yếu tố tạo nên sự khác biệt cho hành trình khám phá.

Hiện Quảng Ngãi có 16 điểm du lịch được UBND tỉnh công nhận do cộng đồng quản lý và 2 sản phẩm du lịch cộng đồng đạt OCOP 3 sao. Những kết quả này cho thấy du lịch cộng đồng đang từng bước trở thành một hướng khai thác phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời tạo cơ sở để các địa phương tiếp tục hoàn thiện sản phẩm.

Du lịch cộng đồng Quảng Ngãi gắn với sinh kế người dân

Một trong những yêu cầu quan trọng của phát triển du lịch cộng đồng là bảo đảm người dân địa phương thực sự tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Khi cộng đồng trở thành chủ thể trong quá trình cung cấp dịch vụ, giới thiệu văn hóa và tổ chức trải nghiệm, những giá trị bản địa có thêm điều kiện được duy trì trong đời sống, đồng thời tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.

Tại xã Đặng Thùy Trâm, nơi hơn 95% dân số là đồng bào H'rê, phát triển du lịch gắn với nông, lâm nghiệp được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm trong nhiệm kỳ 2025-2030. Lợi thế về không gian tự nhiên, văn hóa cộng đồng và những nét đặc trưng trong đời sống của đồng bào H'rê có thể trở thành nền tảng để hình thành những sản phẩm trải nghiệm phù hợp.

Điểm cốt lõi của hướng phát triển này là bảo tồn văn hóa phải song hành với phát triển kinh tế. Khi những làn điệu dân gian, phong tục, nghề truyền thống, ẩm thực và không gian sinh hoạt cộng đồng trở thành một phần của sản phẩm du lịch, người dân có thêm động lực gìn giữ những giá trị vốn có của địa phương.

Ở chiều ngược lại, hoạt động du lịch cũng cần được tổ chức phù hợp với đời sống cộng đồng, tránh làm biến đổi hoặc thương mại hóa quá mức những giá trị văn hóa truyền thống. Sự tham gia chủ động của người dân, cùng định hướng của chính quyền và sự đồng hành của doanh nghiệp, sẽ tạo nền tảng để du lịch cộng đồng phát triển ổn định và lâu dài.

Du lịch cộng đồng Quảng Ngãi cần tạo sức hút bền vững

Bên cạnh những kết quả bước đầu, du lịch cộng đồng Quảng Ngãi vẫn đứng trước không ít khó khăn. Hạ tầng tại một số khu vực còn hạn chế, sản phẩm du lịch chưa thật sự đa dạng, kỹ năng làm du lịch của người dân chưa đồng đều. Liên kết giữa các điểm đến với doanh nghiệp lữ hành còn yếu, ảnh hưởng đến khả năng xây dựng các chương trình trải nghiệm có tính kết nối và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Để khắc phục những hạn chế này, phát triển du lịch cộng đồng cần được đặt trong một cách tiếp cận tổng thể, từ đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ đến đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng sản phẩm đặc trưng. Cùng với đó, tăng cường liên kết giữa cộng đồng, chính quyền, doanh nghiệp du lịch và các đơn vị lữ hành sẽ tạo điều kiện đưa những sản phẩm đã hình thành tiếp cận rộng hơn với thị trường.

Đặc biệt, lợi thế về văn hóa và thiên nhiên cần được khai thác theo hướng có chọn lọc, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn cảnh quan, môi trường và bản sắc cộng đồng. Mỗi điểm đến cần xác định rõ giá trị riêng, từ đó xây dựng câu chuyện và trải nghiệm phù hợp thay vì phát triển sản phẩm theo hướng trùng lặp.

Phát triển du lịch cộng đồng vì thế không chỉ là câu chuyện thu hút du khách, mà còn gắn với bảo tồn văn hóa, tạo sinh kế và nâng cao đời sống người dân. Khi cộng đồng thực sự trở thành chủ thể, những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ sẽ tiếp tục được trao truyền trong đời sống hiện đại, góp phần tạo dựng những điểm đến có bản sắc và sức sống lâu dài. 

Đây cũng là hướng đi để Quảng Ngãi khai thác hiệu quả tiềm năng, thúc đẩy du lịch phát triển theo hướng bền vững, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao sinh kế, giảm nghèo và gìn giữ bản sắc văn hóa của các dân tộc trên địa bàn.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html