Cách trung tâm Đà Lạt khoảng 15 km, núi Voi (xã Hiệp Thạnh, tỉnh Lâm Đồng) nổi bật với cảnh quan hoang sơ và đặc biệt là quần thể thông đỏ quý hiếm – được xem như “kho báu” giữa đại ngàn.
Theo thống kê của lực lượng chức năng, khu vực này hiện có hơn 1.000 cây thông đỏ phân bố rải rác, tập trung nhiều nhất tại các tiểu khu 268 và 277A thuộc lâm phần Ban Quản lý rừng phòng hộ Đức Trọng. Trong số đó, khoảng 400 cây được xếp vào diện quý hiếm cần bảo tồn nghiêm ngặt, nhiều cây đã được đánh số, gắn chíp và lập hồ sơ theo dõi.
Đáng chú ý, một cây thông đỏ lớn tại đây có đường kính thân hơn 1,5 m, chu vi gần 4,7 m, cao trên 30 m và tán rộng khoảng 1.000 m². Các nhà lâm sinh của Viện Nghiên cứu Lâm sinh Tây Nguyên ước tính cây này có tuổi đời lên đến khoảng 2.500 năm.
Thông đỏ (Taxus wallichiana) thuộc họ Thanh tùng, là một trong những loài thực vật cổ xưa còn tồn tại. Loài cây này sinh trưởng rất chậm, phải mất hàng trăm năm mới đạt kích thước lớn, vì vậy mỗi cá thể hiện hữu đều được xem là “di sản sống” của tự nhiên.
Theo Sách đỏ Việt Nam (2007), thông đỏ thuộc nhóm VU – loài sẽ nguy cấp, có nguy cơ tuyệt chủng cao trong tự nhiên và bị nghiêm cấm khai thác vì mục đích thương mại. Tại Việt Nam, thông đỏ có hai dạng là lá ngắn và lá dài; trong đó, loại lá dài phân bố chủ yếu ở Lâm Đồng.
Không chỉ quý hiếm, thông đỏ còn có giá trị y học lớn khi chứa hoạt chất taxol – thành phần quan trọng trong điều chế thuốc điều trị ung thư. Nghiên cứu cho thấy hàm lượng dược tính trong thông đỏ lá dài tại Lâm Đồng cao hơn so với loại lá ngắn ở các khu vực khác.
Đối với người K’Ho sinh sống dưới chân núi Voi, những cây thông đỏ cổ thụ còn mang ý nghĩa tâm linh đặc biệt. Họ tin rằng cây lớn và lâu năm nhất trong rừng là nơi trú ngụ của các vị thần, nên tôn kính gọi là “cây thần linh”.
Nhờ nhận thức bảo vệ rừng được nâng cao, người dân địa phương đã cùng lực lượng chức năng tham gia giữ gìn quần thể thông đỏ. Điển hình như già K’Ten – người đã hàng chục năm tham gia tuần tra, bảo vệ rừng, dù nay đã gần 70 tuổi vẫn thường xuyên leo núi để ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép.
Chính quyền tỉnh Lâm Đồng cũng đã triển khai nhiều biện pháp bảo tồn như khoanh vùng bảo vệ đặc biệt, tăng cường tuyên truyền, đồng thời nghiên cứu nhân giống và phát triển rừng thông đỏ nhằm bảo tồn nguồn gen quý.
Bên cạnh đó, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng tổ chức trưng bày hình ảnh, mẫu vật kèm mã QR để giới thiệu về loài cây này, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng.
Không chỉ có giá trị khoa học, quần thể thông đỏ núi Voi hiện còn được định hướng trở thành sản phẩm du lịch sinh thái đặc trưng. Một phần khu rừng đã được giao cho Khu du lịch Rừng Thông Núi Voi (Công ty LTC) quản lý, vừa bảo tồn vừa khai thác phục vụ tham quan.
Trong xu hướng du lịch xanh và trải nghiệm thiên nhiên, tour khám phá rừng thông đỏ đang dần thu hút du khách khi đến Lâm Đồng. Nhiều người bày tỏ sự ấn tượng khi tận mắt chứng kiến những cây cổ thụ hàng nghìn năm tuổi.
Việc đưa quần thể thông đỏ vào khai thác du lịch không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch địa phương mà còn mở ra hướng đi mới trong bảo tồn gắn với phát triển. Hoạt động này giúp tạo nguồn lực tài chính cho công tác bảo vệ rừng, nâng cao nhận thức cộng đồng và tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng đệm.
Bình luận
0